August 24, 2017 - ، ساعت 13:04
 
 
منابع آبی هرمزگان در کما


صبح ساحل ، اقتصادی - این روزها که بیشتر مناطق کشور شاهد بارش برف و باران هستند؛ هرمزگان در حسرت باران چشم به آسمان دوخته و منابع آبی آن به دلیل تشنگی به کما فرو رفته است.هرمزگان بیش از 17 سال است که با پدیده خشکسالی دست و پنجه نرم می کند و با آنکه تابستان امسال را بدون تنش خاص آبی سپری کرده، اما انگار با گذشت زمان ، توان منابع آبی استان برای مقابله با این پدیده به تحلیل رفته و این روزها حال و روز خوشی ندارد.نزدیک به دو دهه خشکسالی و کم آبی درهرمزگان موجب خشک شدن 365حلقه چاه آب آشامیدنی، 18 دهنه چشمه و قنات، 100 حلقه چاه و کاهش آب 135 حلقه چاه بین 30 تا 70 درصد شده است.بر اساس اطلاعات ایستگاه‌های باران ‌سنجی شرکت مدیریت منابع آب ایران، در میان کم‌بارش‌ترین استان‌های کشور، استان هرمزگان با 4 میلی‌متر بارندگی در رتبه دوم قرار دارد.از 74 دشت موجود در هرمزگان تمامی آنها دارای بیلان منفی هستند و 38 دشت ممنوعه و مابقی دشت ها نیز شور است.استان هرمزگان پارسال به ویژه در فصل بهار و تابستان نیز با بحران جدی کم آبی مواجه بود و مردم این استان برای روزها و ساعت های طولانی در گرم ترین ماه های سال شاهد قطع آب آشامیدنی بودند.براساس اعلام سازمان هواشناسی میزان بارندگی های هرمزگان در نیمه نخست پارسال درمقایسه با سال قبل تر حدود 70 درصد کاهش داشته که به طور یقین جبران این کاهش نیازمند بارندگی های بسیار است.شدت بحران در هرمزگان در ابتدای پارسال به حدی بود که حمیدرضا جانباز معاون وزیر نیرو و مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور درمصاحبه ای با خبرنگار ایرنا گفته بود که شهر بندرعباس مرکز استان هرمزگان به همراه دو شهر بزرگ دیگر در کشور از نظر تامین آب آشامیدنی در وضعیت قرمز قرار دارند.این روزها نیز خبرهای خوشی از وضعیت منابع آب هرمزگان به گوش نمی رسد؛ از جمله آنها سد استقلال میناب است که این روزها روزگار خوشی ندارد و طبق گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه ای هرمزگان حجم مفید آن به اتمام رسیده است.این سد بیش از 40 سال پیش با ظرفیت 250میلیون متر مکعب با هدف آبرسانی به شهر میناب وبندرعباس احداث شد ولی پس از دو دهه کم بارشی و خشکسالی، در سالهای اخیر با بحران کم آبی مواجه شد.با پررنگ شدن این بحران ، از 6 سال پیش سد های شمیل ونیان به کمک این سد آمدند و آب این سدها به بخش کشاورزی میناب، و آب سد استقلال برای مصرف شرب به شهرهای بندرعباس ، بندر خمیر اختصاص یافت.اما با این حال به دلیل کاهش میزان بارندگی و افزایش شدت خشکسالی در هرمزگان، سد استقلال میناب هم اکنون با چالش های بسیاری برای تامین آب مناطق مذکور روبه رو است.مدیرعامل شرکت آب منطقه ای هرمزگان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه در حال حاضر با توجه به شرایط سد استقلال میناب، آب شهرهای بندرعباس و بندرخمیر ازآب های زیرزمینی دشت های میناب تامین می شود، گفت: البته این دشت ها نیز وضعیت چندان مناسبی ندارند که بتوانند به عنوان یک منبع پایدار به آنها اتکا کرد.