اختصاصی صبح ساحل / آتش سوزی کشاورزی را تهدید می‌کند؛

مرگ ترسالی با موج بی سابقه گرما


نویسنده: سامیه طهورنیان


طبق جدول آب و هوایی که توسط سازمان هواشناسی منتشر شد، کشور عراق در هفته‌های گذشته بسیار گرم و سوزان بوده است، اما دست‌کم در ۲۴ ساعت از ابتدای هفته گذشته، از صدر جدول گرم‌ترین مناطق جهان خارج‌شده است و در حال حاضر هند و پاکستان گرم‌ترین مناطق هستند.
پیش‌بینی وضعیت دما برای این هفته، یعنی از یکشنبه ۲۶ خرداد بدین گونه است که طبق این نقشه، موج گرمای شدیدی درراه است که حتی ممکن است تقویت بشود.
در ایران، خوزستان و ایلام، هفته پیش روی بسیار گرم و به‌نوعی می‌توان گفت یک آب‌وهوای جهنمی خواهند داشت.در خوزستان بیشینه دما احتمالاً به حدود پنجاه درجه و یا پنجاه‌ودو درجه برسد. چنین دمایی البته برای تیرماه در خوزستان غیرمعمول نیست؛ اما تداوم آن زندگی را در این استان طاقت‌فرسا خواهد کرد. احتمالاً تیرماه سختی در انتظار خوزستان است.


گویی قرار است خوزستان بیشتر ازآنچه که در ترسالی به دست آورده بود و افزایش برگ و بار و پوشش گیاهی را که داشته است در این موج شدید گرما از دست بدهد: آتش‌سوزی‌های شدید در معدود مناطق جنگلی باقی مانده این استان نمونه ای از این پیامدهای هاست.پس همان طور که دیدیم آتش‌سوزی‌ها ادامه دارد و از سویی داغ بادها نیز در جنوب کشور تشدید خواهند شد.


درواقع این یک وضعیت پیچیده اقلیمی است. شبه‌قاره بسیار داغ شده است و اینکه از دو سو، جنوب شرق و جنوب غرب موج‌های شدید گرما به سمت ایران هجوم می‌آورند.در این مناطق به خاطر ترسالی پوشش گیاهی رشد زیادی داشته، همان پوشش حالا در گرمای زودرس و شدید، خشک شده است و مستعد آتش‌سوزی هستند.احتمال آتش‌سوزی در مناطق طبیعی خوزستان بسیار بالا است. هشدارهای لازم در مورد آتش‌سوزی‌های پراکنده در این استان به نهادهای مرتبط داده شده است تا به صورت آماده باش کامل باشند. در هفته‌های گذشته نیز ده مورد آتش‌سوزی در هرمزگان، شهرستان میناب رخ داه است و درختان در روستاهای حکمی، حاجی خادمی، کلیبی، طیبی شاهی، چاه اسماعیل و محله 95 دستگاه شهر میناب جنگل  و یک باغ هم در روستای نصیرایی آتش گرفتند.


اضافه کنیم که رطوبت هوا یکی از پارامترهای مهم جوی در شروع و گسترش آتش‌سوزی در یک ناحیه بسیار گرم می‌باشد، بطوری که در مطالعات انجام شده، زمانی که رطوبت زیاد باشد، به احتمال زیاد باعث وقوع و گسترش آتش‌سوزی می شود. هر چقدر سرعت وزش باد بیشتر باشد، شدت آتش‌سوزی نیز بیشتر است، این امر به این دلیل است که وزش باد باعث جابجایی هوا و در نتیجه رسیدن میزان بیشتری اکسیژن به محیط در حال سوختن می‌گردد. در این زمینه اگر باد از ناحیه خشکی بوزد اثر زیادتری در افزایش آتش‌سوزی دارد. افزایش دما باعث افزایش تبخیر و تعرق و در نتیجه خشک شدن مواد سوختنی می‌گردد و می‌تواند یکی به شعله ور شدن هرچه بیشتر آتش دامن بزند.


البته کارشناسان می‌گویند که این حجم از آتش‌سوزی مدام در ایران بسیار کم سابقه است. نقشه‌ای که می‌بینید می‌گوید که آتش‌سوزیها قطعا ادامه داشته و شاید حتی شدیدتر شوند.
 کارشناسان می‌گویند موج شدید گرما، در کشوری همچون هند که اغلب شهروندان آن دسترسی مناسبی به آب سالم ندارند، می‌تواند فاجعه بیافریند. درواقع هند در هفته‌های گذشته در بدترین شرایط آب و هوایی قرار داشت که این موج گرمای شبه‌قاره می‌تواند دامن سیستان و بلوچستان، هرمزگان و حتی جنوب شرق کرمان را هم بگیرد.


آتش‌سوزی یکی از ابعاد گرمای شدید است. مشکل دیگر تأمین آب و مسائل بهداشتی است. از اوایل خرداد مشکل آب و کمبود آن در استان‌های جنوبی و گرمازده به‌کرات دیده می‌شود. در سیستان و بلوچستان و خوزستان و ایلام و لرستان و برخی مناطق هرمزگان مشکل تأمین آب در این هوای گرم بسیار جدی است. مشکل دیگر در کنار تأمین آب، آلودگی میکروبی برخی از چاه‌هاست که در گرما رشد بیشتری نیز خواهند داشت. برای مثال 15 روستا در رودان استان هرمزگان دچار کمبود آب شدند و هم‌زمان برخی از چاه‌های منطقه دچار آلودگی میکروبی گشته‌اند.
مسئولین باید تأمین آب کافی و سالم را یک اولویت ضروری در مناطق گرمازده در نظر بگیرند.


به گفته وزارت نیرو، موج گرمایی که در اوایل خردادماه وارد مدارهای جنوبی ایران شد، در دویست سال گذشته بی‌سابقه بوده است. در کنار داغ بادهای سوزان که در روزهای آینده به این منطقه می‌آیند، در شرق ایران توفان گردوخاک ناشی از بادهای صدوبیست روزه شروع می‌شود. از اواخر خردادماه تا آخر شهریور این بادها در این مناطق جولان می‌دهند.
ازاین‌روست که ترسالی که در فروردین‌ماه با سیلاب‌های فراوان به ایران وارد شد، با اولین موج‌های گرما در اوایل خرداد ما از بین رفت. حتی نسبت بارندگی‌های کل کشور در خردادماه، نسبت به مدت مشابه سال قبل نیز کمتر شده است.