قلعه ۲۰۰۰ ساله،سند تسلط بر تنگه هرمز

یافته‌های تازه باستان‌شناسی در استان هرمزگان، روایتی جدید از عمق استراتژیک امپراتوری ایران در دوران باستان را به تصویر می‌کشد. کشف دژی متعلق به دوره اشکانیان در منطقه «نخل ابراهیمی» میناب، ثابت می‌کند که ایرانیان از دو هزار سال پیش، با درک دقیق از اهمیت حیاتی تنگه هرمز، نبض تجارت جهانی را در دست داشته‌اند.در حالی که جاده ابریشم زمینی، ایران را به قلب اتصال شرق و غرب بدل کرده بود، مسیر دریایی این جاده که از چین و هند آغاز می‌شد، نیازمند نظارتی هوشمندانه بود تا کالاها پس از عبور از تنگه هرمز، به خلیج فارس و در نهایت بصره برسند. اکنون، مستندات باستان‌شناسی در میناب نشان می‌دهد که «قلعه نخل ابراهیمی» نه تنها یک بنای دفاعی ساده، بلکه پایگاهی کلیدی برای مدیریت لجستیک و اعزام ناوگان‌های دریایی ایران بوده است.

شناسایی «خور کهور لنگر چینی» که از تیاب میناب تا نزدیکی این قلعه امتداد دارد، حلقه گمشده این زنجیره تجاری است. این شواهد ثابت می‌کند که ناوهای ایرانی با استقرار در این پایگاه، نظارتی دقیق و همه‌جانبه بر عبور و مرور کشتی‌های تجاری داشتند. این کنترل نه تنها جنبه اقتصادی داشت، بلکه یک ضرورت ژئوپلیتیک محسوب می‌شد.در آن روزگار، امپراتوری روم به عنوان رقیب اصلی ایران، سودای دور زدن قلمرو ساسانیان و اشکانیان را در سر می‌پروراند تا بتواند با دسترسی مستقیم به بازار چین و هند، تجارت پر سود ابریشم، ادویه و سنگ‌های قیمتی را در انحصار بگیرد. اما اقتدار دریایی ایران در تنگه هرمز، سدی تسخیرناپذیر در برابر این تلاش‌ها بود.این اکتشافات، مهر تأییدی است بر اینکه تسلط بر تنگه هرمز، نه یک اتفاق در تاریخ معاصر، بلکه ریشه‌دار در هوش راهبردی ایرانیان در عصر باستان است. قلعه نخل ابراهیمی اکنون نمادی از قدرت و نگاه نافذ نیاکان ماست که با مدیریت آب‌های نیلگون خلیج فارس، امنیت تجاری جهانِ آن روز را تضمین می‌کردند و با هوشمندی، جایگاه ایران را به عنوان پل پیروزی تجارت جهانی تثبیت می‌نمودند. تداوم کاوش‌ها در این منطقه می‌تواند زوایای پنهان بیشتری از شکوه تمدن دریایی ایران را بر جهانیان آشکار سازد.

امید ساحل