افشاگری یک عملیات روانی

این گزارش که با دقت تحلیلی بالا و بررسی داده‌های عظیم دیجیتال تهیه شده، نشان‌دهنده تحولی بنیادین در ابزارهای نفوذ و عملیات روانی بازیگران بین‌المللی علیه امنیت ملی کشورهاست. آنچه فیگارو به عنوان "عملیات تبلیغاتی هماهنگ" توصیف کرده، در واقع بخشی از استراتژی گسترده‌تر جنگ نامتقارن است که در آن، حوزه ادراک و افکار عمومی به میدان نبردی حیاتی تبدیل شده است.

بر مبنای یافته‌های این گزارش، شبکه‌ای متشکل از هزاران حساب کاربری جعلی با هویت‌های مصنوعی اما با ظاهری کاملاً طبیعی، به تولید انبوه محتوا و ایجاد تعاملات ساختگی در پلتفرم‌های اجتماعی مختلف مشغول‌اند. پیچیدگی این عملیات تنها در تعداد حساب‌ها خلاصه نمی‌شود، بلکه در مکانیسم‌های پیشرفته تولید و انتشار محتوا نهفته است. به عنوان نمونه، در یک خوشه مورد بررسی، ۴۷۶۵ حساب کاربری در مجموع بیش از ۸۴۳ میلیون توییت منتشر کرده‌اند. این حجم از تولید محتوا حتی در مقیاس جهانی نیز بی‌سابقه است و نشان می‌دهد با معماری پیچیده‌ای روبرو هستیم که از الگوریتم‌های خودکار و هوش مصنوعی برای شبیه‌سازی رفتار کاربران واقعی استفاده می‌کند. نکته حائز اهمیت دیگر، الگوی تعاملات مصنوعی است که در گزارش به آن اشاره شده است. در نمونه‌ای مشخص، ۱۱۴۲۱ حساب کاربری دیگر مسئول ثبت بیش از ۱.۷ میلیارد لایک بر روی پست‌های طراحی شده بوده‌اند. این حجم از تعامل که کاملاً از منطق رفتارهای طبیعی کاربران انسانی خارج است، نشانگر وجود یک زیرساخت فنی پیشرفته و بودجه قابل توجه برای اجرای چنین کمپین‌هایی است. تحلیلگران حوزه امنیت سایبری بر این باورند که این عملیات، تنها با پشتیبانی نهادهای دولتی یا شبه‌دولتی دارای منابع مالی گسترده و دسترسی به فناوری‌های پیشرفته قابل اجراست.

گزارش فیگارو به وضوح نشان می‌دهد که هدف اصلی این کمپین، شکل‌دهی به گفتمان سیاسی در فضای مجازی فارسی‌زبان و ایجاد توهم اقبال عمومی نسبت به چهره‌های خاص سیاسی است. در کانون این عملیات، تبلیغ سیستماتیک چهره «رضا پهلوی» قرار دارد که با مکانیسم‌های متعدد از جمله تولید محتوای احساسی، انتشار شایعات ساختگی، ایجاد هشتگ‌های مهندسی شده و تشکیل شبکه‌های مجازی ظاهراً خودجوش دنبال می‌شود. این روند دقیقاً منطبق بر تعریف عملیات روانی مدرن است که در آن، واقعیت اجتماعی نه بر اساس حقایق عینی، بلکه بر مبنای ادراک ساخته‌شده شکل می‌گیرد. ابعاد فناورانه این تهاجم ادراکی نیز قابل تأمل است. گزارش‌های پلتفرم‌های تحلیلی معتبر در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که نسل جدید بات‌های سیاسی پیشرفته قادرند روزانه تا ۵۰۰ توییت تولید کرده و همزمان در چندین کمپین هشتگی مشارکت داشته باشند. این بات‌ها که بر پایه مدل‌های زبانی پیشرفته آموزش دیده‌اند، قادر به تولید محتوای متنی با سبک‌های مختلف، شبیه‌سازی احساسات، و حتی پاسخ‌گویی به کامنت‌های کاربران واقعی هستند. پیشرفت در فناوری‌های تولید محتوای چندرسانه‌ای نیز امکان ساخت تصاویر، ویدیوها و حتی صوت‌های جعلی با کیفیت بالا را فراهم آورده که تشخیص آن‌ها را برای کاربر عادی دشوار می‌سازد. پیچیدگی این عملیات زمانی بیشتر آشکار می‌شود که به استراتژی لایه‌بندی شده آن توجه کنیم. در سطح اول، حساب‌های کاملاً خودکار قرار دارند که مسئولیت تولید کمی محتوا را بر عهده دارند. در لایه دوم، حساب‌های نیمه‌خودکار عمل می‌کنند که ترکیبی از فعالیت الگوریتمی و کنترل انسانی را شامل می‌شوند. در عمیق‌ترین لایه، حساب‌های انسانی کاملاً آموزش دیده قرار گرفته‌اند که نقش رهبران گفتمان و تأثیرگذاران کلیدی را بازی می‌کنند. این معماری چندلایه، شناسایی و خنثی‌سازی کمپین را به چالشی پیچیده تبدیل کرده است.

