احمد افندی؛ بنیان‌گذار تحول در حمل و نقل مسافر و بار بندرعباس

تولد یک ضرورت: از کارخانه نخ ریسی تا اتحادیه حمل و نقل

احمد افندی فرزند عبدالله، پس از تولد در بندر لنگه و گذراندن بخشی از جوانی و کار در کارخانه نخ ریسی خنجی بندرعباس، و کسب تجربه در سفر به بحرین، بار دیگر به بندرعباس بازگشت. او شاهد مشقت‌های مردم برای سفر بود؛ در آن سال‌ها، حمل و نقل بار و مسافر بسیار ابتدایی بود. سفر به شهرهایی چون کرمان و سایر نقاط کشور برای اهالی بندرعباس تجربه‌ای طاقت‌فرسا محسوب می‌شد؛ مسافران ناچار بودند برای جابه‌جایی‌های بین‌شهری، بر روی بارها و کالاهای کامیون‌ها سوار شوند. حتی جابه‌جایی‌های درون استانی نیز با وانت‌های قدیمی و به شکلی نامنظم انجام می‌گرفت. نبود یک سیستم حمل و نقل سازمان‌یافته، نه تنها آسایش مردم را سلب کرده بود، بلکه بر توسعه ارتباطات و تجارت نیز تأثیر منفی می‌گذاشت.

در همین شرایط، در سال ۱۳۳۳ خورشیدی، احمد افندی با شراکت حسن بلوکی، تصمیم گرفت تا این خلاء بزرگ را پر کند. آنها مؤسسه مسافربری و باربری خود را در چهار راه بلوکی بندرعباس (محل کنونی مجتمع تجاری زیتون) تأسیس کردند. هسته اولیه این تحول، با هدف فراهم کردن سفرهای ایمن و استاندارد شکل گرفت. ورود اتوبوس‌های مناسب به ناوگان این مؤسسه، آغازگر عصری جدید در حمل و نقل جاده‌ای بود. این اتوبوس‌ها به تدریج جایگزین کامیون‌ها شده و امکان سفر راحت و با کرامت را برای مردم به مقاصد گوناگون کشور فراهم آوردند.

خدمات این مؤسسه به سرعت فراتر از جابه‌جایی مسافر رفت و در حوزه باربری نیز به ساماندهی ترافیک و انتقال منظم کالاها در منطقه کمک کرد. موفقیت این بنیان‌گذاری، نه تنها یک کسب و کار موفق، بلکه به نوعی پایه‌گذاری صنعت حمل و نقل مدرن مسافری در بندرعباس بود. اهمیت فعالیت احمد افندی و موسسه‌اش به حدی بود که او توانست برای شش سال (از ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۸)، به مدت سه دوره دو ساله، به عنوان عضو هیأت مدیره اتحادیه حمل و نقل و مسافر بندرعباس به خدمت بپردازد و نقش فعالی در تدوین قوانین و بهبود ساختار این صنعت در سطح استان و منطقه داشته باشد. این حضور شش ساله، نشان‌دهنده اعتماد جامعه صنفی به درایت و تخصص او بود.پس از درگذشت احمد افندی در سال ۱۳۸۳، میراث او توسط فرزندانش، عبدالمجید و عبدالحمید، ادامه یافت. این مؤسسه همچنان با مدیریت نسل دوم در پایانه مسافربری بندرعباس فعال است و یادآور تلاش‌های مردی است که با تشخیص نیاز زمانه و سرمایه‌گذاری درست، زیرساخت رفاه در حمل و نقل عمومی بندرعباس را بنا نهاد. این حرکت، نه تنها سفرهای مردم را تسهیل کرد، بلکه به عنوان یک الگوی کسب و کار، زمینه‌ساز شکل‌گیری و توسعه سایر شرکت‌های حمل و نقل در این شهر بندری حیاتی شد. برگرفته از کتاب نامک گمبرون، نوشته ی علی کمالی زاده

امید ساحل