هوشنگ ملایی بیان داشت: میانگین بارش طی سال های متمادی و در بهترین حالت در این استان 196 میلی متر با بیلان مثبت یک میلیارد متر مکعب است و از مجموع 20 میلیارد متر مکعب بارش، 14 میلیارد متر مکعب تبخیر شده و تنها 2 و نیم میلیارد آن قابل نفوذ در هرمزگان است و از این میزان یک و نیم میلیارد در سفره­های آب­شیرین نفوذ کرده و مابقی در سفره­های آب­شور تزریق می گردد.وی بیان داشت: میزان روان آبهای سطحی استان 2 و نیم میلیارد متر مکعب در سال بوده که از این میزان یک میلیارد و دویست و سی میلیون متر مکعب روان آب شیرین و مابقی را روان­آب شور تشکیل می­دهد.ملایی خاطرنشان کرد: به دلیل افزایش 30 درصدی برداشت از منابع زیرزمینی آب استان و برداشت بی­رویه، عمده دشت­های هرمزگان ممنوعه هستند.وی بیان داشت: در حال حاضر مصرف آب شهر بندرعباس بیش از 2100 لیتر در ثانیه بوده و با توجه به خشکسالی بی سابقه امسال، تا زمان به بهره برداری رسیدن آب شیرین کن ها و طرح های تامین آب باید از منابع جایگزین برای تامین این ماده حیاتی استفاده شود.ملایی مهم ترین معضل در بخش آب استان هرمزگان را برداشت بی­رویه از دشت میناب و به تبع آن فرونشست زمین و بروز فروچاله ها عنوان کرد.وی تصریح کرد:در حال حاضر ارتفاع آب شیرین در میناب پایین تر از سطح دریا رسیده و در این دشت با معضل حمله آب شور به آب شیرین و پدیده فرونشست و فروچاله ها روبرو است که البته اقدامات چشمگیری برای رفع بحران این دشت در دست اقدام است.مدیرعامل شرکت آب منطقه ای هرمزگان با اشاره به تلاش های این شرکت به منظور تعادل بخشی به برداشت آب و مثبت کردن بیلان سطح آب های زیرزمینی، گفت: در همین راستا این شرکت با هدف گزاری 10ساله و مطابق با طرح تعادل­بخشی برنامه­ریزی کرده تا به تدریج میزان برداشت مصارف کشاورزی از منابع زیرزمینی کاهش یافته و از رقم یک و نیم میلیارد به کمتر از یک میلیارد متر مکعب در سال برسد.وی از جمله اقدامات مهم در تامین آب هرمزگان را احداث آبشیرین کن دانست و افزود: بر همین اساس تاسیس طرح بزرگ آب شیرین کن یک میلیون متر مکعبی و همچنین آب شیرین کن یکصد هزار متر مکعبی بندرعباس در دست اجرا می باشد.ملایی خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت سدها و تعادل بخشی به منابع آب زیرزمینی و مثبت کردن بیلان این آب ها طی برنامه ریزی بلندمدت نیز از راهکارهای مفید در این زمینه است.مدیرعامل شرکت آب منطقه ای هرمزگان تاکید کرد: موفقیت در اجرای طرح ها و برنامه های احیای منابع آبی در استان و پیشگیری از بروز هرگونه بحران کم آِّبی، علاوه بر تلاش و هماهنگی دستگاه های مربوطه نیازمند مشارکت جدی مردم نیز می باشد.ملایی ابراز داشت: کمبودهای آبی استان علاوه بر اجرای طرح های مختلف ، باید با صرفه جویی و مدیریت مصرف آب نیز جبران شود و در نتیجه ضروری است مشترکان فرهنگ صرفه جویی را جزء الزامات زندگی خود قرار دهند.این مقام مسوول گفت: اگر هر فردی روزانه 20 لیتر در مصرف آب صرفه جویی کند، می توانیم روزهای گرم سال آینده را با کمترین چالش سپری و امکان بهره مندی از آب شرب را برای تمام شهروندان فراهم نماییم.