همت ساخت هرمزگانی تاب‌آور در بحران

در ادامه، جا دارد از حضور فوری، موثر و دلسوزانه جناب آقای دکتر آشوری استاندار محترم استان، معاون محترم هماهنگی امور عمرانی استانداری جناب آقای مهندس صادقی‌پور و مدیران کل استان که در محل حادثه حاضر شدند، تقدیر و تشکر ویژه داشته باشم. حضور میدانی ایشان در اوج بحران و در کنار مردم آسیب‌دیده، علاوه بر تسلی خاطر هموطنان، نشان‌دهنده عزم جدی دستگاه اجرایی استان برای مدیریت شرایط و تسریع در رفع مشکلات بود. اقدام عملی و مدیریت موثر معاون محترم هماهنگی امور عمرانی استانداری هرمزگان در بازگشایی سریع محور ارتباطی سیریک-جاسک، نمونه‌ای بارز از حضور مسئولانه و کارآمد است. همچنین، از زحمات تمامی نیروهای مردمی، بسیج، سپاه، نیروی انتظامی، گروه‌های جهادی، بخش خصوصی و امام جمعه محترم شهرستان که حضور فعال و دلسوزانه‌ای داشتند و بی‌چشم‌ داشت در کمک‌رسانی و پاکسازی مناطق آسیب‌دیده حضور یافتند، صمیمانه سپاسگزاریم.

این همدلی و همراهی، سرمایه اجتماعی گران‌بهای استان ماست. با کمال تاسف باید اذعان داشت که با وجود هشدارهای قرمز پیش از وقوع سیل از طرف مدیریت بحران استان، مدیریت عملیاتی و میدانی در ساعات اولیه و اوج بحران در شهرستان سیریک با کاستی‌های جدی مواجه بود. این نقد به دور از هرگونه غرض شخصی و با هدف بهبود فرآیندها و جلوگیری از تکرار چنین رخدادهای تلخی ارائه می‌شود، چرا که این رخدادها مستقیما جان و مال مردم را تحت تاثیر قرار داده و مماشات یا عدم بیان صریح واقعیت‌ها، تنها بر مشکلات مردم خواهد افزود. متاسفانه نبود ماشین‌‌آلات عمرانی در صحنه از سحرگاه تا ظهر روز جمعه، عملا حضور میدانی فرماندار و ستاد بحران شهرستان را در آن بازه زمانی حیاتی بی‌اثر کرد. زمان در مدیریت بحران کلیدی‌ترین عامل است و این ضعف، امکان کاهش خسارات را به شدت محدود کرد.

نکته قابل تامل دیگر، عدم تخلیه پیش‌‌دستانه روستاهای در معرض خطر مانند مهرگی و عدم استقرار پیش‌‌دستانه ماشین‌‌آلات در کانون‌های پیش‌بینی شده بحران در دهستان گونمردی است، با وجود اینکه روستای مهرگی سابقه سیل داشت و شرایط محیطی آن تغییر محسوسی نکرده بود نیاز بود این مهم‌ صورت پذیرد. با وجود چند کانون بحران، تمرکز تیم مدیریتی در یک نقطه و ناتوانی در هماهنگی موثر با نیروهای حاضر در صحنه موجب سردرگمی، ازدحام وسایل نقلیه شخصی و کاهش بهره‌وری عملیات شد. در ساعات اولیه، مدیریت اخبار و اطلاعات به طور موثر در دست ستاد بحران شهرستان نبود. همچنین تعامل ناکافی با بخش خصوصی محلی، دستگاه‌داران و دهیاری‌ها برای بسیج سریع امکانات در همان دقایق اولیه، فرصتی ارزشمند را از دست داد. این ظرفیت‌های بومی و دلسوز می‌توانستند نقش تعیین‌کننده‌ای در کنترل اولیه سیلاب داشته باشند. عملکرد بخشدار مرکزی سیریک در پیشگیری، آماده‌سازی و پاسخ به بحران، به ویژه در عدم تعامل موثر با دهیاری‌ها و ظرفیت‌های محلی بخش مرکزی، نقطه ضعف جدی و غیرقابل قبولی بود که از چشم مردم پنهان نمانده است. در این راستا، دو پیشنهاد کاربردی و مهم ارائه می‌شود. نخست، لزوم طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی اجباری و دوره‌های تخصصی مدیریت بحران برای کلیه فرمانداران، بخشداران و مدیران ستادهای بحران شهرستان‌ها، با تاکید بر تمرینات میدانی و شبیه‌سازی شرایط واقعی، تا آمادگی عملیاتی لازم برای مدیریت صحنه در ساعات اولیه حساس فراهم آید. دوم، اختصاص اعتبارات لازم در بودجه‌ سالانه برای لایروبی کامل و اصولی رودخانه‌های مشکل‌دار از جمله رودخانه‌های گز و هیوه، اجرای سیل‌بندها در کنار روستاهای در خطر و همچنین تسریع در انجام و اتمام مطالعات ساخت سد بر روی این رودخانه‌ها در اولویت قرار گیرد. در این مسیر، با توجه به وجود روحیه مشارکت‌جویانه در مردم و بخش خصوصی محلی، می‌بایست سازوکارهای شفاف و ساده‌ای برای جذب و هدایت این ظرفیت عظیم مردمی در امر پیشگیری و پاسخگویی سریع تعریف و اجرا شود.

در پایان، از اینکه فرماندار محترم و سایر مسئولین شهرستان در زمان وقوع سیل و به ویژه در مرحله پس از حادثه، در مدیریت کمک‌ها و پیگیری برای بازگشت شرایط زندگی به روستاهای آسیب‌دیده، دلسوزانه پای کار مردم بوده‌اند تشکر می‌کنیم. این نقد صرفاً برای بیان واقعیت‌های میدانی با هدف اصلاح روندها و ارتقای آمادگی ارائه شده و امیدواریم مورد توجه و اقدام جدی قرار گیرد. ما درد و رنج همشهریانمان در روستای مهرگی و سایر مناطق آسیب‌دیده را درک می‌کنیم و فقدان جان یک کودک عزیز را به خانواده محترم ایشان و تمام مردم شهرستان سیریک تسلیت می‌گوییم. بیان شفاف این نقد مصلحانه تنها برای یک هدف است و آن جلوگیری از تکرار چنین فجایعی در آینده تا بتوانیم در کنار هم، استانمان را در برابر بلایای طبیعی تاب‌‌آورتر سازیم.

روزنامه صبح ساحل