برجام بهعنوان یکی از مهمترین توافقهای چندجانبه در سالهای اخیر، سازوکاری ویژه به نام مکانیسم ماشه را در خود جای داده است. این مکانیسم به اعضای توافق اجازه میدهد در صورت ادعای عدم پایبندی اساسی طرف مقابل، روندی را آغاز کنند که در نهایت میتواند به بازگشت تحریمهای بینالمللی منجر شود.
اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار صرفاً یک سازوکار حقوقی در چارچوب توافق است یا در عمل به ابزاری برای فشار سیاسی تبدیل شده است؟ از منظر حقوق بینالملل، مکانیسم ماشه بخشی از یک توافق چندجانبه و مصوب شورای امنیت سازمان ملل متحد است. بنابراین، وجود آن ریشه در یک متن حقوقی دارد و مسیر فعالسازی آن نیز بهطور دقیق در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ تعریف شده است. بهظاهر، این مکانیزم برای ایجاد توازن و تضمین پایبندی طرفین طراحی شده است. با این حال تجربه نشان داده که استفاده از مکانیسم ماشه عمدتاً در بستر منازعات سیاسی رخ میدهد. کشورهایی که به دنبال افزایش فشار بر ایران بودهاند، این ابزار را به عنوان اهرمی سیاسی برای بازگرداندن تحریمها بهکار گرفتهاند. حتی اختلاف نظرهای جدی میان قدرتهای بزرگ درباره مشروعیت و نحوه اجرای آن، نشان میدهد که کارکرد این مکانیسم فراتر از یک ابزار حقوقی صرف است. فعالسازی مکانیسم ماشه نه تنها بر روابط ایران و طرفهای توافق تأثیر گذاشته، بلکه نظم و اعتبار حقوق بینالملل را نیز زیر سؤال برده است. برخی کارشناسان معتقدند استفاده ابزاری از این سازوکار، میتواند اعتماد به سازوکارهای چندجانبه را کاهش داده و آینده مذاکرات بینالمللی را تیرهتر کند. مکانیسم ماشه در ظاهر یک ابزار حقوقی برای تضمین اجرای تعهدات است، اما تجربه نشان داده که در عمل بیشتر به اهرمی برای فشار سیاسی بدل شده است. پرسش مهم اینجاست که جامعه جهانی تا چه اندازه حاضر است به استفاده ابزاری از حقوق بینالملل تن دهد و چه راهکاری برای جلوگیری از سیاسی شدن چنین سازوکارهایی اندیشیده خواهد شد؟
روزنامه صبح ساحل
جدیدترین اخبار
رکوردشکنی بازدهی و سودآوری پالایش نفت بندرعباس در بازار سرمایه/رشد ۱۷۳ درصدی سهام شبندر و ثبت سود ۵۳ همتی در ۹ ماهه ۱۴۰۴
عقبگرد دلار به کانال 154 هزار تومان
منشا بوی گاز احتمالاً از کشتیهای حامل سوخت گاز مایع است
سرمربی لژیونرهای ایرانی در الوحده مشخص شد
فهرست کالاهای اساسی مشمول بسته حمایت از صنایع ابلاغ شد
بنیامین فرجی در جمع چهار نفر برتر جوانان جهان
روسیه تهدید به استفاده از سلاح اتمی کرد
پایان سبز بورس و فرابورس؛ جهش شاخصها با رشد پرقدرت معاملات
قیمت طلا و سکه امروز ۱۳ بهمن؛ سکه ۱۰ میلیون تومان ریخت
جام ملتهای فوتسال آسیا وارد مرحله مرگ و زندگی شد
۶۰ درصد روستابازارها به کالابرگ متصل هستند/ گندم کیفی وارد بورس کالا می شود
کلاسهای آموزشی دانشجویان علوم پزشکی توانبخشی تا پایان سال مجازی شد
ساماندهی علائم ترافیکی در محور منبع آب به کهورستان
وابستگان نظامی کشورهای اروپایی از ایران اخراج شوند
توقیف محموله غذای حیوانات خانگی در قشم
آتش سوزی اتاق یک واحد آپارتمان در بندرعباس
