شنبه‌های روشن

شاید قابل توجه‌ترین واکنش، واکنش کاخ سفید به این مذاکرات بود‌. کاخ سفید اعلام کرد "مذاکرات با ایران، بی نهایت مثبت و سازنده بود. ویتکاف به عراقچی تاکید کرد که دستوراتی از ترامپ دریافت کرده تا اختلافات میان دو کشور تا حد امکان از طریق گفتگو و دیپلماسی حل شود. همچنین طرفین آمریکایی و ایرانی درباره برگزاری نشست دیگر در روز شنبه آینده توافق کردند." کاخ سفید در اعلامیه خود تاکید کرد: "تماس مستقیمی که امروز ویتکاف [با ایران] برقرار کرد، گامی رو به جلو در راستای دستیابی به نتیجه‌ای مفید برای هر دو طرف بود."

وزیر امور خارجه ایران نیز به عنوان مقام ارشد هیئت ایرانی گفت: به عنوان جلسه اول، جلسه سازنده‌ای بود. در یک محیط آرام و بسیار محترمانه برگزار شد. هیچ زبان غیرمناسبی به کار گرفته نشد و طرفین تعهد خود را برای پیشبرد گفت‌وگوها تا رسیدن به توافقی که مطلوب دو طرف باشد و از موضع برابر صورت بگیرد نشان دادند. مهم محتواست و اینکه بر چه مبنایی مذاکره کنیم در این جلسه مذکور به مبنای مذاکراتی خیلی نزدیک شدیم.

صحبت‌های امیدوار کننده طرفین مذاکره واکنش‌های گسترده‌ای را در میان تحلیلگران سیاسی، نخبگان و مقامات سیاسی داشت.

دیدار کوتاه مستقیم دوطرف نشانه‌ای از تفاهم بود

رضا نصری، تحلیلگر سیاست خارجی با انتشار پستی درباره مذاکرات ایران و آمریکا در عمان نوشت: نتیجه این دور از گفت‌و‌گو‌های غیرمستقیم نشانه‌هایی روشن از رویکردی سازنده دارد. تأکید بر «احترام متقابل» به روشنی نشان می‌دهد که در این مرحله، زبان تهدید و ادبیات تحمیلی کنار گذاشته شده است. همچنین، تصریح بر ادامه مذاکرات حاکی از آن است که نه تنها طرح‌هایی مانند «برچیدن کامل برنامه هسته‌ای» وارد دستور کار نشده، بلکه پایه‌های مشترکی برای تداوم گفت‌و‌گو شکل گرفته است. اینکه هیأت‌ها هنگام خروج نیز چند دقیقه‌ای به تبادل نظر پرداختند، نشانه‌ای از سطحی از تفاهم و آمادگی برای پیشبرد مسیر دیپلماتیک است.

تریتا پارسی، معاون اندیشکده آمریکایی کوئینسی نیز در مورد مذاکرات روز شنبه نوشت: همان‌طور که پیش‌بینی شد، هر دو طرف می‌توانند بگویند که درست گفته‌اند. مذاکرات به مدت 2.5 ساعت به صورت غیرمستقیم برگزار شد و در پایان، عراقچی و ویتکاف به طور مختصر به طور مستقیم با یکدیگر صحبت کردند. اگر ایرانی‌ها در نهایت با گفتگوهای مستقیم موافقت نمی‌کردند، این یک اشتباه بزرگ و فرصت از دست رفته بود. امیدواریم که مذاکرات هفته آینده هر چه بیشتر به صورت مستقیم برگزار شود. این روند خود تقویت‌کننده است. هرچه مذاکرات مستقیم‌تر باشند، احتمال موفقیت بیشتر می‌شود.

خبرنگار نیویورک‌تایمز نیز در مورد مذاکرات نوشت: نمایندگان ایران و آمریکا، در مورد چارچوب و جدول زمانی مذاکرات به توافق رسیدند؛ این نشان می‌دهد که آمریکا خواستار برچیده شدن کامل برنامه هسته‌ای ایران نبوده است.

متکی وزیر امور خارجه اسبق ایران و نماینده مجلس نیز در مورد مذاکرات با دولت ترامپ گفت: معمولا آمریکایی اگر بتوانند سعی می‌کنند خواسته هایشان را تحمیل کنند و اگر نتوانند در فضاسازی بیرون انجام می‌دهند. مذاکرات در مواضع ترامپ تغییر ایجاد می‌کند. قطعا آقای ترامپ امشب با ترامپ قبل از 3.5بعد از ظهر فرق می‌کند، اظهارات او بعد از 3.5ظهر مبتنی و متاثر از مذاکرات بود.

