تمایل منطقه‌ به انجام توافق

«اسماعیل بقایی»، سخنگوی وزارت خارجه ایران، پس از مذاکرات روز یکشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: مذاکرات "سخت اما مفید.... برای درک بهتر مواضع یکدیگر و یافتن راه‌های معقول و واقع‌بینانه برای رسیدگی به اختلافات" بود. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه نیز در پایان این دور از مذاکرات گفت: دور چهارم مذاکرات نسبت به ۳ دور گذشته جدی‌تر و صریح‌تر بود. می‌شود الان گفت که در مورد موضوعاتی اختلافی بیشتر بحث شده و مواضع به‌هم نزدیک شده و می‌شود این دوره را رو به‌ جلو ارزیابی کرد. احتمالاً دور بعدی مذاکرات با فاصلۀ یک هفته، یک روز کم و زیاد برگزار خواهد شد. به طرف مقابل گفتیم اظهارات ضدونقیض به مذاکرات کمکی نمی‌کند و باید این روش را اصلاح کند. به آن‌ها گفتیم اگر این موضوع را تکرار کند ما هم ناچاراً همان کار را خواهیم کرد. از نظر ما غنی‌سازی حتما باید ادامه پیدا کند؛ البته ممکن است برای اعتمادسازی در سطح آن به‌مدت کوتاهی محدودیت ایجاد شود. اصل ادعای ممنوعیت غنی‌سازی اصلا قابل مذاکره نیست.صحبت‌های وزیر امور خارجه و همچنین توییت سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران همزمان با انجام مذاکرات نشان از حساسیت ویژه مذاکرات بر روی مسئله حق غنی سازی است. رئیس جمهور، وزیر امور خارجه و مذاکره کننده ارشد ایالات متحده آمریکا طی هفته‌های گذشته اظهاراتی مبنی بر برچیده شدن برنامه غنی سازی اورانیوم در ایران داشتند. این در حالی است که آن‌ها به خوبی می‌دانند این موضوع مذاکرات را به بن بست خواهد کشاند. برخی اخبار و گزارش‌ها اعلام کرده‌اند این اظهارات در مقابل حساسیت نئوکان‌ها و مخالفان توافق با ایران مطرح شده است اما به نظر می‌رسد دولت آمریکا، این گزینه را برای چانه زنی جهت دستیابی به امتیاز بیشتر با ایران به روی میز قرار داده است. المانیتور به نقل از منابعی در مورد مذاکرات ایران و آمریکا گفته است: ترامپ به دنبال یک پیروزی سریع است، از آن جایی که توافقات صلح در غزه و اوکراین همچنان دور از دسترس است و ایرانی‌ها مشتاق لغو تحریم‌ها برای احیای اقتصاد آسیب‌دیده خود هستند. این منابع گفتند که آتش‌بس اخیر بین حوثی‌ها و آمریکا نیز به مذاکرات انرژی تازه‌ای بخشیده است. همچنین سایت خبری آکسیوس با توجه به سفر نزدیک ترامپ به خاورمیانه در مورد مذاکرات عنوان کرده:"عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس به کاخ سفید تاکید کرده‌اند که به توافق هسته ای با ایران دست یابد تا از حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای این کشور که می تواند به جنگ منطقه‌ای منجر شود، جلوگیری شود."

مسیر رسیدن به توافق در حال طی شدن است. اما صحبت‌های دوطرف با وجود واکنش‌های مثبت نشان از کند بودن روند مذاکره برای رسیدن به نقاط مشترک دارد. زمینه‌ها یکی پس از دیگری در حال فراهم شدن است. ایالات متحده به صورت مستقیم با حوثی‌های یمن مذاکره و توافق کرده است‌. در مورد حماس نیز این موضوع در حال انجام است‌. خبر اختلاف میان ترامپ و نتانیاهو این روزها جز اخبار پرتکرار رسانه‌های جهان و رسانه‌های صهیونیستی است. این اختلاف نظر گویا در مورد ایران نیز وجود دارد. اما مسئله ایران با حساسیت و توجه‌ ویژه‌ای توسط دولت آمریکا دنبال می‌شود. با وجود تاکید ایران بر استفاده صلح‌آمیز در برنامه هسته‌ای اما آمریکا عنوان می‌کند از ایران هسته‌ای بیم دارد. دولت ترامپ در همین راستا تمایل زیادی به انجام توافق و کاهش تنش‌ها با ایران دارد. اما خواسته‌ آن‌ها مبنی بر توقف برنامه غنی سازی در ایران غیرسازنده است. برای اینکه مشخص شود دولت آمریکا چه تصمیمی می‌خواهد اتخاذ کند باید منتظر موضع گیری آن‌ها در روز‌های آینده باشیم. سفر ترامپ به خاورمیانه و صحبت‌ها در مورد ایران اهمیت زیادی دارد. همچنین موضع گیری کشور‌های منطقه نیز می‌تواند در نزدیک کردن دوطرف اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. آن‌ها نمی‌خواهند خاورمیانه و به ویژه خلیج فارس شاهد تنش‌های نظامی باشد. حمایت کشور‌های منطقه از توافق ایران و آمریکا بدون شک نقش مثبتی در این مسئله ایفا خواهد کرد. مذاکرات ایران و آمریکا همچنان ادامه خواهد داشت و باید منتظر وارد شدن طرف‌ها به جزئیات بیشتر باشیم تا وضعیت توافق بهتر مشخص شود.