سفره‌های ما تا چه حد آلوده‌اند؟
ذرات نامرئی پلاستیک از اقیانوس‌ها و خاک عبور کرده و حالا در نمک، آب آشامیدنی و حتی بافت‌های بدن انسان شناسایی شده‌اند.
به گزارش صبح ساحل، تحقیقات اخیر در حوزه‌های زیست‌محیطی نشان می‌دهد که ذرات پلاستیکی با اندازه کمتر از ۵ میلی‌متر، به بخش جدانشدنی از اکوسیستم‌های زمین تبدیل شده‌اند. این ذرات که با نام «میکروپلاستیک» شناخته می‌شوند، از تجزیه زباله‌های پلاستیکی شهری و لباس‌های مصنوعی ایجاد شده و به دلیل اندازه بسیار کوچک، از فیلترهای تصفیه آب و خاک عبور می‌کنند. یافته‌های علمی حضور این ذرات را در موارد غیرمنتظره‌ای مثل نمک‌های سفره‌ای، آب‌های معدنی بسته‌بندی شده و حتی بافت‌های انسانی تایید کرده است. این وضعیت نشان می‌دهد که آلودگی پلاستیکی از محیط‌های دوردست خارج شده و مستقیماً وارد زنجیره غذایی ما شده است.
پلاستیک چطور وارد سفره شد؟
میکروپلاستیک‌ها ذرات بسیار ریزی هستند که اندازه آن‌ها از ۵ میلی‌متر کمتر است. این ذرات از دو طریق به محیط زیست می‌رسند؛ برخی از ابتدا برای مصارف صنعتی یا آرایشی تولید شده‌اند و برخی دیگر حاصل تجزیه فیزیکی اشیایی مثل بطری‌های پلاستیکی، کیسه‌ها و حتی الیاف لباس‌های پلی‌استر در اثر شستشو هستند. این ذرات به دلیل وزن کم و اندازه کوچک، به راحتی وارد جریان آب‌های شهری، رودخانه‌ها و اقیانوس‌ها می‌شوند.
آزمایش‌های علمی حضور این ذرات را در نمک‌های سفره‌ای تولید شده از تبخیر آب دریاها و همچنین در نمونه‌های آب معدنی بسته‌بندی شده تایید کرده‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که چرخه پلاستیک از زباله‌دان‌ها عبور کرده و به طور مستقیم به محصولات مصرفی رسیده است.
ورود پلاستیک به نمک و آب، نشان‌دهنده یک تغییر بنیادین در مفهوم آلودگی است. در گذشته، آلودگی پلاستیکی را مشکلی می‌دیدند که فقط حیوانات دریایی یا سواحل دوردست را درگیر می‌کند. اما اکنون مشخص شده که این آلودگی یک چرخه بسته ایجاد کرده است.
وقتی پلاستیک در سطح وسیعی تجزیه می‌شود، دیگر راهی برای جداسازی آن از منابع طبیعی وجود ندارد. این یعنی ما با مشکلی روبرو هستیم که از طریق زیرساخت‌های توزیع غذا و آب، به صورت نامرئی وارد هر خانه‌ای شده است. در واقع، محیط زیست حالا مانند یک آینه عمل می‌کند و آنچه را که سال‌ها در طبیعت رها کردیم، در قالب ذرات ریز به سفره‌های ما بازگردانده است.
زنجیره غذایی؛ وقتی پلاستیک به پروتئین تبدیل می‌شود
ورود میکروپلاستیک‌ها به بدن موجودات زنده از کوچک‌ترین حلقه‌های زنجیره غذایی آغاز می‌شود. پلانکتون‌ها و سخت‌پوستان دریایی این ذرات را به جای غذا می‌بلعند و با ورود آن‌ها به بدن ماهی‌ها، پلاستیک در بافت‌های پروتئینی موجودات دریایی تجمع می‌یابد.
این فرآیند تنها به محیط‌های آبی محدود نمی‌شود. در بخش کشاورزی، ذرات پلاستیکی از طریق لجن‌های تصفیه‌شده یا آب‌های آلوده وارد خاک شده و توسط ریشه گیاهان جذب می‌شوند. برخی محصولات کشاورزی توانایی جذب این ذرات ریز را دارند و از این طریق، پلاستیک از خاک و آب عبور کرده و در نهایت از طریق مصرف ماهی، سبزیجات و غلات به بدن انسان می‌رسد.
این انتقال زنجیره‌ای نشان می‌دهد که میکروپلاستیک‌ها دیگر یک آلودگی سطحی یا محیط‌زیستی ساده نیستند و به یک چالش جدی در حوزه بهداشت عمومی تبدیل شده‌اند. وقتی پلاستیک وارد زنجیره غذایی می‌شود، مرز بین زباله و غذا از بین می‌رود. این مسئله به این معناست که حتی با رعایت استانداردهای بهداشتی در شستشوی مواد غذایی یا انتخاب ماهی‌های سالم، نمی‌توان از ورود این ذرات جلوگیری کرد؛ زیرا آلودگی در سطح سلولی و بافتی رخ داده است. در واقع، ما با نوعی آلودگی سیستماتیک روبرو هستیم که در آن، هر سطح از زنجیره غذایی، بار آلودگی سطح قبلی را به همراه دارد و انسان به عنوان آخرین حلقه، بیشترین میزان تجمع این ذرات را تجربه می‌کند.
