الگوي افريقايي در بحران آب

صبح ساحل ، اجتماعی - آيا به راستي جنگ جهاني آب در راه است؟ چاره کار را در کجا بايد جست و جو کرد؟ کاوه مدني، استاد جوان امپريال کالج لندن، فارغ از الگوهاي علمي و شيوه روش دنياي توسعه يافته، يادگيري از رفتار جوامع فقيرآفريقايي را توصيه مي‌کند؟به گزارش ايسنا، آب، مايه حيات و يکي از مهم ترين منابع مورد نياز براي باقي بشريت است اما اين منبع با ارزش با تغييراقليم، افزايش جمعيت و افزايش نياز براي توليد غذا و انرژي رفته رفته محدودتر و ناياب ترمي شود. در اين شرايط کارشناسان و سياستمداران مناقشات جدي بر سر آب را حتمي مي دانند و حتي پيش بيني مي کنند که جنگ جهاني سوم بر سر آب باشد که به زودي به منبعي با ارزش تر از نفت تبديل خواهد شد؛ اما «کمبود آب مي تواند بشر را به همکاري و مشارکت براي کاهش فشارهاي ناشي از اين کمبود تشويق کند.» اين پيغام اصلي سخنراني جوان ايراني در همايش تدکس فروردين ماه در جزيره کيش بود که کاربران اينترنتي را به تامل واداشته است.دکتر کاوه مدني، استاد ايراني مرکز سياست هاي محيط زيست امپريال کالج لندن، معتقد است که کمبود آب فرصتي است براي تغيير نگرش به آب به عنوان سرمايه اي جهاني و همکاري بين‌المللي براي کاهش رد پاي آبي بشر.ويديوي سخنراني اين استاد ايراني که يکي از جوانترين متخصان مديريت منابع آب و حل مناقشات آبي در دنيا محسوب مي شود مورد استقبال جهاني قرار گرفته است و درمدتي کوتاه پس از قرارگرفتن بر روي پايگاه يوتيوب بيشتر از 100 هزار بار ديده شده است.دکترمدني که در سال 2012 از سوي انجمن مهندسي عمران آمريکا به عنوان يکي از چهره هاي جديد مهندسي عمران جهان معرفي شده در مرور سرگذشت زندگي خود و دلايل درگير شدن در مطالعات مشکلات آب و مناقشات آبي به شوخي خود را «تنها فرزند پدر و مادري شاغل در بخش آب» معرفي کرد که به خاطر مشغله پدر و مادرش چاره اي جز علاقه مند شدن به آب و مطالعه آن نداشته است.او سپس با بيان خاطراتي تلخ از جنگ تحميلي و تجربيات ناگوار کودکي خود از اولين حمله موشکي عراق به تهران در سال 1366 و مجروحيت مادرش در اين حمله، از فلسفه و انگيزه خود براي کسب تخصص حل مناقشات آبي سخن گفت و به مخاطبان ياد آور شد که براي به دست آوردن اين تخصص مجبور به تحصيل در شاخه هاي مختلف مهندسي، اقتصاد و علوم انساني شده است.

مدني، عضو شوراي سردبيري و نايب سردبير نشريه علمي «برنامه ريزي و مديريت منابع آب» که به دليل موفقيت و پيشرو بودن در تلفيق نظريه بازي ها و مهندسي آب در سطح بين‌الملي شناخته شده است، در اين سخنراني از مطالعات ميداني و تجربيات شخصي خود درنقاط محروم آفريقا سخن گفت.او به حضار يادآوري کرد که در حين سفرهايش توانسته به اين نکته پي ببرد که بر خلاف پيش بيني هاي تئوري هاي علمي که افزايش تعارضات در نتيجه کاهش دسترسي به منابع آب را قطعي مي دانند در نقاط بسيار محروم جهان کمبود آب توانسته است به نزديکي و مشارکت جوامع منجر شود به طوري که آنها حتي تصوري از مناقشه و جنگ در اثر کمبود آب نداشته باشند.از نظر اين استاد منابع آب که سابقه تدريس و تحقيق در کشورهاي ايران، آمريکا، کانادا، سوئد و انگلستان را داراست و بيش از 150 مقاله تحقيقاتي در زمينه مديريت منابع آب، انرژي و محيط زيست منتشر کرده است به دليل رابطه تنگاتنگ آب با غذا، انرژي، اقتصاد، حيثيت، غرور و حتي اعتقادات جوامع مختلف مجادلات آبي بسيار پيچيده تر از آنند که در وهله اول به نظر مي رسند.به گفته در شرايط موجود دو گزينه براي جهانيان وجود دارد. گزينه اول الگو برداري از روش رقابتي و مصرف گرايي دنياي توسعه يافته و غرب است که در نهايت به افزايش کشمکش ها و تعارضات آبي منجر مي شود و گزينه دوم ياد گيري از رفتار در جوامع بسيار محروم و فقيرآفريقايي است که ارزش و اهميت آب را درک کرده و تحت فشار محروميت و فقر ياد گرفته اند که تنها شرط بقا، مشارکت و هم پيماني براي پشتيباني بي قيد و شرط از يکديگر در شرايط سختي، قحطي ها و حتي در زمان جنگ هاي محلي و نسل کشي است.

اين استاد ايراني در سخنراني خود اين نکته را متذکر شد که تمام جهانيان فارغ از محل زندگي و نوع مصرف آب مي توانند به کاهش اثرات منفي بحران جهاني آب و پيشگيري از جنگ آب کمک کنند. او سپس با خواندن شعر «بني آدم» سعدي شيرازي سخنراني خود را به پايان برد و جهانيان را به صرفه جويي و کاهش مصرف آب دعوت کرد.