اجتماعی
نگاهی به دغدغههای جامعه پزشکی به مناسبت روز پزشک
یکم شهریور ماه، روز بزرگداشت پزشک، فرصتی است برای قدردانی از کسانی که بخش مهمی از زندگی خود را وقف سلامت و آرامش دیگران کردهاند؛ حرفهای که در آن دانش پزشکی با مسئولیتپذیری، صبوری و اعتماد بیمار گره خورده است. اما پشت عنوان «پزشک» چه دغدغهها و چالشهایی وجود دارد؟ پزشکان امروز با چه مسائلی در مسیر درمان بیماران مواجهاند و مهمترین نیاز نظام سلامت از نگاه آنان چیست؟ به مناسبت روز پزشک، در گفتوگویی با دکتر راضیه محمدی درباره تجربه پزشکی، چالشهای این حرفه و نگاه او به آینده سلامت و درمان به گفتوگو نشستهایم. راضیه محمدی پزشک عمومی مشغول به کار در بخش بیماران خاص، تحصیلات پزشکیاش را در دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان به پایان رسانیده و در سال ۱۳۸۴ فارغالتحصیل شده است. پس از فارغالتحصیلی، فعالیت حرفهایاش را در حوزه درمان و ارائه خدمات پزشکی ادامه داده و در حال حاضر در مرکز بیماریهای خاص مشغول به کار است. فعالیت در این حوزه برای او فرصت ارزشمندی است برای همراهی با بیمارانی که مسیر درمان طولانی و دشواری را پشت سر میگذارند. او میگوید: این تجربه به من آموخته است که پزشکی فقط تشخیص بیماری و تجویز دارو نیست؛ بلکه شنیدن صحبتهای بیمار، درک نگرانیهای او، همراهی با خانواده و حفظ کرامت و آرامش بیمار نیز بخش مهمی از وظیفه یک پزشک است. محمدی که در طول این سالها، تلاش کرده در کنار دانش و تجربه پزشکی، ارتباط صمیمانه و مبتنی بر اعتماد با بیماران داشته باشد، معتقد است همراه بودن با بیمار در طول مسیر درمان باعث انگیزهبخشی جهت ادامه روند درمان و بهبود روحیه بیماران است.
در سالهایی که به عنوان پزشک فعالیت کردهاید، سختترین تجربهای که از نظر حرفهای یا انسانی با آن روبهرو شدهاید چه بوده و چه چیزی از آن آموختید؟
یکی از سختترین بخشهای پزشکی، مواجهه با بیماریهایی است که روند درمان آنها طولانی است و بیمار و خانوادهاش ماهها یا حتی سالها با بیماری زندگی میکنند. در چنین شرایطی، همیشه نمیتوان انتظار داشت که پزشک بتواند بیماری را به طور کامل درمان کند؛ گاهی مهمترین کاری که میتوان انجام داد، کاهش درد و رنج بیمار و همراه بودن با اوست. این تجربه به من یاد داده که پزشکی فقط درمان بیماری نیست؛ گاهی حضور، همدلی و امید دادن به بیمار، خودش بخش مهمی از درمان است.
کار در مرکز بیماریهای خاص چه تفاوتی با سایر محیطهای درمانی دارد؟
در مرکز بیماریهای خاص، ارتباط پزشک با بیمار معمولاً ارتباطی کوتاهمدت نیست. بسیاری از بیماران را در دورههای مختلف بیماری میبینیم و به تدریج با شرایط جسمی و حتی روحی آنها آشنا میشویم.این موضوع باعث میشود مسئولیت پزشک فقط محدود به تشخیص و درمان نباشد و توجه به کیفیت زندگی، شرایط خانواده و مسائل روحی بیمار هم اهمیت زیادی پیدا کند.
بیماران مبتلا به بیماریهای خاص، علاوه بر درمان پزشکی، به چه حمایتهایی نیاز دارند؟
به نظر من این بیماران بیش از هر چیز به حمایت مستمر نیاز دارند؛ هم حمایت پزشکی و هم حمایت روحی و اجتماعی.
