ديـا بـت جولان بيماري خاموش در ايران

صبح ساحل ، حوادث - رييس انجمن ديابت با بيان اينکه روند شيوع ديابت در ايران تحت کنترل نيست، افزود : شيوع اين بيماري در منطقه خاورميانه ازجمله ايران حدود 97 درصد و اين روند روز به روز درحال افزايش است.دکتر اسدالله رجب در گفت وگو با ايرنا اظهار کرد:اين درحالي است که در کشورهاي اروپايي روند ابتلا به ديابت کنترل شده است و ميزان شيوع آن حدود 22 درصد است.ديابت بيماري خاموشي است که در مراحل اوليه بروز، بدون علامت است و تا زماني که آزمايش هاي مربوطه انجام نشود يا علايم آن بروز نکند، نمي توان به وجود اين بيماري پي برد.طبق برآورد فدراسيون بين المللي ديابت، 48 درصد ساکنان منطقه خاورميانه ازجمله ايران، ديابت بدون تشخيص دارند و به عبارتي از هر 2 نفر يک نفر از بيماري خود بي خبر است.رييس انجمن ديابت ايران افزود:برخي از مبتلايان به ديابت سال ها است که ديابت دارند اما حتي يک بار هم به آزمايشگاه مراجعه نکرده و به همين دليل از بيماري خود بي اطلاع هستند.وي ادامه داد:همچنين عده اي از بيماران فقط يک بار به پزشک مراجعه مي کنند و زماني که داروهاي آنها تمام مي شود، دوباره همان دارو را از داروخانه تهيه و مصرف مي کنند و ديگر به پزشک مراجعه نمي کنند.رجب ميزان شيوع ديابت در ايران را بيش از 11 درصد جمعيت کل کشور معادل هفت ميليون نفر عنوان کرد و افزود: شيوع ديابت در کلان شهرها بيشتر است به گونه اي که در تهران اين ميزان به 14 درصد مي رسد.وي بيشترين ميزان ابتلا به ديابت را در شهرهاي يزد و بوشهر و حدود بيش از 16 درصد جمعيت اين شهرها دانست و گفت: در شهرهاي کوچک شيوع ديابت کمتر است.رجب ادامه داد:با توجه به گسترش زندگي شهرنشيني، احتمال ابتلا به ديابت براي تمام افراد جامعه وجود دارد بنابراين همه بايد توجه داشته باشند که ممکن است روزي به اين بيماري مبتلا شوند و بايد اين خطر را جدي بگيرند از اين رو لازم است آزمايش هاي دوره اي کنترل قندخون را انجام دهند.رجب تصريح کرد:همچنين ضروري است مبتلايان به ديابت به انجام دوره اي آزمايش هاي کنترل قندخون توجه داشته باشند تا بتوان از پيشرفت بيماري و عوارض آن پيشگيري کرد.رييس انجمن ديابت ايران توجه نکردن کافي افراد جامعه به انجام اينگونه آزمايش ها را در کنار زندگي ماشيني از دلايل عمده شيوع رو به افزايش بيماري ديابت در کشور عنوان کرد و گفت: ديابت درمان ندارد بنابراين لازم است افراد از بروز ديابت و مبتلايان از پيشرفت و ابتلا به عوارض آن پيشگيري کنند.

وي اظهار کرد:تحقيقات انجام شده در ساليان متمادي در ايران و ساير کشورهاي جهان نشانگر اين بوده است که با آموزش مباحث مرتبط با بيماري ديابت، ضمن کنترل قندخون مي توان از عوارض زودرس و ديررس ديابت و هزينه هاي هنگفت آن پيشگيري کرد.

رييس انجمن ديابت ايران همچنين به برگزاري سمينار يک روزه اين انجمن در يکم مردادماه سال جاري با حضور جمعي از متخصصان و بيماران ديابتي اشاره کرد و گفت: اين سمينار نيز در راستاي افزايش آگاهي مردم نسبت به راه هاي پيشگيري از ابتلا به ديابت برگزار مي شود.

رجب افزود: در اين سمينار همچنين تلاش مي شود توجه سياستگذاران بخش بهداشت و درمان به مقوله لزوم پيشگيري از شيوع اين بيماري به منظور کاهش عوارض آن و تحميل هزينه هاي سنگين بر نظام سلامت کشور و بيماران بيشتر جلب شود.

** ضرورت انجام 6 آزمايش دوره اي براي مبتلايان به ديابت

رييس انجمن ديابت ايران با تاکيد بر لزوم انجام آزمايش هاي دوره اي کنترل قندخون گفت: همه بيماران ديابتي بايد حداقل هر سه ماه يک بار (سالانه چهار بار) به پزشک مراجعه کنند و آزمايش هاي دوره اي را انجام دهند.

رجب افزود: ديابتي هايي که انسولين درماني مي شوند و با انسولين قندخون خود را کنترل مي کنند بايد سالانه چهار تا 6 بار آزمايش هاي دوره اي را انجام دهند.

