سیاسی
تنگه هرمز کانون گسترش درگیری ایران و ایالات متحده؛
صحنه درگیری ایران و ایالات متحده در آخر هفته گذشته، بار دیگر از حالت نسبتاً محدود به مرحله‌ای حادتر و مستقیم‌تر وارد شد. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) ادعا کرد که در پی آنچه تلاش برای هدف قرار دادن یکی از شناورهای نیروی دریایی این کشور با موشک‌های بالستیک خوانده شده، چندین نفتکش مرتبط با ایران را هدف قرار داده است. از سوی دیگر، رسانه‌ها و مقامات ایرانی نیز از پاسخ‌هایی در قالب شلیک موشک به سمت پایگاه‌هایی در منطقه و اقداماتی در تنگه هرمز خبر داده‌اند. این تحولات در ادامه دوره‌ای از تنش‌ها رخ می‌دهد که ماه‌هاست بر فضای منطقه سایه افکنده و توجه بازارهای انرژی و ناظران بین‌المللی را به خود جلب کرده است.بر اساس بیانیه‌های رسمی منتشرشده، نیروهای آمریکایی پیش از اقدام، به خدمه نفتکش‌ها اخطار تخلیه داده‌اند و سپس شناورها را از کار انداخته‌اند. در مقابل، گزارش‌های ایرانی از تخلیه ایمن خدمه و انتقال آنان به ساحل سخن گفته‌اند و بر لزوم پاسخ متناسب تأکید کردند. منابع مختلف از جمله رسانه‌های غربی و منطقه‌ای، جزئیات متفاوتی از تعداد شناورهای درگیر و محل دقیق حوادث ارائه کرده‌اند که نشان‌دهنده پیچیدگی فضای اطلاعاتی در چنین شرایطی است. در جبهه موشکی نیز گزارش‌هایی از شلیک از نقاط مختلف اعلام شد. مقامات اردنی نیز مدعی شدند که بخشی موشک‌های ورودی را رهگیری کردند و خساراتی در مناطق غیرمسکونی رخ داده است. این الگو از اقدام و واکنش، در ماه‌های اخیر بارها تکرار شده و به نظر می‌رسد هر دو طرف تلاش دارند هزینه‌هایی را به طرف مقابل تحمیل کنند بدون آنکه وارد مرحله‌ای غیرقابل کنترل شوند.
روایت آمریکایی: پاسخ متناسب و اقتصادی به حملات موشکی
سنتکام در بیانیه رسمی خود اعلام کرد که سپاه پاسداران {در هفته گذشته} دو بار یک ناو نیروی دریایی آمریکا را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داده است. در پاسخ، نیروهای آمریکایی در دریای عمان به نفتکش‌هایی مانند ام‌تی دریا (Derya) نزدیک جزیره خارگ حمله کردند. سنتکام ویدیویی از غرق شدن نفتکش ریسکو نیز منتشر کرد. این حمله دومین دور از این نوع طی چند روز گذشته بود؛ در 13 شهریور نیز سه نفتکش ایرانی هدف دشمن قرار گرفت. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در سخنانی ادعا کرد: «هر بار که ایران تلاش کند به کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا حمله کند، نفتکش‌هایش را هدف قرار خواهیم داد». منابع آمریکایی و رسانه‌هایی مانند فاکس‌نیوز و وال‌استریت ژورنال این حملات را بخشی از فشار اقتصادی مداوم برای قطع درآمد نفتی ایران و نه آغاز مرحله جدیدی از جنگ توصیف کردند. هدف دشمن، تضعیف کشور بدون ورود به درگیری گسترده است.
روایت ایرانی: تجاوز به نفتکش‌ها و پاسخ موشکی
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پاسخ به حملات نفتکش‌ها اعلام کرد، پایگاه الازرق اردن را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داده و به آشیانه‌های تعمیر و نگهداری و محل استقرار جنگنده‌های اف-۳۵، اف-۱۶ و اف-۱۵ خسارات سنگینی وارد کرده است. همچنین دو ناوشکن آمریکایی حامل موشک‌های کروز و سامانه ایجیس، دو شناور آمریکایی، هشت نفتکش و ده کشتی «متخلف» در خلیج فارس و تنگه هرمز هدف موشک‌های ایرانی قرار گرفت.منابع ایرانی و خارجی این موج از حملات مقتدرانه سپاه پاسداران را بزرگ‌ترین حمله موشکی پس از «جنگ ۴۰روزه» توصیف کردند و از استفاده از موشک‌های خوشه‌ای سخن گفتند. العالم و الحدث نیز از شلیک حدود ۳۵ تا ۴۰ موشک بالستیک به سمت اردن خبر دادند. مقامات اردنی اعلام کردند ۲۰ موشک بالستیک از خاک ایران شلیک شده.
