دل بازار سـوخت

بازاری در محاصره آتش

عصر جمعه ۱۳ تیرماه ۱۴۰۴، مجتمع تجاری نور درگهان جزیره قشم، دچار حریق شد. این آتش‌سوزی که حوالی ساعت ۱۸:۵۰ آغاز شد، با تلاش گسترده نیروهای امدادی، آتش‌نشانی و انتظامی، پس از حدود ۱۲ ساعت مهار شد و نهایتاً ساعت ۶ صبح شنبه ۱۴ تیرماه به‌طور کامل خاموش شد.به گفته مهرداد حسن‌زاده، مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان، از دقایق ابتدایی وقوع حریق، کلیه ظرفیت‌های انسانی و تجهیزاتی جزیره قشم و شهرستان‌های اطراف برای مهار حادثه بسیج شدند. در این عملیات، ۲۵ خودروی آتش‌نشانی و بیش از ۱۳۰ نیروی امدادی ازجمله ۲۶ آتش‌نشان از بندرعباس، تیم‌هایی از کشتی‌سازی و بندر خمیر به کار گرفته شدند.حسن‌زاده با تأکید بر عدم وقوع تلفات جانی در این حادثه گفت: باوجود شدت و گستردگی حریق، خوشبختانه هیچ‌گونه تلفات جانی گزارش نشده و به سازه اصلی مجتمع نیز آسیب جدی وارد نشده است. خسارات عمدتاً مربوط به اجناس مغازه‌ها، تأسیسات داخلی، نازک‌کاری و لوازم وپوشاک بوده است.

دیوار به دیوار خطر

به گفته حسن‌زاده، اقدام سریع نیروهای امدادی برای تخریب پل‌های ارتباطی میان مجتمع نور و مجتمع دودلفین، از گسترش آتش به سایر مراکز تجاری مجاور جلوگیری کرد. وی ضمن رد شایعات مربوط به عمدی بودن حادثه و اقدامات خرابکارانه، اظهار داشت: حادثه امنیتی نبوده و طبق تجربه‌های پیشین، احتمال اتصال برق به‌عنوان منشأ اولیه وجود دارد، هرچند علت دقیق در دست بررسی کارشناسان آتش‌نشانی است و هنوز گزارشی به دست ما نرسیده است

تشکیل کمیته ویژه برای بررسی علت حادثه و جبران خسارت

باهدف بررسی دقیق علت وقوع آتش‌سوزی، برنامه‌ریزی برای بازسازی، و جبران خسارات، کمیته‌ای ویژه با حضور معاون مدیریت بحران استانداری، فرماندار قشم و مدیران منطقه آزاد قشم تشکیل‌شده است. حسن‌زاده افزود: هدف اصلی، بازگرداندن سریع کسب‌وکارها به وضعیت عادی است و فرآیند ایمن‌سازی و بازسازی مجتمع از همین هفته آغاز می‌شود.

سایه سنگین بی پوششی بیمه

یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده، وضعیت بیمه واحدهای آسیب‌دیده است. مدیرکل مدیریت بحران استانداری با ابراز تأسف از عدم بیمه برخی واحدها، گفت: تعدادی از مغازه‌ها فاقد پوشش بیمه‌ای بوده‌اند که کمیته‌ای با مسئولیت فرماندار قشم مأمور بررسی وضعیت بیمه و تدوین راهکارهای جبران برای این واحدها شده است. به گفته حسن‌زاده، بخش عمده‌ای از واحدها تحت پوشش بیمه بوده‌اند و کارشناسان بیمه در حال ارزیابی خسارت‌ها هستند. وی بر لزوم توجه جدی به الزامات ایمنی و بیمه‌ای تأکید کرد: بارها هشدار داده‌شده بود که صاحبان کسب‌وکار نسبت به بیمه و رعایت اصول ایمنی اقدام کنند اما متأسفانه بی‌توجهی‌ها همچنان ادامه دارد.

از ترس تا تنگی نفس

از سوی دیگر، دکتر حسین قاسمی، رئیس اورژانس پیش بیمارستانی استان هرمزگان، با تأیید وقوع این حادثه اظهار کرد:مقارن ساعت ۱۸:۵۰ ، گزارش وقوع آتش‌سوزی در مجتمع نور به مرکز ارتباطات اورژانس اعلام شد.با توجه به ازدحام مسافران، بلافاصله آمبولانس‌های پایگاه‌های لافت، درگهان، رمکان، شهری ۱ و ۲، کد سیار و تیم واکنش سریع به فرماندهی عبدالرحمان واثقی به محل اعزام شدند.دکتر قاسمی با اشاره به تخلیه سریع بازار پیش از رسیدن اورژانس گفت:۱۷ نفر دچار آسیب شدند که یک نفر به علت شکستگی دست و ۱۶ نفر به دلیل استنشاق دود و تنگی نفس تحت درمان قرار گرفتند و به بیمارستان پیامبر اعظم قشم منتقل شدند

بازاری در آستانه تکرار فاجعه

حادثه مجتمع نور، یکی دیگر از زنجیره آتش‌سوزی‌هایی بود که در سال‌های گذشته بارها بازار درگهان را درگیر کرده است،حوادثی با الگوی تکراری: اتصال برق، فرسودگی تجهیزات، نبود سیستم‌های ایمنی مؤثر و در بسیاری موارد، بی‌توجهی به بیمه.هر بار پس از خاموشی آتش، وعده‌هایی برای ایمن‌سازی داده می‌شود، اما کافی است زمان بگذرد تا دوباره حادثه‌ای دیگر، همان نقاط ضعف را به رخ بکشد. در شرایطی که حجم بالای سرمایه در این بازار متمرکز است و هزاران شغل به فعالیت ایمن آن وابسته‌اند، دیگر نمی‌توان با راهکارهای موقت، خطر را عقب راند.بازار درگهان، به‌ویژه مجتمع‌هایی مانند نور، نیازمند بازبینی کامل زیرساخت‌های برقی و ایمنی، نظارت دائمی و الزامات سخت‌گیرانه‌تری در حوزه بیمه هستند. تجربه این حادثه نشان داد که نبود سازوکار پیشگیرانه، خسارت‌بارتر از هر سانحه‌ای است.تکرار آتش‌سوزی در چنین بازاری، دیگر فقط یک حادثه نیست؛ هشداری‌ست برای ضرورت اصلاح ساختار.