وي انجام آزمايش هاي معمول براي کنترل ميزان چربي و قندخون، سلامت کليه ها و کم خوني هر 6 ماه يک بار را نيز براي مبتلايان به ديابت ضروري دانست و گفت: برخي داروهاي پايين آورنده قندخون مي توانند بر جذب برخي ويتامين ها مانند ويتامين ب 12 و اسيد فوليک تاثير و سبب بروز کم خوني شود؛ بنابراين بيماران ديابتي بايد براي پيشگيري از بروز کم خوني و عوارض ناشي از آن، اين آزمايش ها را نيز به صورت دوره اي انجام دهند.

رجب، همچنين انجام آزمايش هاي سالانه براي بررسي سلامت چشم ها و اعصاب بينايي انتهاي چشم، آزمايش ميکروآلبومين و آزمايش تيروئيد را نيز براي بيماران ديابتي ضروري دانست.

وي در توضيح آزمايش ميکروآلبومين گفت: در شرايطي که فرد به ديابت مبتلا نيست، ميکروآلبومين در ادرار دفع نمي شود و در صورت دفع، مقدار آن بسيار ناچيز است. اما اگر فردي به ديابت مبتلا شده باشد در مراحل اوليه و قبل از دفع پروتئين، دچار دفع ميکروآلبومين مي شود. بنابراين با انجام اين آزمايش مي توان ديابت را در مراحل اوليه تشخيص داد و اقدامات پيشگيرانه را آغاز کرد.

رجب، انجام آزمايش هايي براي بررسي اعصاب اندام ها را از ديگر آزمايش هاي ضروري براي ديابتي ها عنوان کرد و گفت: مبتلايان به ديابت دچار مشکلاتي در رشته هاي عصبي مي شوند و اعصاب اندام ها به ويژه پاهاي آنان به شدت ضعيف مي شود به طوري که درد، سرما و گرما را احساس نمي کنند و در مواردي متوجه ايجاد زخم در پاهاي خود نمي شوند و اين مساله در مراحل پيشرفته بيماري مي تواند حتي منجر به قطع عضو شود.

وي انجام هر سه ماه يک بار آزمايش هموگلوبين اي وان سي (HbA1C) را از ديگر آزمايش هاي دوره اي ضروري براي مبتلايان به ديابت دانست که بايد هر 2 تا سه ماه يک بار انجام شود و توضيح داد: اين آزمايش ميزان کيفيت کنترل قندخون و متوسط قندخون مبتلايان به ديابت را نشان مي دهد.

رجب افزود: هموگلوبين ماده اي است که در گلبول هاي قرمز خون وجود دارد و وظيفه حمل اکسيژن را برعهده دارد؛ تا حدودي همه افراد هموگلوبين قندي شده دارند اما در افراد ديابتي اگر قندخون آنها بالا باشد مقدار بيشتري قند به هموگلوبين ها مي چسبد و هموگلوبين ها بيشتر قندي مي شوند بنابراين از طريق اين آزمايش مي توان متوجه متوسط ميزان قندخون و ميزان کيفيت کنترل قندخون بيمار طي 2 تا سه گذشته شد.

وي با توضيح اينکه اين آزمايش را يک محقق ايراني به نام دکتر رهبر در سال 1348 ابداع کرد، افزود: با ابداع اين آزمايش انقلابي در روند درمان ديابتي ها به وجود آمد به گونه اي که از طريق اين آزمايش مي توان به راحتي تشخيص داد که قندخون بيمار به خوبي کنترل مي شود يا دچار نوسانات است. به گفته رجب، هموگلوبين اي وان سي بيش از 80 درصد ديابتي ها در ايران در حد مطلوب تحت کنترل نيست و در واقع قندخون آنها به خوبي کنترل نمي شود در نتيحه دچار عوارض ناشي از ديابت مي شوند.

** انجام آزمايش هاي دوره اي براي کودکان و نوجوانان ديابتي هر 2 ماه يکبار

رييس انجمن ديابت ايران گفت: کودکان و نوجوانان بايد بيشتر از بزرگسالان تحت آزمايش هاي کنترل قندخون قرار گيرند بنابراين هر 2 ماه يک بار بايد آزمايش هاي دوره اي انجام دهند.

رجب توضيح داد: بيشتر کودکان و نوجوانان ديابتي به دليل اينکه سلول هاي بدن آنان ديگر توانايي توليد انسولين را ندارند، مجبور به دريافت انسولين تزريقي هستند. بنابراين به دليل اينکه بدن اين افراد توانايي توليد انسولين را از دست مي دهد، دچار نوسانات شديد قندخون مي شوند.

وي افزود: اين بيماران در صورتي که به موقع انسولين تزريق نکنند، ممکن است دچار کماي ديابتي شوند و از آنجايي که فعاليت فيزيکي آنها زياد است، بيشتر دچار نوسانات شديد قندخون مي شوند؛ بنابراين توصيه مي شود کودکان و نوجوانان ديابتي در دوره هاي کوتاه تر به پزشک مراجعه و ميزان قندخون خود را بررسي کنند.