نگاهی به منطق اقدام‌ها و محدودیت‌های موجود
تحلیل‌گران مساِئل منطقه ای معتقدند که الگوی فعلی، بیشتر جنبه اقتصادی و بازدارندگی دارد تا درگیری تمام‌عیار. از یک سو، تمرکز بر نفتکش‌ها می‌تواند فشار بر جریان درآمدهای صادراتی را افزایش دهد. از سوی دیگر، پاسخ‌های موشکی و اقدامات دریایی نیز پیامی از حفظ توان بازدارندگی ارسال می‌کند. با این حال، هر دو طرف تاکنون از اقداماتی که تلفات گسترده غیرنظامی یا آسیب مستقیم به زیرساخت‌های حیاتی طرف مقابل ایجاد کند، پرهیز نسبی نشان داده‌اند. این احتیاط، نشان‌دهنده درک متقابل از پیامدهای گسترش بی‌رویه تنش است. بازارهای انرژی نیز به سرعت به این اخبار واکنش نشان دادند. قیمت نفت خام به سطوح نزدیک به ۹۹ دلار در هر بشکه رسید که بازتاب‌دهنده نگرانی معامله‌گران از اختلال احتمالی در عرضه است. با این وجود، تجربه ماه‌های گذشته نشان داده که بازارها تا حدی خود را با شرایط جدید تطبیق داده‌اند.
پیامدها و چشم‌انداز
از منظر اقتصادی، فشار بر جریان صادرات نفتی یکی از طرف‌ها می‌تواند منابع مالی مرتبط با فعالیت‌های منطقه‌ای را محدود کند، هرچند تجربه نشان داده که شبکه‌های جایگزین و ذخایر شناور تا حدی این فشار را کاهش می‌دهند. از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی هزینه‌هایی را به اقتصادهای مصرف‌کننده تحمیل می‌کند و می‌تواند بر محاسبات سیاسی در سطح بین‌المللی اثر بگذارد. در سطح منطقه‌ای، تکرار چنین حوادثی اعتماد به ثبات مسیرهای دریایی را تضعیف می‌کند و کشورهای همسایه را وادار به بازنگری در برنامه‌های امنیتی و اقتصادی خود می‌سازد. همزمان، تلاش برای گسترش خطوط لوله و بنادر جایگزین، نشان‌دهنده حرکت تدریجی به سمت ساختاری است که وابستگی به یک نقطه واحد را کمتر کند.در مجموع، تحولات اخیر بار دیگر نشان داد که تنش‌های جاری بیش از آنکه نبردی کلاسیک باشند، رقابتی بر سر تحمیل هزینه و حفظ بازدارندگی هستند. تا زمانی که مسیرهای دیپلماتیک مؤثری گشوده نشود، احتمال تداوم این الگو وجود دارد.
به این مطلب امتیاز دهید:
نظرسنجی
جدیدترین اخبار
از بررسی اعزام بولینگ‌بازان به لیگ کشور تا معرفی دبیر جدید و رئیس کمیته بولینگ
ستارگان سدید بندرعباس بر بام قهرمانی ایستاد
حمایت‌های ناچیز بین‌المللی پاسخگوی هزینه‌های میزبانی ایران از پناهندگان نیست
شنیده شدن صدای انفجار در منطقه الشرقیه عربستان
حمایت یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومانی برای نوسازی تاکسی‌های فرسوده
آمریکا با ۷ ناوگان به قاچاقچی سوخت تبدیل شده است
هشدار آمریکا به شهروندان خود درمورد سفر به عربستان
پیگیری قبض‌های میلیونی چاه‌های کشاورزی شهرستان رودان هستیم
به زودی تصمیم می‌گیریم
دوره مربیگری درجه دو دوومیدانی در بندرعباس
با تمام توان برای تکرار قهرمانی می‌جنگیم
انتخاب رئیس کل دادگستری هرمزگان به عنوان مدیر نمونه ملی دستگاه قضایی کشور
اظهارات یک مقام آمریکایی درباره حمله به کشتی‌های نظامی
برگزاری مشترک مانور پدیده ال نینو در جزیره هرمز
خانه‌های بهداشت استیجاری و کانکسی جمع‌آوری می‌شوند
سلام، من دستیار هوشمند گروه رسانه ای صبح ساحل هستم
از خبر، عکس، ویدئو، PDF روزنامه، هواشناسی، اوقات شرعی، تقویم و ساعت سایت بپرسید. گفتگو روی همین دستگاه ذخیره میشود.
