قالیباف قربانـی وفاق؟

حواشی فراکسیون انقلاب اسلامی

عنوان «فراکسیون انقلاب اسلامی» منحصر به دوره کنونی مجلس نیست؛ در دوره‌های پیشین نیز گروهی با همین نام در مجلس شورای اسلامی تشکیل شده بود. با این حال، ترکیب اعضا در مقاطع مختلف دچار تغییراتی می‌شد و گاهی نیز شاهد انشعابات درون این فراکسیون بودیم. اکنون مجلس دوازدهم هم میزبان این فراکسیون است و نخستین نشست آن در خردادماه برگزار شده است. با این حال، از زمان آغاز به کار مجلس تا امروز که حدود یازده ماه از عمر آن می‌گذرد، این فراکسیون همچنان تحت مدیریت هیأت رئیسه موقت اداره می‌شود و هنوز خبری از برگزاری انتخابات رسمی هیأت رئیسه دائمی نیست.

در این مدت، برخی نمایندگان از جمله موسی غضنفرآبادی، که ریاست موقت فراکسیون را برعهده دارد، به همراه احمد آزادی‌خواه و چند تن دیگر، چندین مرتبه وعده دادند که انتخابات در آینده‌ای نزدیک برگزار خواهد شد؛ اما با گذشت نزدیک به یک سال، این وعده‌ها محقق نشده و اختلافات درون فراکسیون بیش از پیش آشکار شده است.

برای درک دلیل این پیچیدگی‌ها، باید به ریشه اختلافات موجود در میان نمایندگان و جریان‌های فکری غالب در مجلس نگاهی انداخت. در واقع، فراکسیونی که یک سوی آن به حامیان قالیباف و سوی دیگرش به جریان‌هایی مانند شریان و جبهه پایداری متصل است، دچار شکاف‌هایی شده که مانع از اتحاد کامل اصولگرایان زیر یک چتر واحد شده است. علی شیرین‌زاد، نماینده کرج، نیز در مصاحبه‌ای به‌طور غیرمستقیم صحت این موضوع را تأیید کرده است.

شیرین‌زاد همچنین گفته بود :«این ضعف از ابتدای مجلس بود. متأسفانه تشکیل این فراکسیون به‌ صورت متمرکز و منسجم نیست. حتی در همان روزهای ابتدایی هم که انتخابات هیأت رئیسه موقت را تشکیل دادند، ما متوجه نشدیم که انتخابات هیأت رئیسه دائمی تعیین شد یا خیر. خبری درباره این فراکسیون نیست.»

آنچه از شواهد و قرائن پیداست، اصولگرایان مجلس برای دامن نزدن به این اختلافات بیشتر از برگزاری انتخابات دائم این فراکسیون پرهیز می کنند و ممکن است برای انتخابات اجلاسیه دوم، نمایندگان بدون تایید این فراکسیون کاندیدا شوند. این فرضیه، با نگاهی به عملکرد یک ساله پارلمان به احتمال قوی تائید می‌شود.

قالیباف قربانی همراهی با دولت می‌شود؟

محمدباقر قالیباف، سال بخصوصی را از سر گذراند. از انتخاب مجددش به عنوان رئیس مجلس تا انتخابات ریاست‌جمهوری که در نهایت پس از آن جلسه بخصوص با سعید جلیلی، زیر بار انصراف نرفت و نقش‌آفرینی که پس از روی کار آمدن دولت پزشکیان ایفا کرد.

این عوامل، قالیباف را بیش از گذشته در معرض طرد اصولگرایان قرار داده است؛ به طوری که شنیده می‌شود که عده‌ای از نمایندگان نزدیک به جبهه پایداری، صراحتا تلاش دارند شخص دیگری را به ریاست بهارستان بنشانند و حتی کرسی‌های هیئت رئیسه را نیز کافی نمی‌دانند.

البته آنچه مشخص است، قالیباف همچنان شانس اول ریاست مجلس را دارد و تا این لحظه، شخصی در این قامت که بتواند جایگزین او شود و اجماعی نسبی در مجلس ایجاد کند، وجود نداشته است. افزون بر این، قالیباف همواره حمایت بزرگان جریان اصولگرایی و بخش‌های تاثیرگذاری از حاکمیت را در اختیار داشته است. اما انکارناپذیر است که امسال نیز مشابه سال‌های گذشته، کرسی ریاست او با اما و اگر همراه است و تمدید دورۀ ریاستش، خیلی هم آسان نخواهد بود.

نام‌های تکراری برای رقابت با قالیباف

شنیده‌های امسال نیز حاکی از آن است که برخی از نمایندگان مجلس قصد دارند خود را برای رقابت بر سر صندلی ریاست مجلس آماده کنند.

در این میان، محمود نبویان که سابقه‌ای طولانی در عرصه نمایندگی دارد، به‌عنوان یکی از چهره‌هایی مطرح است که ممکن است با اتکا به جایگاه بالای خود در آرای تهران، وارد میدان رقابت شود. گرچه زمزمه‌های نام او در خرداد سال گذشته نیز به گوش می‌رسید، اما در آن مقطع ترجیح داد از رقابت کناره‌گیری کرده و مسیر همراهی با قالیباف را در پیش گیرد.نبویان که از چهره‌های شناخته‌شده جریان پایداری محسوب می‌شود، در ماه‌های اخیر به یکی از مخالفان جدی تندروی بدل شده است. به‌ویژه آنکه او با انتشار ویدیوهایی درباره قانون عفاف و حجاب و مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، ضمن انتقاد از افراطی‌گری، از سیاست‌های رسمی نظام حمایت به عمل آورد. منوچهر متکی، وزیر اسبق امور خارجه و دیگر نماینده حوزه تهران نیز، پس از آنکه در اجلاسیه اول تنها موفق به کسب پنج رأی شد، ترجیح داد سکوت پیشه کند و به نظر نمی‌رسد تمایلی به تجربه مجدد رقابت داشته باشد؛ به‌خصوص آنکه متکی جایگاهی در میان نمایندگان جبهه پایداری جایگاهی ندارد و عملا پشتوانه‌ای برای کسب این کرسی همراه خود نمی‌بیند. با این حال، همچنان نام این وزیر اسبق در فهرست احتمالی داوطلبان ریاست مجلس دیده می‌شود.

در بین چهره‌هایی که از شانس ورود به رقابت برای ریاست مجلس برخوردارند، نام علاءالدین بروجردی، نماینده لارستان، نیز به چشم می‌خورد. بروجردی با بیش از دو دهه حضور در مجلس، از معدود افرادی است که هم در میان اصولگرایان جایگاه دارد و هم مورد حمایت طیف مستقلین قرار گرفته است. همین موقعیت می‌تواند به او در تغییر موازنه‌ها به نفع خود کمک کند.

با این حال، برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که بروجردی ممکن است از طریق ائتلاف با فراکسیون مستقلین و در همکاری با قالیباف، ترجیح دهد در ازای حمایت از ریاست او، جایگاه‌هایی از هیأت رئیسه را برای این فراکسیون مطالبه کند.

با وجود همه این گمانه‌زنی‌ها، هنوز تا زمان برگزاری انتخابات هیأت رئیسه مجلس فاصله زیادی باقی مانده و احتمال تغییر در لیست داوطلبان همچنان وجود دارد. باید دید آیا قالیباف بار دیگر خواهد توانست با واگذاری بخشی از صندلی‌ها، مانع شکل‌گیری جبهه مخالفان شود یا اینکه این بار بدون امتیازدهی، موفق به حفظ کرسی ریاست خواهد شد.