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان نیز با اشاره به بحران کم آبی در استان، گفت: در حال حاضر شهر بندرعباس مرکز استان، 250 لیتر بر ثانیه کمبود آب دارد و عمده مشکل کم آبی این شهر در بلندی های شمال غرب به دلیل اختلاف ارتفاع با مخازن دامایی است که در صورت جبران این کمبود، مشکل شمال غرب نیز برطرف خواهد شد.امین قصمی با اشاره به بحران کم آبی در هرمزگان که ناشی از کاهش بارندگی وخشکسالی بیش از 17 سال در این استان است، بیان داشت: حداقل نیاز آبی استان هرمزگان 4 هزار و 100 لیتر و میزان تولید فعلی 3 هزار و 200 لیتر بر ثانیه است که 900 لیتر بر ثانیه کمبود آب داریم.وی با بیان اینکه هر ساله با افزایش تعداد مشترکین 17 تا 20 درصد افزایش مصرف داریم ، تصریح کرد: با توجه به شرایط اقلیمی استان و کاهش منابع آبی در سال های اخیر، مصرف بهینه آب و رعایت الگوی مصرف از سوی شهروندان هرمزگانی یک ضرورت است که می تواند ما را در تولید و حفظ منابع آبی پایدار استان یاری کند.مدیرعامل آب وفاضلاب شهری هرمزگان گفت: هم اکنون در شهرهای بستک، سردشت و گوهران با مشکل کم آبی مواجه ایم که در این رابطه ضمن اقدامات مدیریتی انجام شده و آبرسانی سیار با هماهنگی فرمانداری ها و شوراها، در راستای رفع این چالش تلاش می کنیم.قصمی موضوع تامین آب را از جدی ترین و مهمترین مساله استان در سالهای اخیر عنوان کرد و گفت: اهمیت این موضوع به حدی است که تمام برنامه ریزی های توسعه ای استان و پروژه های در دست اقدام ، برهمین اساس طرح ریزی می شود.وی با اشاره به تلاش های این شرکت برای راه اندازی آب شیرین کن یکصد هزار مترمکعبی بندرعباس، گفت : البته این شرکت تنها مسئول توزیع آب شرب است و طبق قوانین وزارت نیرو اجازه ورود به تامین و تولید منابع آبی را ندارد اما به دلیل کاهش و محدودیت منابع، ناگزیر با احداث آب شیرین کن به بخش تامین آب نیز ورود کرده و با جدیت در حال پیگیری و تسریع در اجرای آن است.مدیرعامل آب و فاضلاب هرمزگان اظهار داشت: میزان ذخیره آب در هرمزگان مناسب نیست و در این شرایط همه باید خود را مالک آب بدانیم و در صرفه جویی و مصرف بهینه این سرمایه حیاتی تلاش کنیم.وی ابراز داشت: 225 هزار مشترک زیر پوشش آب و فاضلاب استان هستند که 85 درصد مشترکان در بخش خانگی بوده و 65 درصد کل مصرف آب را به خود اختصاص دادند وبا توجه به بارندگی های سال گذشته و هماهنگی های انجام شده با آب منطقه ای استان، تابستان امسال در بندرعباس با وجود کمبود ، آب نوبت بندی انجام نشد اما برای پیشگیری از جیره بندی آب در سال آینده مشترکان باید صرفه جویی در مصرف را جدی بگیرند.خشکسالی های پی درپی در هرمزگان موجب کم آبی شدید و حتی خشک شدن و تغییر کیفیت بسیاری ازمنابع تامین آب این استان شامل چاه های عمیق و نیمه عمیق ، چشمه ها ، قنات ها و حتی رودخانه ها و در نتیجه کم آبی مخازن سدهای بزرگ و کوچک شده و بحران آب رفته رفته علاوه بر کشاورزی ،دامنگیر حیات مردم در روستاها نیز شده و هم اکنون بیش از 150 روستای هرمزگان شبکه آب لوله کشی نداشته و با تانکر آب رسانی می شود که این مساله زندگی در این مناطق را به شدت سخت کرده است.در این شرایط به اعتقاد بسیاری از کارشناسان استفاده از ظرفیت شیرین سازی آب دریا تنها راه نجات استان هرمزگان از کم آبی است.