آزمون ماندگاری الشرع

خواسته جامعه دروزی چیست؟

دروزی ها از بودن اسرائیل کنار خود احساس قدرت می کنند در عین حال اسرائیل برای آن‌ها وارد جنگ نخواهد شد. جامعه دروزی که در گذشته از سوی دولت الشرع مورد بدرفتاری قرار گرفته است به گونه ای که در خشونت‌های فرقه‌ای در منطقه ساحلی سوریه در ماه مارس، صدها نفر از اقلیت علوی توسط نیروهای متحد با الشرع کشته شدند و همین امر دامنه بی اعتمادی به الشرع را گسترده تر کرد.

در دولت اسد با اکراه به دروزی‌ها درجه‌ای از خودمختاری داده شده بود، زیرا آن ها از درگیر شدن در خطوط مقدم اجتناب می کردند. دروزی‌ها از خدمت سربازی در ارتش سوریه معاف شدند و در عوض، گروه‌های مسلح محلی متشکل از کارگران و کشاورزان را برای گشت‌زنی در مناطق خود تشکیل دادند. از زمان برکناری اسد، دروزی‌ها تمایلی به زمین گذاشتن سلاح‌های خود نداشته‌اند. این نتیجه، چرخه‌ای از بی‌اعتمادی ها بود، جایی که حامیان دولت، گروه‌های دروزی را به عنوان جدایی‌طلبان بالقوه یا ابزار اسرائیل معرفی می‌کردند، در حالی که خصومت دولت فقط نگرانی‌های دروزی‌ها را تشدید می‌کرد. لذا در حال حاضر پس از دولت اسد بیش از یک سال است که دروزی ها منطقه خود را به عنوان یک منطقه خودمختار اداره می‌کنند.

طی هفته گذشته، دولت سوریه وارد جنگ در منطقه اداری سویدا در بخش جنوبی کشور، بین جنگجویان بادیه‌نشین محلی و شبه‌نظامیان مرتبط با دروزی‌ها شد. پس از مذاکراتی که با حضور ایالات متحده انجام شد، دولت سوریه روز چهارشنبه با خروج نیروهای خود موافقت کرد و آتش‌بس جدیدی را با شبه‌نظامیان دروزی اعلام کرد. سپس روز جمعه، آتش‌بس جداگانه‌ای بین سوریه و اسرائیل توافق شد. این توافق توسط تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، اعلام شد که مورد استقبال ترکیه، اردن و سایر کشورهای همسایه قرار گرفت.

روز شنبه، پس از ادامه خشونت در منطقه، ریاست جمهوری سوریه آنچه را که آتش‌بس فوری و جامع بین گروه‌های مسلح در کل استان سویدا نامید، اعلام کرد و گفت که نیروهای خود را دوباره به آنجا اعزام خواهد کرد.

هر دو گروه بادیه‌نشین و دروزی بیانیه‌هایی صادر کردند که نشان می‌داد آماده‌اند سلاح‌های خود را زمین بگذارند.

اما عوامل دیگری نیز در این امر دخیل هستند، از جمله اینکه اسرائیل مشتاق است همزمان با گسترش حضور نظامی خود در سوریه، از مرزهای خود محافظت کند.

چرا اسرائیل به سوریه حمله می‌کند؟

اسرائیل ادعا می‌کند که این حملات را برای محافظت از دروزی‌های سوریه انجام داده است، کسانی که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، آنها را "برادر" توصیف کرده است. حال آن که نتانیاهو پیش از این از دولت جدید دمشق به عنوان یک «رژیم اسلامی افراطی» و تهدیدی برای کشور اسرائیل یاد کرده بود!

اسرائیل پس از درگیری‌های فرقه‌ای در سویدا، سوریه را بمباران کرد. در اینجا می بینیم که اسرائیل و دولت سوریه هرکدام برای رسیدن به اهداف خودشان فرصتی به دست آوردند؛ دولت سوریه به دنبال به دست گرفتن کنترل بخشی دیگر از کشورش بود که در پی نا آرامی ها و اغتشاش عملاً خارج از کنترل بود و اسرائیل فرصتی برای تضعیف و بی ثباتی دولت سوریه به دست آورد، سوریه ای ضعیف و تجزیه شده، که نتواند به عنوان متحد ترکیه و دشمنی بالقوه در مرز اسرائیل ظاهر شود.

با اینکه دولت سوریه اعلام منطقه غیرنظامی توسط اسرائیل را رد کرده است و همراه با جامعه بین‌المللی، بارها از اسرائیل خواسته تا اقدامات نظامی که حاکمیت آن را نقض می‌کند، متوقف کند؛ اما باز هم مشاهده می‌کنیم از زمان سقوط رژیم اسد در دسامبر ۲۰۲۴، اسرائیل هم سرزمین‌های بیشتری را در سوریه تصرف کرده و هم بارها به این کشور حمله کرده است، با هدف اعلام شده جلوگیری از بازسازی قابلیت‌های نظامی و ریشه‌کن کردن ستیزه‌جویی که می‌تواند امنیت آن را تهدید کند.

حالا چه اتفاقی می‌افتد؟

مشخص نیست که آیا آتش‌بس دوام خواهد داشت یا خیر. وزارت کشور سوریه اعلام کرد که نیروهای امنیتی سوریه با «هدف اصلی حفاظت از غیرنظامیان و برقراری نظم» به این منطقه نقل مکان کرده‌اند.

درگیری‌های مرگبار اخیر در سویدا، در جنوب سوریه، بین دو گروه اقلیت که برای یک هفته به طول انجامید، اکنون بزرگترین چالش برای توانایی آقای شرع در برقراری مجدد صلح و متحد کردن همه سوری‌ها است. آتش بسی شکننده که دامنه جنگ را به مناطق دیگر سوریه می‌برد و سوریه را به سمت جنگ داخلی گسترده خواهد کشاند یا منجر به اتحاد خواهد شد.

اینکه آیا آقای الشرع در این لحظه حیاتی که می‌تواند قدرت رهبری او را تعریف کند موفق خواهد شد یا خیر، هنوز مشخص نیست. به ویژه به موازای یک رنگی قومی و قبیله‌ای حاکم بر سوریه که هر لحظه امکان تنش جدید یا شیوع خشونت فرقه ای قبلی وجود خواهد داشت، قابلیت‌های دولت الشرع از سوی این اقوام هنوز محلی از چالش است.

چالشی که توسط کشور های دیگر دامن زده می شود و در صورت عدم موفقیت ایجاد وحدت در بین فرقه های حاکم از سوی الشرع باید این جنگ را آغاز گر تجزیه سوریه دانست. خوابی که سال ها اسرائیل برای سوریه و به دست آوردن موقعیت استراتژیک بلندی های جولان می بیند.

روزنامه صبح ساحل