بیانیه ای برای فیلم (مفت بر)

به گزارش صبح ساحل، آثار سینمایی ایران که متأسفانه در سال‌های اخیر بیشتر به جولانگاه تمایلات و عقاید جناح‌های مختلف تبدیل شده‌اند، حالا بیشتر از هر زمان دیگری به عرصه‌ای برای بازی‌های ذهنی و بی‌پروایانه فیلمسازانی بدل شده‌اند که به جای پرداختن به هنر و فرهنگ، تنها به فکر گیشه و توجه سطحی به مخاطب هستند. این فیلم نمونه‌ای است از این روند که در آن هرگونه احترام به اصول هنری و اخلاقی در درون سینما و جامعه نادیده گرفته شده است. در بررسی فنی این فیلم، باید گفت که حتی مقایسه آن با چند ریلز اینستاگرامی بلاگرهای طنز نیز به نظر می‌رسد که استانداردتر و محتوا دارتر از آنچه که در این اثر شاهدیم باشد. تدوین و قاب‌بندی‌های ضعیف، همانند شکست‌های اساسی در تولید، برای اثری که انتظار می‌رود کیفیت سینمایی قابل توجهی داشته باشد، کاملاً غیرقابل قبول است. اما نقد جدی‌تر این فیلم به محتوای آن بازمی‌گردد. در مفت بر، مردم قشم به‌طور عمدی و تحقیرآمیز به تصویر کشیده شده‌اند. انتخاب‌های کارگردانی مانند استفاده از لهجه‌های مصنوعی و نمایاندن شخصیت‌های بومی به‌عنوان غول‌های عجیب و غریب و با ویژگی‌های غیرواقعی، به‌طور شنیعی فرهنگ غنی و شجاعانه مردم قشم را به مسخره گرفته است. چنین تصویرسازی‌ها، نه تنها هنری نیستند بلکه بیانگر بی‌احترامی به هویت مردمان این جزیره است که خود در طول تاریخ نماد مقاومت، شجاعت و صبر بوده‌اند. افزون بر این، فیلم به‌جای استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی قشم، به دنبال بهره‌برداری از آن به‌عنوان ابزاری برای خنداندن و جلب توجه به قیمت تحقیر مردم این سرزمین است. متأسفانه در این مسیر، هیچ‌گونه توجهی به ارزش‌های انسانی و اخلاقی صورت نگرفته است. هنگامی که مسئولین فرهنگی و نهادهای نظارتی سینمایی در استان هرمزگان چنین توهین های قومیتی و اهمیت به تاریخ مستند هرمزگان و جزایر آن جزو اولویت های شان نیست ، و با بی اثری شان پای هر فیلم سازی که مجوز توهین به شهرستان و قومیت خود را ندارد، برای تولیدات توهینی به این دیار باز می کنند و این روند آسیب‌زایی ادامه خواهد داشت. در عین حال، باید یادآور شد که قشم و مردمش، با تاریخ، فرهنگ و شجاعت‌های فراوان، می‌توانند منبعی از الهام و افتخار در عرصه سینما باشند. این جزیره که در دل خود گنجینه‌ای از اسطوره‌ها، داستان‌ها و تاریخ کهن دارد، به‌عنوان یک نماد فرهنگی و اجتماعی در ایران می‌تواند در هر اثر هنری به‌شکل صحیح و محترمانه‌ای معرفی شود. قشم جزیره‌ای است که در آن مردمش با غیرت و صبر در برابر طوفان‌ها ایستاده‌اند و در زندگی روزمره خود از همان دریادل بودن که از امواج دریا می‌آموزند، بهره‌مندند. در این سرزمین، از ناخدا علی تا مادران صبور قشمی، همه نمونه‌های زنده‌ای از مقاومت و ایمان به زندگی‌اند. متأسفانه فیلم (مفت بر) نه‌تنها به این ارزش‌ها توجه نکرده، بلکه به‌دلیل پرداخت سطحی و تحقیرآمیز به آن‌ها، آسیب بزرگی به هویت فرهنگی مردم قشم وارد کرده است. ما از مسئولین فرهنگی و نهادهای نظارتی سینمایی درخواست داریم که با دقت نظر بیشتری به انتخاب و نظارت بر فیلم‌ها بپردازند تا از ترویج آثاری که موجب تحقیر فرهنگ‌ها و هویت‌های قومی و بومی می‌شوند، جلوگیری نمایند. سینما باید ابزاری برای ترویج آگاهی، احترام و زیبایی‌های انسانی و فرهنگی باشد، نه وسیله‌ای برای کسب سود از طریق نمایش تحقیر و بی‌احترامی. به امید سینمایی مسئولانه، محترم و متعهد به ارزش‌های فرهنگی و انسانی. 

مهدی فلاحی، معاون تولید انجمن سینماگران هرمزگان