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب روستایی هرمزگان گفت :کمبود بارش‌ها در استان سبب بی‌رمقی روستاها شده همچنین افزایش دشت‌های ممنوعه فشار زیادی بر ساکنان روستاها وارد کرده است.عبدالحمید حمزه پور با بیان اینکه تأمین آب روستاها بصورت اساسی با اختصاص اعتبارات ملی و توسعه آب شیرینکن ها امکان پذیر است، افزود:در حال حاضر ۷۰ درصد از روستاهای استان هرمزگان از تأسیسات و شبکه‌های آب‌رسانی برخوردارند .وی با بیان اینکه در حال حاضر ۱۸ سایت آبشیرینکن در استان وجود دارد، خاطرنشان کرد: با توسعه و بهره برداری ازاین ۱۸ سایت آب شیرین کن روستاهای آبرسانی سیار از ۴۰۰ روستا به کمتر از ۱۵۰ روستا رسیده است.این مقام مسئول تصریح کرد: آبشیرین کن های موجود ۱۲ درصد از آب روستایی استان راتامین می‌کند و مابقی از طریق چاه‌ها و آب‌های سطحی تأمین می‌شود.حمزه پور خاطرنشان کرد: با پیش‌بینی‌های صورت گرفته در راه اندازی سایت‌های جدید آبشیرین کن تا 2 سال آینده تعداد روستاهای زیر پوشش آبشیرین کن ها به ۵۰۰ روستا می رسد .وی بیان داشت: با وجود مشکلات بسیار و کمبود اعتبار، با توجه ویژه دولت یازدهم موفق شدیم پارسال از چهار آب شیرین کن در قشم ، جاسک و بندرعباس با ظرفیت 15 هزار مترمکعب بهره برداری کنیم که با این اقدام مشکل کمبود آب 70 روستای هرمزگان برطرف شد.اما با وجود تمام مشکلاتی که برای حوزه آب هرمزگان گفته شد، این استان از ظرفیت هایی نیز برخوردار است که متاسفانه در یک بازه زمانی نسبت به استفاده از آنها بی توجهی شده که از جمله آنها سد جگین شهرستان جاسک است.هفت سال پیش سد جگین جاسک با ظرفیت 300میلیون متر مکعب با هدف تامین آب شرب وکشاورزی شهرهای جاسک و بشاگرد به بهره برداری رسید ولی بدلیل توجه نشدن به این موضوع این سد چند بار لبریز شد و بخشی از آب آن رها شد، تا اینکه از سال گذشته طرح استفاده از آب این سد برای مصارف کشاورزی و شرب آغاز شده است.با توجه به اینکه آب نقش بسیار مهم و حیاتی در توسعه دارد ،نبود مشکلی در تامین آب چه در بخش شرب و چه در بخش کشاورزی ، می تواند راهگشای افزایش تولید، خودکفایی و تحقق اهداف برنامه اقتصاد مقاومتی باشد.امروز بحران کم آبی تنها دامنگیر هرمزگان نبوده و به نوعی اقصی نقاط ایران اسلامی با این بحران مواجه هستند که به منظور پیشگیری از پیامدهای وخیم کمبود آب ، باید علاوه بر ایجاد ظرفیت های جدید ، اصلاح الگوی مصرف نیز در دستور کار باشد که تحقق آن نیازمند یک نقشه عملیاتی هدفمند و کاربردی است.باید با اتخاذ تدابیر و راهکارهای ویژه در مدیریت مصرف آب، جلوی بروز بحران کم آبی به خصوص در فصل تابستان را گرفت.اجرا و نظارت دقیق بر روش های آبیاری و الگوی کشت یکی از بخش های مهم مدیریت مصرف آب است که مسئولان مربوطه باید راهبردهای عملیاتی مشخصی برای آن داشته باشند و با جدیت آن را پی بگیرند.در این میان رفع مشکل بحران آب استان هرمزگان به عنوان دروازه طلایی اقتصاد ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار است که امیدواریم در آینده ای نزدیک و با وجود مشکلات بسیار شاهد رفع آن باشیم.



ارسال شده: ساعت: 8:14

کلمات کلیدی: هرمزگان در حسرت باران ، چشم به آسمان دوخته ، منابع آبی آن به دلیل تشنگی ، کما فرو رفته

برچسب‌ها: اقتصاد