استقبال کشور‌های منطقه از مذاکرات میان ایران و آمریکا/ یاس و ناامیدی اخبار تیتر یک رسانه‌های رژیم صهیونیستی

شاید موضوعی که با توجه به اخبار کمتر به آن توجه شود استقبال کشور‌های منطقه از جمله عربستان سعودی از مذاکرات بود. موضوعی که تفاوت میان فضای حاکم بر منطقه‌ و کشور‌های همسایه را نسبت به دولت گذشته ترامپ نشان می‌دهد. وزارت امور خارجه عربستان سعودی اعلام کرد: از برگزاری مذاکرات میان ایالات متحده و ایران استقبال می‌کنیم. این وزارتخانه با بیان اینکه از میزبانی عمان برای گفت‌و‌گو میان آمریکا و ایران استقبال می‌کنیم خاطرنشان کرد: امیدواریم نتایج گفت‌و‌گو میان ایران و آمریکا به تقویت امنیت و ثبات منجر شود.

واکنشی که مشابه آن از سوی کویت، قطر و حتی ترکیه به عنوان یکی از قدر‌ت‌های منطقه به انجام مذاکره میان ایران و آمریکا نشان دادند. مذاکره و واکنش‌هایی که یاس و ناامیدی را در رسانه‌های رژیم صهیونیستی منعکس کرد.

با پایان مذاکرات میان دو کشور، سخنگوی وزارت امور خارجه در توئیتی با اعلام ادامه مذاکرات در هفته آینده به میزبانی عمان نوشت : عراقچی، وزیر امور خارجه در حال بازگشت از مسقط به تهران پس از انجام یک دور گفت‌وگوی‌ غیرمستقیم با نماینده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا راجع به موضوع لغو تحریم‌ها و موضوع هسته‌ای است. ما از ‌عمان و وزیر امور خارجه بدر بن‌حمد البوسعیدی برای میزبانی و‌ میانجی‌گری این‌ گفت‌وگوها تشکر می‌کنیم. ‏با توجه به توافق ۲ طرف برای ادامه مذاکرات غیرمستقیم در هفته آینده، عمان کماکان این نقش مهم را برعهده خواهد داشت.

باوجود تاثیرات مثبت مذاکره در بازار و افزایش ارزش پول ملی و همچنین ارزیابی مثبت تحلیلگران از روند مذاکرات به سود ایران باز هم تندرو‌ها مخالف مذاکره به میدان آمدند و حتی با الفاظی رکیک به تیم مذاکره کننده ایران واکنش نشان دادند. کوچک زاده، نماینده تهران در صفحه شخصی خود در تلگرام نوشت: "شنبه روز بدی بود. هنوزم هست. امروز بیشرف‌ها شرف را قربانی می‌کنند و ملت را هم و تمام هفته خاکستری خواهد بود." روزنامه کیهان نیز مثل همیشه پای کار بود و دوباره با عنوان مسئله بدعهدی آمریکا به دنبال راهی برای ایجاد فضایی منفی در جامعه بر علیه مذاکرات بود. فضایی که قطع به یقین با توجه به تغییرات بازار و افزایش ارزش پولی ملی به وجود نخواهد آمد.

در مجموع با وجود مخالفت تندور‌های داخلی اما به نظر می‌رسد صدای آن‌ها گوش شنوایی در کشور ندارد. مردم خواهان حل مشکلات اقتصادی هستند و تاثیر مذاکرات شنبه در بازار بار دیگر در هم تنیدگی مسائل بین‌المللی و اقتصادی را نشان داد. صحبت‌ها و واکنش‌های مقامات دوکشور و تحلیلگران هم حکایت از نزدیکی دیدگاه دو طرف دارد. ایالات متحده خواهان جلوگیری از ساخت سلاح هسته‌ای از سوی جمهوری اسلامی ایران است و ایران که بار‌ها ثابت کرده است چنین هدفی را در برنامه‌ هسته‌ای خود ندارد با کنار رفتن تحریم‌ها به سطح غنی سازی توافق شده در برجام بازخواهد گشت. مسئله‌ای که البته برای رسیدن به آن نیازمند مذاکرات فشرده است و هیئت مذاکره کننده ایرانی باید برای همراهی دیگر کشور‌های تاثیرگذار در نظام بین‌الملل برای بالا بردن ریسک تعهدناپذیری آمریکا تدابیر لازم را در پیش بگیرد. جو روابط میان ایران و کشور‌های منطقه نیز نشان می‌دهد آنها بیش از هر زمان دیگری علاقه‌مند به توافق هستند. این موضوع می‌تواند بر کاهش حساسیت‌های ترامپ نسبت مسائل منطقه‌ای تاثیرگذار باشد. باید منتظر ماند و دید مذاکرات هفته آینده به کدام سمت خواهد رفت. فضای سیاسی حاکم بر کشور و البته صحبت‌های رئیس جمهور ایالات متحده در این مدت بی‌تاثیر نخواهد بود.