عبور از طوفان بدون اطلاع‌رسانی کافی؛ این‌بار خطر از بیخ گوشمان گذشت/ مدیریت غبارگرفته هواشناسی هرمزگان

عصر پنجشنبه 19 مهر، همه‌چیز طبق روال عادی خود بود. شهروندان در حال انجام کارهای روزمره و کودکان در پارک مشغول بازی بودند، بازاریان بندرعباس هم در حال آماده شدن برای فعالیت شیفت عصر خود. از آن‌سو، شهرداری بندرعباس در حال برگزاری یک مراسم عمومی و همگانی در مرکز شهر بود و اسکله‌ها در حال تخلیه و بارگیری کالاها و شناورهای تندرو مملو از مسافر راهی مقصد. چندین هواپیما نیز اجازه پریدن گرفته بودند و ترمینال هم اتوبوس‌هایش آماده برای خروج بودند که ناگهان توده عظیمی از خاک و غبار به شکل دیواره‌ای 30 تا 40 متری و با سرعتی چند ده کیلومتری به سمت شهر بندرعباس و جزایر خلیج‌فارس سرازیر شد. در پی ورود این توده عجیب گردو خاک، هوای شهر بندرعباس در ساعت 4 بعدازظهر به ناگاه سیاه شد. خودروها و سرنشینان در خیابان‌ها به‌سختی به مقصد رسیدند و تاکنون آماری از تصادف‌های احتمالی اعلام‌نشده است. یک درخت تنومند در محدوده شهر نمایش با رعدوبرق‌های ممتد در آتش سوخت. لحظاتی پس از آغاز طوفان، اینترنت سایر نقاط بندرعباس قطع شد و خطوط تلفن همراه برخی از شهروندان از دسترس خارج شد. مردم بندرعباس و جزایر استان که انتظار چنین طوفانی را نداشتند، غافلگیرانه به دنبال راهی برای اطلاع رسانی به دیگران بودند. شناورهای در حال تردد روی دریا شامل زن، کودک، پیر و جوان در مواجهه با امواج و توده‌های طوفانی بین دو اسکله سرگردان شدند. شخصی که دریکی از این شناورها در زمان طوفان، حضورداشته این‌چنین بیان می‌کند: همه مردم جیغ می‌زدند، تکان‌ها به حدی سهمگین و ترسناک بود که همه وصیت می‌خواندند. هرچقدر توضیح دهم نمی‌توانم شدت وحشت این حادثه را بیان کنم. افرادی بودند که همان‌جا از حالت تهوع و ترس بی‌هوش شدند. شناور به‌جای برگشت به‌سوی بندر مسافربری قشم، درگیر امواج شد. این شناور راهش برای بازگشت به ساحل بسته شد و تقریباً دو ساعت سرگردان با امواج روی دریاها بودیم. کاپیتان شناور گفت: ما کاملاً از این طوفان بی‌اطلاع بودیم؛ زیرا همیشه و هرلحظه مختصات، طول امواج دریا و سرعت باد را چک می‌کنیم؛ اما این بار کاملاً غافلگیر شدیم. شخص دیگری در گفتگو با صبح ساحل روایت کرد: من و دو کودکم در حال قدم زدن در پارک بودیم، چون عصر پنج‌شنبه بود پارک مملو از کودکانی شده بود که به همراه والدین خود به لب دریا آمده بودند. با دیدن توده‌های خاک و رعدوبرق‌های شدید، رعب و وحشت کل پارک را فراگرفت. سؤال ما اینجاست که چرا هواشناسی هرمزگان چنین حجم عظیمی از طوفان را پیش‌بینی نکرده بود؟ مانند برخی از کشورها که طوفان را از ماه‌ها قبل پیش‌بینی می‌کنند و حتی خسارت‌های احتمالی را هم برآورد می‌کنند اینجا دریغ از یک هشدار ساده. اگر یک هشدار از رادیو اعلام‌شده بود ما کودکان خود را بیرون نمی‌آوردیم.

هواشناسی چرا هشدار لازم را صادر نکرد؟
طبق آمار سازمان هواشناسی روزانه 81 گزارش رادیویی از ستاد سازمان پخش می‌شود. علاوه بر این در همه استان‌ها اجرای تلویزیونی هواشناسی یا گزارش‌های محلی رادیویی وجود دارد؛ اما در این زمان نه اطلاعیه‌ای و نه بولتن هشداری از سوی ستاد بحران و هواشناسی ابلاغ نشده‌بود. از طرفی سایت هواشناسی هرمزگان مشکل دسترسی دارد و این سازمان در اپلیکیشن‌های پرطرفدار چون بله، واتسپ و تلگرام فعالیتی ندارد.  با پیگیری صبح ساحل، متوجه شدیم که فعالیت این سازمان تنها به اپلیکیشن سروش که یک پیام‌رسان کم عضو و مخصوص سازمان‌هاست محدودشده است. بایستی هر تغییر هوایی به هر نحوی آن‌هم به‌خصوص در محدوده دریا در شبکه‌های اجتماعی و در گفت‌وگو با رسانه‌ها به جامعه ابلاغ شود؛ اینکه این اتفاق با کمترین خسارت به خیر گذشت دلیلی بر عدم انتقاد به سازمان‌های مربوطه نمی‌شود. هواشناسی و ستاد بحران بایستی از این به بعد فعالیت خود را در شبکه‌های اجتماعی‌ که مردم در آن فعالیت دارند پررنگ‌تر کند.