رجب، در مورد کودکان ديابتي که کمتر از چهار سال دارند، تاکيد کرد که اين بيماران بايد هر 6 هفته يک بار به پزشک مراجعه کنند.

** لزوم انجام آزمايش هاي دوره اي کنترل قندخون براي افراد سالم هر 6 ماه يکبار

رييس انجمن ديابت ايران اظهار کرد: لازم است افراد سالم نيز براي کنترل قند و چربي خون خود سالانه 2 بار آزمايش هاي مربوطه را انجام دهند تا در صورت بروز نوسان يا اختلال در ميزان قندخون به موقع از آن آگاهي يابند و اقدامات لازم را براي کنترل آن انجام دهند.

رجب تاکيد کرد: در گذشته بيشتر به شهرنشينان براي انجام اين آزمايش ها توصيه مي شد اما از آنجايي که اکنون در بيشتر روستاها به ويژه روستاهاي اقماري زندگي افراد سبک زندگي شهري يافته است، توصيه مي شود همه افراد در سراسر کشور اين آزمايش ها را به صورت دوره اي و هر 6 ماه يک بار انجام دهند.

**ديابت چيست

بيماري ديابت شامل ديابت نوع 1 و ديابت نوع 2 است.ديابت نوع 1 در اثر کمبود يا نبود انسولين در بدن به وجود مي‏ آيد بنابراين افراد مبتلا به ديابت نوع 1 بايد انسولين دريافت کنند.

اين نوع ديابت که به آن ديابت جواني نيز مي گويند بيشتر در کودکان و نوجوانان ديده مي شود و عامل ژنتيکي دارد.

ديابت نوع 2 در اثر اختلال در توليد انسولين در افراد بزرگسال بروز مي کند و افراد مبتلا به اين نوع از ديابت مي توانند بيماري خود را از طريق ورزش و رژيم غذايي مناسب کنترل کنند.

طبق آمارهاي جهاني 90 درصد بيماران ديابتي جهان مبتلا به ديابت نوع 2 هستند.

ديابت حاملگي نيز نوع ديگري از ديابت است که به طور ناگهاني در زمان بارداري بروز مي‏ کند؛ طبق آمارها بين 2 تا هفت درصد از زنان باردار در جهان به اين نوع از ديابت مبتلا مي ‏شوند.

** کنترل ديابت با مصرف زردچوبه

پژوهشگران در تحقيقات جديد خود دريافتند که ترکيب زردچوبه با چربي اُمگا 3 مي تواند در به تاخير انداختن و يا جلوگيري از ابتلا به ديابت نوع 2 موثر واقع شود.به گزارش مهر، محققان انگليسي معتقد هستند که ادويه هاي هندي همراه با چربي اُمگا 3 مي تواند باعث به تاخير انداختن و يا جلوگيري از شروع ديابت نوع 2 شود.

تحقيقات جديدي که دانشمندان روي 80 داوطلب استراليايي انجام داده اند، نشان مي دهد که کاهش التهاب سيستميک بدن باعث ايجاد اثرات ترشح انسولين در بدن و عملکرد آن شده که علت ريشه اي در ايجاد ديابت نوع 2 دارد.«مانوهار گارگ»، عضو گروه پژوهشي دانشگاه نيوکاسل انگلستان، در اين رابطه مي گويد: «در غذاهاي هندي دو ترکيب زيستي فعال از قبيل کورکومين (زردچوبه) و چربي اُمگا 3 وجود دارد که در اين پروژه تحقيقاتي مورد بررسي قرار گرفت. هر دو ترکيب عامل ضدالتهاب هستند.»

در اين پروژه تحقيقاتي داوطلبان به چهار گروه تقسيم شدند. يک گروه تنها کورکومين دريافت کردند. به گروه دوم فقط چربي اُمگا 3 داده شد. گروه سوم هر دوي اين مواد را دريافت کردند و گروه چهارم بدون دريافت اين مواد به عنوان گروه شاهد در نظر گرفته شدند.

«گارگ» در ادامه توضيحاتش عنوان کرد: «مکانيسم ضدالتهابي کورکومين و چربي اُمگا 3 متفاوت است بنابراين ما در آزمايش هاي خود به اين فرضيه توجه کرديم؛ آنها يکديگر را کامل کرده و از درمان اشتراکي فراتر از اثرات فردي خود، برخوردار هستند.»

او در ادامه افزود: «ما معتقديم که اين ترکيب، بي خطر و بدون عوارض جانبي بوده و به نظر مي رسد که مي توان آن را به عنوان دارويي موثر براي کنترل و مديريت بيماري ديابت در نظر گرفت.»

کورکومين جزء فعال ادويه زردچوبه محسوب شده و داراي خواص ضدالتهابي است. اين ماده براي درمان کبودي، رگ به رگ شدن، زخم و التهاب مورد استفاده قرار مي گيرد.