سیاسی
از رقابت ایدئولوژیک تا شراکت سرمایه‌ای؛ چرا ترکیه و عربستان به هم نیاز دارند؟
روابط آنکارا و ریاض که سال‌ها در سایه رقابت‌های ایدئولوژیک و تقابل‌های سیاسی در کشورهای ثالث پیش می‌رفت، اکنون وارد دوران تازه‌ای از سیاستی سودمحور شده است.
به گزارش صبح ساحل، این تغییر مسیر، فراتر از اینکه بیانیه‌ای دیپلماتیک باشد؛ خود را در قراردادهای نظامی میلیارد دلاری، سرمایه‌گذاری‌های کلان سعودی در بازارهای ترکیه و بازگشت سفرا نشان داده است. در حالی که پیش از این، محورهای تضاد در این رابطه بر سر مسائل مذهبی و نفوذ سیاسی در منطقه می‌چرخید، امروز اولویت‌های دو کشور به سمت ایجاد یک شبکه امنیتی-اقتصادی مشترک حرکت کرده است تا در برابر فشارهای بیرونی و تغییرات سریع نظم جهانی، جایگاه خود را بازتعریف کنند. این تحول در روابط، بخشی از یک تصویر بزرگ‌تر در صفحه چینش خاورمیانه است؛ جایی که منافع ملی بر شعارهای قدیمی پیشی گرفته و ضرورت‌های اقتصادی، راه را برای یک شراکت استراتژیک هموار کرده است.
سندرم تغییر اولویت؛ از شعار به سود و نیاز
در سال‌های اخیر، لحن رسمی مقامات آنکارا و ریاض دستخوش تغییری بنیادین شده است؛ جایی که شعارهای تقابلی و حمایت‌های آشکار از جریان‌های ایدئولوژیک، جای خود را به زبان دیپلماسی آرام و متین داده است. ترکیه از حمایت‌های صریح از اخوان‌المسلمین فاصله گرفته و در مقابل، عربستان سعودی نیز تضادهای مذهبی و سیاسی قدیمی را در اولویت‌های جاری خود قرار نداده است. این تغییر رویه در بازگشت سفرا به پایتخت‌های یکدیگر و حذف کلمات تند در سخنرانی‌های رسمی هر دو کشور به وضوح دیده می‌شود و نشان می‌دهد که هر دو طرف تصمیم گرفته‌اند پرونده‌های مناقشه‌بردار را در کشوهای بایگانی قرار دهند تا مسیر برای همکاری‌های عملی باز شود.
این عقب‌نشینی از ایدئولوژی، در واقع پاسخ به یک ضرورت حیاتی است؛ بقای اقتصادی. در حالی که ترکیه با بحران تورم و نیاز به جذب سرمایه‌های ارزی دست‌وپنجه نرم می‌کند، عربستان نیز در چارچوب چشم‌انداز ۲۰۳۰ به دنبال تنوع‌بخشی به اقتصاد خود و خروج از سایه نفت است. در این معادله، سرمایه جایگزین نفوذ مذهبی شده و بازارهای جدید جایگزین میدان‌های جنگ سیاسی شده‌اند. بنابراین، این مصالحه بر اساس یک محاسبه دقیق است؛ هر دو کشور دریافته‌اند که در نظم جدید منطقه، هزینه‌ی دشمنی با همسایگان قدرتمند، بسیار بیشتر از سود حاصل از شراکت‌های اقتصادی است.
ترکیه، عربستان و ایران
هم‌زمانی بهبود روابط آنکارا و ریاض با بازگشت دیپلماسی میان تهران و ریاض، اتفاقی ساده نیست. نگاهی گذرا به تحولات طی دو سال اخیر نشان می‌دهد که درست در همان بازه زمانی که توافقات میان ایران و عربستان برای پایان دادن به سال‌ها تنش شکل می‌گرفت، ترکیه نیز گام‌های شتاب‌زده‌ای برای بازسازی پیوند با عربستان برداشت. این هم‌گرایی در سطح منطقه، منجر به کاهش تنش در محورهای اصلی قدرت خاورمیانه شده و فضای جدیدی را ایجاد کرده است که در آن، سه بازیگر کلیدی منطقه به جای تقابل، بر روی نقاط مشترک و تبادلات اقتصادی متمرکز شده‌اند.این هم‌زمانی، فرضیه شکل‌گیری یک شبکه امنیتی-اقتصادی در منطقه را تقویت می‌کند. به نظر می‌رسد ترکیه با نگاهی به تزلزل حمایت‌های غرب و تغییر اولویت‌های استراتژیک واشنگتن در خاورمیانه، به دنبال ایجاد یک تکیه‌گاه محلی است. در واقع، آنکارا با گشودن مسیر همکاری با ریاض و در عین حال حفظ تعامل با تهران، در حال طراحی یک سپر منطقه‌ای است تا در صورت بروز هرگونه خلل در روابط با ناتو یا اتحادیه اروپا، تنها به یک مرکز قدرت وابسته نباشد. این رویکرد، بیشتر از آنکه یک واکنش لحظه‌ای باشد، شبیه به یک برنامه پیش‌بینی شده برای کاهش وابستگی به بیرون و تقویت جایگاه ترکیه به عنوان یک قطب اثرگذار در میان همسایگانش است.