دسترسی مناسب و بدون وقفه به دارو و خدمات درمانی، حمایتهای بیمهای، کمک به خانوادهها و همچنین خدمات روانشناختی میتواند کیفیت زندگی این بیماران را بسیار بهتر کند. نباید فراموش کنیم که بیماری فقط فرد بیمار را تحت تأثیر قرار نمیدهد؛ خانواده او هم درگیر این مسیر است.
آیا بیماری خاصی بوده که نگاه شما را نسبت به زندگی تغییر داده باشد؟
مواجهه مداوم با بیماران، بهخصوص بیمارانی که با وجود مشکلات جدی همچنان برای زندگی تلاش میکنند، باعث شده بیشتر قدر سلامتی و لحظات ساده زندگی را بدانم.گاهی ما افراد سالم، مسائل کوچک را بسیار بزرگ میکنیم، در حالی که برای بیماری که با یک مشکل جدی دستوپنجه نرم میکند، توانایی انجام کارهای ساده روزمره خودش یک نعمت بزرگ است. این موضوع نگاه من را به زندگی واقعبینانهتر و قدردانانهتر کرده است.
یکی از باورهای پزشکی که فکر میکنید نیاز به فرهنگسازی بیشتری دارد چیست؟
این تصور که «اگر درد یا علامتی ندارم، پس کاملاً سالم هستم». بعضی بیماریها ممکن است مدتها بدون علامت جدی پیش بروند. به همین دلیل پیشگیری، بررسیهای دورهای متناسب با سن و شرایط فرد و توجه به عوامل خطر اهمیت زیادی دارد.از طرف دیگر، نباید از آن طرف بام هم افتاد و برای هر علامت کوچکی دچار اضطراب و آزمایشهای غیرضروری شد. سلامت یعنی داشتن یک نگاه متعادل و منطقی به بدن.
رابطه خوب بین پزشک و بیمار چه نقشی در روند درمان دارد؟
رابطه پزشک و بیمار اساس درمان است. اگر بیمار به پزشک اعتماد نداشته باشد، ممکن است دارو را درست مصرف نکند، توصیهها را جدی نگیرد یا حتی اطلاعات مهمی را از پزشک پنهان کند.از طرف دیگر، پزشک هم باید اعتماد بیمار را با رفتار حرفهای، صداقت و توضیح مناسب به دست بیاورد. درمان یک همکاری دوطرفه است، نه یک رابطه یکطرفه که پزشک فقط دستور بدهد و بیمار اجرا کند.
جستوجوی علائم در اینترنت را فرصت میدانید یا تهدید؟
هر دو. اگر از منابع معتبر استفاده شود، فضای مجازی میتواند آگاهی مردم را افزایش دهد و باعث شود افراد شناخت بیشتری نسبت به سلامت خود پیدا کنند.اما مشکل از جایی شروع میشود که فرد بدون دانش پزشکی، بر اساس چند علامت ساده برای خودش تشخیص قطعی میگذارد و حتی دارو شروع یا قطع میکند.به نظرم اینترنت باید وسیلهای برای افزایش آگاهی باشد، نه جایگزین معاینه و تشخیص پزشک.
نگاه مردم به شغل پزشکی نسبت به سالهای ابتدای فعالیتتان چه تغییری کرده است؟
به نظرم این نگاه تغییرات زیادی کرده است. در سالهای گذشته پزشک برای بسیاری از مردم یکی از معدود منابع اطلاعات پزشکی بود، اما امروز بیمار به حجم بسیار زیادی از اطلاعات دسترسی دارد و قبل از مراجعه ممکن است درباره بیماری و درمان آن مطالب زیادی خوانده باشد.این مسئله از یک طرف خوب است، اما از طرف دیگر باعث شده نقش پزشک از انتقال صرف اطلاعات، بیشتر به سمت تحلیل درست اطلاعات و کمک به بیمار برای تصمیمگیری آگاهانه حرکت کند.
