مرجعیت برگشت‌پذیر رسانه‌

با تعطیلی رسانه‌های مستقل داخلی، در داخل کشور تنها ظرفیت صدا و سیما باقی مانده بود که باید در مقابل با پمپاژ‌های خبری شبکه معاند ایران اینترنشنال و دیگر شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان خارج از کشور مقابله می‌کرد. به نوعی می‌توان گفت تقابل رسانه‌ای گسترده‌ای میان صدا و سیما و شبکه‌های معاند در جریان بود که هر کدام روایت‌سازی مخصوص به خودشان را در پیش گرفته بودند.

شبکه‌های معاند خارج از کشور به صورت مداوم اخبار فرخوان‌های غیرقانونی را پوشش می‌دادند و سعی می‌کردند با ترویج خشونت روند اعتراضات داخل را به سمت آشوب و تخریب اموال عمومی پیش ببرند. شبکه ایران اینترنشنال با حمایت‌های گسترده مالی خارج از کشور در صدر پوشش این اخبار قرار داشت. آنها به مانند تحولات گذشته در ایران مانند جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، اوضاع ایران را چنان روایت می‌کردند که گویا همه چیز در حال فروپاشی است و دولت و نظام سیاسی کنترل خودشان بر اوضاع کشور را از دست داده‌اند. استفاده از نیروهای مخالف نظام در قالب افرادی به عنوان کارشناسان سیاسی نیز از دیگر ترفندهای آنها برای روایت‌سازی بود. این افراد به اصطلاح کارشناس با تحلیل‌های یکسویه و غیرمستند همراستا با سیاست‌های این شبکه‌ها، ایران را در معرض یک فروپاشی بزرگ نشان می دادند.

همانطور که گفتیم در مقابل این حجم از پمپاژ‌های خبری و جنگ رسانه‌ای علیه مردم ایران، تنها صدا و سیما و چند خبرگزاری درون کشور می‌توانستند اخبار داخل کشور را پوشش دهند. هر چند این رسانه‌های خبری تلاش می‌کردند در برابر شبکه‌های خارجی روایت‌های دیگری را پوشش دهند اما حجم تولید اخبار خارج از کشور فراتر از آن بود که بتوان با این ظرفیت محدود به آنها پاسخ داد. موافقان محدودسازی اینترنت می‌گویند این اقدام به دلیل کنترل آشوب‌ها، مقابله با فراخوان‌های غیرقانونی و خنثی‌سازی جنگ رسانه‌ای دشمن بود. ادعایی که چندان بر اساس واقعیت‌ها نیست‌. اگر هدف قطعی اینترنت مقابله با فراخوان‌ها بود باید گفت شبکه‌های ماهواره‌ای نقش گسترده‌تری در پوشش اخبار فراخوان‌ها داشتند و تقریبا اغلب مردم داخل کشور هم به راحتی به آنها دسترسی داشتند. علاوه بر این بسیاری از افراد جامعه در اغلب رویدادها و تحولات سیاسی_اجتماعی در ابتدا بی‌طرف هستند. معمولا این افراد به عنوان قشر خاکستری از آنها یاد می‌شود که به معنای به‌طرفی آنهاست. این افراد معمولا به دنبال روایت‌های مستقل و واقعی از رویداد‌ها هستند تا بر اساس آن کنش‌ورزی مسئولانه‌ای را در پیش بگیرند. تعطیلی رسانه‌های خبری مستقل داخل کشور بزرگترین آسیب به روایت‌سازی برای این گروه وارد می‌کند. رسانه‌های مستقل داخل با پوشش اخبار از نزدیک و لمس واقعی رویداد‌ها با تلاش خبرنگاران مستقل و همچنین استفاده از نظر کارشناسان مستقل و اساتید مجرب دانشگاه نقش مهمی در پوشش اخبار و ارائه تحلیل‌های واقعی درون کشور دارند‌. به همین دلیل این رسانه‌ها در جهت‌دهی مردم به ویژه جهت‌دهی به قشر خاکستری نقش برجسته‌ای دارند و مانع از انتقال مرجعیت خبری به رسانه‌های معاند می‌شوند.

تضعیف نقش رسانه‌های محلی در ناآرامی‌ها

همچنین در موضوع پوشش اخبار کشور باید به نقش مهم رسانه‌های خبری محلی هم پرداخت. این رسانه‌ها در پوشش خواسته‌ها و مطالبات واقعی مردم نقش مهمی دارند. با محدودیت اینترنت فعالیت‌ آنها محدود شد و نقش خود در جهت‌دهی به خواسته‌های مردم را دست دادند.

محدودیت‌های گسترده اینترنت و عدم دسترسی‌های مردم به رسانه‌های خبری مستقل در رویدادهای سیاسی نقش منفی در پوشش اخبار کشور داشته است. در اغلب این حوادث شبکه‌های معاند به مرجع رسانه‌ای بخشی از جامعه تبدیل شده اند. این رسانه‌های معاند در غیاب رسانه‌های مستقل مطالبات و خواسته‌های مردم را صورت‌بندی می‌کنند. صورت‌بندی که تطبیق چندانی با واقعیت‌های درون کشور ندارد و صرفا به دنبال ترغیب جامعه به خشونت و گسترده‌تر کردن شکاف بین مردم و نظام سیاسی است. دولت،مجلس و مجموعه‌ نظامی سیاسی باید برای رسانه‌های مستقل اعم از خبرگزاری‌ها و روزنامه‌های سراسری و محلی اهمیت بیشتری قائل شوند. این رسانه‌ها نقش مهمی در روایت‌‌سازی و واقعیت‌های درون جامعه دارند. محدودیت این رسانه‌ها تنها پاک کردن صورت مسئله است و کمک چندانی به کنترل ناآرامی‌ها درون کشور نخواهد داشت.