گام جدید محققان ایرانی در درمان ناباروری مردان

صبح ساحل، اجتماعی _  محققان پژوهشگاه ابن سینا و دانشگاه آمستردام طی اجرای پروژه تحقیقاتی مشترک با تکثیر سلولهای بنیادی اسپرم ساز انسانی در آزمایشگاه روش نوینی را برای ناباروری مردان ناشی از عوارض شیمی درمانی ارائه کردند.دکترهومن صدری اردکانی - عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوریهای نوین ابن سینا و مجری این طرح پژوهشی، به موفقیت این پژوهش در تکثیر سلولهای بنیادی اسپرم ساز انسانی به میزان بیش از 18 هزار برابر اشاره کرد و گفت: این طرح پژوهشی به صورت مشترک توسط پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی و مرکز طب تولید مثل دانشگاه آمستردام انجام شد.وی به جزئیات این پژوهش اشاره کرد و اظهار داشت: در سه دهه برخی عوارض طولانی مدت روشهای شیمی درمانی، کیفیت زندگی این بیماران را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد که یکی از این عوارض "ناباروری" است که تبعات فردی و اجتماعی وسیعی دارد.صدری ادامه داد: اگر چه امکان برداشتن بخشی از بافت تخمدان، فریز آن و پیوند مجدد آن پس از اتمام درمان سرطان در دختران و زنان مبتلا به سرطان وجود دارد و یا در مردان بالغ فریز اسپرم ها و استفاده آتی آنها برای باروری از سالها قبل میسر شده است، اما در پسران مبتلا به سرطان این امکان وجود ندارد چراکه اسپرم سازی  پس از سن بلوغ آغاز می شود.مجری طرح ادامه داد: ایده اصلی این پژوهش برداشتن بخشی از بافت بیضه قبل از شیمی درمانی، فریز آن، تکثیر سلولهای بنیادی اسپرم ساز در آزمایشگاه و پیوند مجدد آنها به خود فرد است. اگرچه امکان فریز بافت بیضه انسانی از سالیان قبل فراهم شده بود اما امکان تکثیر سلولهای بنیادی اسپرم ساز انسانی وجود نداشت.عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی ابن سینا استفاده از نتایج این تحقیق در سطح بالینی را در دو مرحله میسر دانست و یادآور شد: در مرحله اول و در حال حاضر با توجه  به فراهم بودن امکان ذخیره سلولهای بنیادی اسپرم ساز انسانی، والدین پسر بچه های مبتلا به سرطان به محض تشخیص باید در این مورد آگاه شوند. صدری مرحله بعدی را پیوند سلولهای بنیادی ذکر کرد و گفت: زمانی که درمان کامل سرطان انجام شد و ناباروری ناشی از عارضه درمان تایید شد، پیوند سلولهای بنیادی تکثیر شده باید انجام شود و در حال حاضر اگرچه ایمنی استفاده درمانی از این سلولها در مدلهای حیوانی تایید شده ولی پژوهشگران بالینی مشغول انجام  پروژه هایی در تایید ایمنی کامل پیوند این سلولها به انسان هستند .