اقتصاد در برابر امنیت
همکاری‌های نظامی و اقتصادی اخیر آنکارا و ریاض، از فضای بیانیه‌ها خارج شده و به قراردادهای سخت‌افزاری تبدیل شده است.
خرید پهپادهای پیشرفته ترکیه توسط عربستان و انتقال فناوری‌های نظامی، در کنار تزریق سرمایه‌های کلان سعودی به بخش‌های استراتژیک اقتصاد ترکیه، ستون‌های این شراکت جدید را شکل داده است. این تعاملات از سطح مبادلات تجاری بالاتر رفته است. ورود صنایع دفاعی ترکیه به بازار عربستان و تبدیل شدن ریاض به یکی از بازارهای هدف صادرات نظامی آنکارا، نشان می‌دهد که این دو کشور در حال بازتعریف مفهوم همکاری امنیتی در منطقه هستند.
این حجم از تبادلات نظامی و مالی، فراتر از یک معامله برد-برد ساده است و بوی یک وابستگی متقابل را می‌دهد. وقتی عربستان برای تامین امنیت خود به تکنولوژی نظامی ترکیه تکیه کند و ترکیه برای نجات اقتصادش به سرمایه‌های سعودی وابسته شود، یک پیوند استراتژیک شکل می‌گیرد که خروج از آن برای هر دو طرف هزینه‌بر خواهد بود. این روند می‌تواند پیش‌درآمدی بر شکل‌گیری یک بلوک امنیتی-اقتصادی باشد که هدفش کاهش وابستگی مطلق به تجهیزات و سیاست‌های واشنگتن است. در این روش جدید، امنیت و اقتصاد ابزاری برای ایجاد یک مرکز قدرت محلی هستند و منافع مشترک بر هرگونه تکیه خارجی اولویت دارد.
روزنامه صبح ساحل
به این مطلب امتیاز دهید:
نظرسنجی
جدیدترین اخبار
نشانه‌ای از طاعون در روسیه مشاهده نشده است
پیشنهاد بیمه‌ای برای فریز تخمک زنان
اعزام زمینی عتبات در مهر ادامه دارد
به ۱۰ بار قصاص محکوم شد
حادثه جدید برای یک نفتکش در تنگه هرمز
وضعیت فعالیت مدارس هرمزگان پنجشنبه اعلام می‌شود
پیام تسلیت رهبر معظم انقلاب به حجت‌السلام ناطق نوری
ثبت ۲۹۵ حادثه در هرمزگان طی شش‌ماه نخست سال
ماشین حساب طلا چیست و چگونه با آن قیمت طلای نو و دست دوم را محاسبه کنیم؟
کریستیانو رونالدو برای بازگشت به تیم ملی پرتغال شرط گذاشت
تأکید نوبانی بر رفع موانع ورزش همگانی در بوستان‌ها
یک نفتکش در تنگه هرمز هدف قرار گرفت
رئیس روابط‌عمومی و مدیر تعالی سازمانی منصوب شدند
شور انتخاباتی در بندرعباس؛ وکلا برای تعیین سکان‌داران جدید کانون به میدان آمدند
شایعه «طاعون در روسیه» تکذیب شد/ علت مرگ، ذات‌الریه اعلام شد
سلام، من دستیار هوشمند گروه رسانه ای صبح ساحل هستم
از خبر، عکس، ویدئو، PDF روزنامه، هواشناسی، اوقات شرعی، تقویم و ساعت سایت بپرسید. گفتگو روی همین دستگاه ذخیره می‌شود.
