دیپلماسی بر مدار تجربه

این کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه مذاکرات اخیر ایران و آمریکا در عمان در شرایطی برگزار می‌شود که توازن قدرت به نفع ایران تغییر کرده است، افزود: در دور جدید مذاکرات ایران در موضع قوی‌تری قرار دارد زیرا ایران به یک قدرت فرامنطقه‌ای تبدیل شده است. سیاست‌های تحریم حداکثری آمریکا با شکست مواجه شده و اقتصاد ایران با وجود تحریم‌ها مقاومت کرده و آمریکا نتوانسته ایران را به تسلیم وادار

کند.

از طرف دیگر ایران نسبت به دوران برجام در موضع قوی‌تری قرار دارد، زیرا: پیشرفت‌های هسته‌ای غیرقابل بازگشت داشته است.

کاهش حمایت بین‌المللی از تحریم‌ها

ممبینی با اشاره به اینکه متحدان سنتی آمریکا (مانند اروپا) تمایلی به تشدید تحریم‌ها ندارند گفت: افزایش بحران‌های داخلی و بین‌المللی آمریکا این کشور را در انزوای بین‌المللی قرار داده است. و واشنگتن ترجیح می‌دهد درگیری با ایران را مدیریت کند تا منابعش را به دیگر نقاط جهان معطوف کند.

تفاوت مذاکرات فعلی با برجام

این کارشناس مسائل بین الملل در ارتباط با تفاوت این دور از مذاکرات با برجام گفت: مذاکرات اخیر ایران و آمریکا در عمان، در چارچوبی متفاوت از برجام در حال انجام است. برجام یک توافق چندجانبه با مشارکت قدرت‌های جهانی (۱+۵) بود که محدودیت‌هایی بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال می‌کرد در ازای لغو تحریم‌ها اما مذاکرات فعلی بیشتر دو جانبه و غیرمستقیم است و احتمالاً بر چند موضوع کلیدی متمرکز است:

-تثبیت وضعیت هسته‌ای ایران

-رفع بخشی از تحریم‌ها (مانند آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده یا صادرات نفت).

-مسائل منطقه‌ای

وی با اشاره به اینکه کارشکنی آمریکا و تجربه برجام نشان داد که حتی توافق‌های جامع نیز در صورت عدم تعهد طرفین (به ویژه آمریکا) شکننده هستند تصریح کرد: ترامپ در سال ۲۰۱۸ یکجانبه از برجام خارج شد و تحریم‌های شدیدی علیه ایران اعمال کرد. این موضوع به ایران ثابت کرد که اعتماد به تعهدات آمریکا ریسک بالایی دارد. اکنون نیز حتی اگر دولت آمریکا به توافقی برسد، احتمال بازگشت سیاست‌های خصمانه در دوره بعدی ریاست‌جمهوری آمریکا وجود دارد. تجربه خروج ترامپ از برجام نشان داد که حتی یک توافق امضا شده نیز ممکن است یکجانبه لغو شود از این رو ایران به دنبال تضمین‌های عملی است، نه صرفاً وعده‌های سیاسی.

چالش‌های منطقه‌ای

ممبینی در رابطه با اینکه توافق میان ایران و آمریکا کشورهای منطقه را با چه چالش‌هایی رو برو می‌سازد، گفت: رژیم صهیونیستی هرگونه توافق را تهدیدی برای امنیت خود می‌داند و ممکن است به عملیات‌های خرابکارانه یا لابی‌گری در آمریکا ادامه دهد. عربستان و امارات بین تمایل به تنش‌زدایی با ایران و نگرانی از نقش منطقه‌ای آن گیر کرده‌اند و ترکیه و قطر به دنبال حفظ روابط متعادل با ایران و آمریکا هستند اما شکست مذاکرات می‌تواند آن‌ها را نیز تحت تأثیر بی‌ثباتی منطقه قرار دهد.

سخن پایانی

این کارشناس مسائل بین‌الملل در پایان با اشاره به اینکه مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، اگرچه امیدهایی برای کاهش تنش‌ها ایجاد کرده، افزود: اما به دلیل عدم اعتماد به آمریکا و تغییرپذیری سیاست آن کشور، شکننده است و موفقیت یا شکست آن تأثیر مستقیمی بر امنیت و اقتصاد خاورمیانه خواهد داشت.