آنچه در سکوت اتفاق می‌افتد
ذرات میکروپلاستیک اکنون در جریان خون، ریه‌ها و حتی بافت جفت جنین شناسایی شده‌اند. خطر اصلی از مواد شیمیایی همراه این ذرات نشأت می‌گیرد. ترکیباتی مثل بیسفنول-آ (BPA) و فتالات‌ها که برای انعطاف‌پذیری پلاستیک‌ها به کار می‌روند، مستقیماً بر سیستم غدد درون‌ریز اثر می‌گذارند. این مواد با تقلید از هورمون‌های طبیعی، نظم سیستم‌های تکثیری و متابولیک را به هم می‌زنند. در حال حاضر آزمایشات روی این موضوع متمرکز شده‌اند که چه مقدار از این تجمع تدریجی، منجر به بروز التهابات مزمن در بافت‌های بدن می‌شود.مواجهه با این آلودگی به دلیل تأخیر در بروز علائم دشوار است. برخلاف مسمومیت‌های سریع، پلاستیک در بدن تجمع می‌یابد و اثراتش در طول سال‌ها ظاهر می‌شود. همین موضوع شناسایی رابطه مستقیم بین مصرف پلاستیک و بیماری‌های خاص را زمان‌بر می‌کند. واقعیت این است که این ذرات ساختاری دارند که بدن قادر به تجزیه آن‌ها نیست. بنابراین ما با یک تراکم خاموش روبرو هستیم. در چنین شرایطی، منتظر ماندن برای اثبات قطعی بیماری‌ها منطقی نیست. تنها راهکار، کاهش ورود این مواد به بدن است؛ چون پاک کردن پلاستیک از بافت‌های انسانی عملاً غیرممکن است.
راهکارهای اقتصادی و جایگزین‌های واقعی در خانه
کاهش ورود میکروپلاستیک‌ها به بدن با تغییرات ساده در عادت‌های خرید و مصرف ممکن است. جایگزینی بطری‌های آب تک‌بار مصرف با مدل‌های شیشه‌ای یا استیل، یکی از موثرترین روش‌ها برای جلوگیری از ورود ذرات پلاستیکی به آب آشامیدنی است.
استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای به جای کیسه‌های نایلونی در خریدها و جایگزینی ظروف پلاستیکی با ظروف سرامیکی یا شیشه‌ای برای گرم کردن غذا در مایکروویو، میزان تماس مستقیم با مواد شیمیایی پلاستیک را کاهش می‌دهد. همچنین، انتخاب لباس‌هایی با الیاف طبیعی مانند پنبه و کتان به جای پلی‌استر، مانع از ورود میلیون‌ها ذره پلاستیکی به فاضلاب‌های شهری در هر بار شستشو می‌شود.
این تغییرات در نگاه اول کوچک به نظر می‌رسند، اما در واقع تلاشی برای بازگرداندن کنترل به دست مصرف‌کننده است. وقتی سیستم‌های کلان مدیریتی در زمینه بازیافت و دفع پلاستیک‌ها ناکارآمد باشند، تنها راهکار باقی‌مانده، ایجاد یک سد دفاعی شخصی در محیط خانه است. انتخاب جایگزین‌های پایدار، فراتر از یک اقدام محیط‌زیستی، در حقیقت یک تصمیم بهداشتی برای کاهش بار شیمیایی وارد شده به بدن است.
این رویکرد نشان می‌دهد که برای مقابله با بحرانی در این ابعاد، لازم نیست منتظر تغییرات جهانی ماند؛ بلکه می‌توان با اصلاح عادت‌های روزمره، دایره اثر این آلودگی را در سطح فردی و خانوادگی محدود کرد.
روزنامه صبح ساحل
به این مطلب امتیاز دهید:
نظرسنجی
جدیدترین اخبار
نشانه‌ای از طاعون در روسیه مشاهده نشده است
پیشنهاد بیمه‌ای برای فریز تخمک زنان
اعزام زمینی عتبات در مهر ادامه دارد
به ۱۰ بار قصاص محکوم شد
حادثه جدید برای یک نفتکش در تنگه هرمز
وضعیت فعالیت مدارس هرمزگان پنجشنبه اعلام می‌شود
پیام تسلیت رهبر معظم انقلاب به حجت‌السلام ناطق نوری
ثبت ۲۹۵ حادثه در هرمزگان طی شش‌ماه نخست سال
ماشین حساب طلا چیست و چگونه با آن قیمت طلای نو و دست دوم را محاسبه کنیم؟
کریستیانو رونالدو برای بازگشت به تیم ملی پرتغال شرط گذاشت
تأکید نوبانی بر رفع موانع ورزش همگانی در بوستان‌ها
یک نفتکش در تنگه هرمز هدف قرار گرفت
رئیس روابط‌عمومی و مدیر تعالی سازمانی منصوب شدند
شور انتخاباتی در بندرعباس؛ وکلا برای تعیین سکان‌داران جدید کانون به میدان آمدند
شایعه «طاعون در روسیه» تکذیب شد/ علت مرگ، ذات‌الریه اعلام شد
سلام، من دستیار هوشمند گروه رسانه ای صبح ساحل هستم
از خبر، عکس، ویدئو، PDF روزنامه، هواشناسی، اوقات شرعی، تقویم و ساعت سایت بپرسید. گفتگو روی همین دستگاه ذخیره می‌شود.