باید توجه داشت که این عملیات صرفاً محدود به حمایت از یک چهره سیاسی خاص نیست، بلکه بخشی از استراتژی کلان‌تر برای تضعیف ثبات اجتماعی، ایجاد قطبی‌سازی سیاسی و بی‌اعتمادی به نهادهای حاکمیتی در ایران است. تحلیل محتوای تولیدشده توسط این شبکه نشان می‌دهد که چگونه مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به ابزاری برای گسترش گفتمان معترضانه تبدیل شده‌اند. در این استراتژی، از واقعیت‌های موجود جامعه به عنوان بستری برای القای روایت‌های بزرگ‌تر استفاده می‌شود. نکته قابل تأمل در گزارش فیگارو، ارتباط این کمپین با بازیگران فراملی است. اگرچه گزارش به صراحت از نقش مستقیم نهادهای صهیونیستی سخن نمی‌گوید، اما شواهد ارائه‌شده از جمله الگوی فعالیت، فناوری‌های مورد استفاده و هماهنگی زمانی با تحولات منطقه‌ای، همگی حاکی از پیوندهای این عملیات با مراکز جنگ شناختی پیشرفته است. تجربه سال‌های اخیر نشان داده که رژیم صهیونیستی در زمینه عملیات روانی دیجیتال و جنگ شناختی سرمایه‌گذاری قابل توجهی کرده و آن را به یکی از ارکان استراتژی امنیت ملی خود تبدیل نموده است.پیامدهای چنین عملیاتی برای جامعه ایران به ویژه نسل جوان قابل تأمل است. فضای مجازی که باید بستری برای گفت‌وگوی سازنده، تبادل اندیشه و رشد اجتماعی باشد، به میدان جنگ ادراکی تبدیل شده است. جوان ایرانی امروز در معرض بمباران اطلاعاتی سازمان‌یافته‌ای قرار دارد که هدف آن شکل‌دهی به ترجیحات سیاسی، ارزش‌های اجتماعی و حتی هویت ملی اوست. خطر اصلی زمانی آشکار می‌شود که این عملیات موفق شود شکاف بین نسل‌ها را تعمیق بخشیده و بی‌اعتمادی به تاریخ، هویت و دستاوردهای ملی را نهادینه کند. راه‌های مقابله با این پدیده پیچیده نیازمند عزمی ملی و رویکردی چندبعدی است. در بعد فناورانه، توسعه سیستم‌های شناسایی هوشمند بات‌ها و محتوای جعلی ضروری است. در بعد حقوقی، تدوین چارچوب‌های قانونی برای مقابله با جنگ شناختی سایبری باید در دستور کار قرار گیرد. در بعد اجتماعی، ارتقای سواد رسانه‌ای و آموزش مهارت‌های تشخیص محتوای دستکاری شده به ویژه برای نسل جوان اهمیت حیاتی دارد. در بعد فرهنگی، تولید محتوای جذاب، اصیل و مبتنی بر ارزش‌های ملی می‌تواند ایمنی جامعه در برابر تهاجم فرهنگی را افزایش دهد. نهادهای آموزشی و پژوهشی کشور نیز باید به این حوزه توجه ویژه‌ای نشان دهند. مطالعات جنگ شناختی، روانشناسی رسانه و امنیت سایبری باید به اولویت تحقیقاتی مراکز علمی تبدیل شود. همکاری بین‌المللی با کشورهایی که هدف مشابهی قرار دارند نیز می‌تواند به توسعه راهبردهای مؤثر مقابله کمک کند.

جامعه مدنی و رسانه‌های متعهد نیز در این زمینه مسئولیت سنگینی بر عهده دارند. شفاف‌سازی درباره مکانیسم‌های جنگ روانی، افشای کمپین‌های سازمان‌یافته و آموزش شهروندی درباره چگونگی تشخیص محتوای جعلی می‌تواند جامعه را در برابر این تهاجم مصون سازد. رسانه‌های ملی باید با تولید محتوای جذاب و مبتنی بر واقعیت، فضای مجازی را از انحصار بازیگران مخرب خارج کنند.

در خاتمه باید تأکید کرد که آنچه در گزارش فیگارو افشا شده است، تنها نوک کوه یخی از عملیات گسترده جنگ شناختی در عصر دیجیتال است. جامعه ایران به ویژه نسل جوان باید با هوشیاری و آگاهی، در مقابل این مهندسی پیچیده ادراکی مقاومت کند. حفظ استقلال فکری، تردید سالم نسبت به محتوای مشکوک، و مراجعه به منابع معتبر اطلاعاتی، اولین گام در این مسیر است. آینده ایران در گرو توانایی جوانان در تشخیص حق از باطل در فضای پیچیده اطلاعاتی امروز است.

روزنامه صبح ساحل