مـردم ناجـی اقتصـاد

به گزارش صبح ساحل، در آغاز سال ۱۴۰۴، رهبر انقلاب با نام‌گذاری این سال به عنوان «سرمایه‌گذاری برای تولید»، باری دیگر بر اهمیت گره‌زدن رشد اقتصادی کشور با تولید داخلی تأکید کردند.

تحقق این شعار، نیازمند ترکیب خردمندی سیاست‌گذاران، همت فعالان اقتصادی و مشارکت آگاهانه مردم است. در این میان، یکی از ابزارهای نوینی که در سال‌های اخیر به‌تدریج جای خود را در اکوسیستم تأمین مالی کشور باز کرد، تأمین مالی جمعی بود؛ ابزاری که می‌تواند در سال جاری نقش مهمی در تحقق این شعار ایفا کند.

تأمین مالی جمعی یا Crowdfunding روشی نوین برای جذب سرمایه است که در آن، یک پروژه یا کسب‌وکار، به‌جای دریافت وام یا جذب سرمایه‌گذار عمده، منابع مالی مورد نیاز خود را از طریق مشارکت تعداد زیادی از افراد (عموماً با مبالغ خرد) تأمین می‌کند. این فرآیند معمولاً از طریق پلتفرم‌های آنلاین و تحت نظارت نهادهای مالی رسمی انجام می‌شود.

تأمین مالی جمعی می‌تواند در قالب وام، سرمایه‌گذاری در سهام، مشارکت در سود یا حتی کمک‌های بلاعوض انجام شود. در کشورمان، این ابزار عمدتاً از طریق بورس اوراق بهادار و تحت عنوان پذیره‌نویسی بخصوص در سال‌های اخیر در حال گسترش است؛ هرچند که به جرئت می‌توان گفت درصد بسیار کمی از ظرفیت این بازار بزرگ تاکنون استفاده شده است.

تجربه‌های موفق تأمین مالی جمعی در سال ۱۴۰۳

بازار سرمایه در سال گذشته میزبان مجموعه‌ای از پذیره‌نویسی‌های موفق در قالب اوراق بدهی، سهام، و صندوق‌های سرمایه‌گذاری بود که سرمایه‌های خرد و کلان مردم را به سمت تولید هدایت کرد.

نمونه‌هایی از این موارد عبارتند از:

اوراق مرابحه شرکت بلور نوری تازه (تیرماه) با ارزش ۲,۰۰۰ میلیارد ریال، نرخ سود ۲۳٪ و سررسید ۳۶ ماهه.

پذیره‌نویسی سهام بانک شهر (اسفند ۱۴۰۳): با امکان تعهد خرید حداکثر تا ۱۲.۹۶ میلیارد سهم.

اوراق مرابحه شرکت‌های کیمیا پلی‌استر قم، صالح چوب سپاهان، آرمان الکتریک ارگ، عالیفرد و جهان ستاره آریا: هر یک در چارچوب قانونی و نظارت فرابورس، توانستند منابع قابل توجهی برای توسعه خطوط تولیدی خود جذب کنند.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی ماکان و راهکارهای توسعه نوآفرین: با هدف حمایت از کسب‌وکارهای نوپا، دانش‌بنیان و پروژه‌محور.

تجربه‌ی موفق این پذیره‌نویسی‌ها در گذشته، دیدگاه سرمایه‌گذاران به این نوع سرمایه‌گذاری را علی‌رغم فراز و نشیب‌های بی‌پایان بورس، همچنان مثبت نگه داشته است.

به عنوان مثال شرکت تامین سرمایه دماوند با نماد تماوند، پس از پذیره‌نویسی در سال 98 و بازگشایی در سال 99، حدوداً 1400 درصد سوددهی داشت و علاوه بر این، نقش بزرگی در تامین مالی شرکت‌ها و پروژه‌های کشور داشته است.

بنابراین، این بازار همواره در میان فعالان اقتصادی همواره طرفداران خاص خودش را داشته است.

مزایای تأمین مالی جمعی برای تحقق شعار سال

۱. تجمیع سرمایه‌های سرگردان در تولید:

تأمین مالی جمعی فرصت مشارکت را از سرمایه‌داران بزرگ به عموم مردم گسترش می‌دهد. شهروندان با مبالغ خرد می‌توانند در پروژه‌های واقعی سهیم شوند، مالکیت اقتصادی را تجربه کنند و از سود سرمایه‌گذاری خود بهره‌مند شوند.

فارغ از نفس این فرهنگ خوب که مردم نسبت به تولید کشور سهامدار باشند، تامین مالی جمعی باعث می‌شود سرمایه‌های خرد و سرگردان که دائما از بازارهای طلا و دلار و سایر سرمایه‌گذاری‌های تورم‌زا سر در می‌آورند، وارد تولید شوند.

۲. تقویت شفافیت و اعتماد عمومی:

پروژه‌های ثبت‌شده در بازار سرمایه، ملزم به ارائه اطلاعات شفاف، گزارش مالی و افشای ریسک هستند. دست‌کم با حساسیتی که از بازار سرمایه در کشورمان وجود دارد، ریسک سرمایه‌گذاری در این بازار معمولا بسیار پایین بوده است.

۳. تنوع در ابزارهای تأمین مالی:

از اوراق مرابحه گرفته تا صندوق‌های جسورانه و پروژه‌محور، تأمین مالی جمعی ابزارهای متنوعی را در اختیار فعالان اقتصادی قرار می‌دهد. این تنوع، امکان تطبیق ابزار با نیازهای مختلف پروژه‌ها را فراهم می‌کند.

۴. کاهش فشار بر نظام بانکی:

با توجه به محدودیت‌های اعتباری بانک‌ها، تأمین مالی از طریق بازار سرمایه و جمعی، به‌ویژه برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، راهکاری جایگزین و چابک‌تر برای جذب منابع مالی است.

با توجه به نظام خاص پولی و مالی در کشور که عملا وام‌های بانکی برابر با خلق نقدینگی است، باید یکی از اولویت‌های سیاست‌گذاری برداشتن این بار از دوش بانک‌ها باشد.

۵. تسهیل جذب سرمایه برای استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های کوچک

کسب‌وکارهای نوپا معمولاً دسترسی دشواری به منابع بانکی یا سرمایه‌گذاران کلان دارند. تأمین مالی جمعی این فرصت را به آن‌ها می‌دهد تا با ارائه یک طرح شفاف و جذاب، سرمایه مورد نیاز خود را از عموم مردم یا حتی سرمایه‌گذاران خطرپذیر (VC)ها جذب کنند.

آنچه که مشخص است، شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید» اگر قرار است صرفاً در حد یک عنوان باقی نماند، نیازمند ابزارهای نوآورانه و مردمی برای تحقق است. تأمین مالی جمعی، با ظرفیت‌های منحصر‌به‌فرد خود، می‌تواند پل ارتباطی میان منابع مالی مردم و نیازهای واقعی تولید در کشور

باشد.

با حمایت نهادهای سیاست‌گذار و فرهنگ‌سازی عمومی، این ابزار در سال ۱۴۰۴ می‌تواند از حاشیه به متن بیاید و سهم مهمی در جهش تولید ایفا کند