اگر قرار باشد یک باور غلط پزشکی را از ذهن مردم پاک کنید، آن باور چیست؟
اینکه «هرچه دارو بیشتر باشد، درمان بهتر است».گاهی بیمار تصور میکند اگر پزشک داروهای بیشتری تجویز کند، یعنی درمان کاملتر است. در حالی که در پزشکی، داروی غیرضروری نهتنها فایدهای ندارد، بلکه ممکن است عوارض و تداخل دارویی ایجاد کند.هدف درمان، استفاده از بهترین و مناسبترین روش برای بیمار است، نه بیشتر کردن تعداد داروها.
اگر یک دانشجوی پزشکی امروز از شما بپرسد «آیا پزشکی هنوز ارزش سختیهایش را دارد؟»، چه میگویید؟
میگویم اگر پزشکی را فقط به عنوان یک شغل و منبع درآمد نگاه میکنی، باید خیلی خوب درباره انتخابت فکر کنی؛ چون مسیر آسانی نیست.اما اگر از یادگیری، کمک به انسانها و مسئولیتی که بر عهده پزشک است لذت میبری، پزشکی میتواند یکی از ارزشمندترین انتخابهای زندگی باشد.پزشکی سخت است، اما لحظهای که میبینید حال یک بیمار بهتر شده یا توانستهاید بخشی از نگرانی یک خانواده را کم کنید، احساس ارزشمندی خاصی دارد.
در طول سالهای طبابت، چه چیزی بیشتر از همه به شما انگیزه داده که ادامه دهید؟
بیشتر از هر چیز، ارتباط با بیماران و احساس مفید بودن.
اینکه بدانم کاری که انجام میدهم میتواند حتی به اندازه یک قدم کوچک، درد یا نگرانی یک انسان را کمتر کند، برای من انگیزه بزرگی بوده است.البته پزشکی فراز و نشیبهای زیادی دارد، اما دیدن نتیجه مثبت تلاشها باعث میشود سختیهای مسیر را راحتتر تحمل کنیم.
اگر بخواهید یک جمله به بیماران خودتان بگویید که همیشه در ذهنشان بماند، آن جمله چیست؟
به بیمارانم میگویم سلامتی را فقط وقتی که از دست دادید قدر ندانید؛ از همین امروز برای حفظ آن تلاش کنید و در کنار آن، همیشه توصیه میکنم امید و روحیه خودشان را حفظ کنند حتی وقتی درمان طولانی و سخت است.
به این مطلب امتیاز دهید:
نظرسنجی
جدیدترین اخبار
گوترش خواستار پایان درگیریها میان ایران و آمریکا شد
طاعون روسی دومین کشته خودش را ثبتکرد
کاهش بیسابقه نیروی کار خارجی در عربستان سعودی
از کشتار غیرمجاز تا گوشتهای فاسد
نشانهای از طاعون در روسیه مشاهده نشده است
پیشنهاد بیمهای برای فریز تخمک زنان
اعزام زمینی عتبات در مهر ادامه دارد
به ۱۰ بار قصاص محکوم شد
حادثه جدید برای یک نفتکش در تنگه هرمز
وضعیت فعالیت مدارس هرمزگان پنجشنبه اعلام میشود
پیام تسلیت رهبر معظم انقلاب به حجتالسلام ناطق نوری
ثبت ۲۹۵ حادثه در هرمزگان طی ششماه نخست سال
ماشین حساب طلا چیست و چگونه با آن قیمت طلای نو و دست دوم را محاسبه کنیم؟
کریستیانو رونالدو برای بازگشت به تیم ملی پرتغال شرط گذاشت
تأکید نوبانی بر رفع موانع ورزش همگانی در بوستانها
سلام، من دستیار هوشمند گروه رسانه ای صبح ساحل هستم
از خبر، عکس، ویدئو، PDF روزنامه، هواشناسی، اوقات شرعی، تقویم و ساعت سایت بپرسید. گفتگو روی همین دستگاه ذخیره میشود.