زیر پوست اینترنت

به گزارش صبح ساحل، شرکت داده‌گستر عصر نوین یا به نام تجاری آن «های وب»، نوزدهم فروردین ماه سال جاری در نامه‌ای از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، درخواست کرد که فعالیت‌های پروانه UNSP این شرکت را به علت تداوم شرایط مالی نامطلوب خود تعلیق کند. پیش از آن نیز این شرکت در نامه‌ای که در 26 اسفند پارسال به رئیس سازمان بورس ارسال کرده بود، اعلام کرد که به علت مشکلات پیش‌آمده، در ادامه فعالیت شرکت «تردید» دارد.

در متن نامه‌ی اخیر به سازمان بورس، مواردی ذکر شده بود که جهت انتقادات را به سوی دولت سیزدهم و بالاخص وزارت ارتباطات آن دولت نشانه رفته بود. البته تعدادی از این موارد قابل راستی‌آزمایی نیست و در این گزارش صرفا به بیان ادعای این شرکت می‌پردازیم.

یکی از مهم‌ترین مواردی که در نامه‌ی این شرکت به چشم می‌خورد، مالیات نامتعارفی است که سال‌های 1401 و 1402 پرداخت شده که به ادعای این شرکت بالغ بر 3 هزار میلیارد تومان بوده است. ادعایی که البته با رجوع به سایت کدال صحت آن تائید می‌شود و به گفته‌ی این شرکت منجر به تعدیل بیش از 1000 نیروی کار این هلدینگ بزرگ شده است.

سید ایمان میری، مدیرعامل های وب همچنین «آیین نامه نحوه محاسبه حق استفاده از بسامد (فرکانس)» که در تیرماه 1402 توسط دولت سیزدهم تصویب شد، از یکی از عواملی نام می‌برد که این شرکت را به مرز ورشکستگی برده است.

اعتراض این شرکت در واقع به 2 نکته در این آیین‌نامه است؛ نخست اینکه آیین‌نامه جدید "قیمت مبنا" را یک‌هزارم حد نصاب معاملات کوچک طبق ماده (۳) قانون مناقصات اعلام کرده که هر سال با مصوبه هیئت وزیران به‌روز می‌شود؛ در واقع این شاخص پویا است و با توجه به نرخ تورم، سال به سال تغییر می‌کند.

دوم اینکه برای هر نوع سرویس (از جمله ماهواره‌ای، موبایل، رادیو، اینترنت اشیا، هوانوردی و غیره)، فرمول‌های خاص همراه با ضرایب استانی، فناوری، پهنای باند، نوع قطبش، اشتراک‌گذاری و... تعیین شده است. این موارد را باید در این چارچوب دید که عمده قراردادهای داده گستر عصر نوین، مربوط به توسعه خدمات اینترنت روستایی بوده که پیش از سال 1400 منعقد شده است؛ بنابراین با احتساب تورم بالایی که در سال‌های

اخیر بوده است، عملا ادامه‌ی بسیاری از قراردادها منجر به زیان این شرکت خواهد

بود.

علاوه بر این، قطع این سرویس‌ها که در واقع خدمات عمومی محسوب می‌شود، مستند به قانون مجازات اسلامی، منجر به مسئولیت کیفری برای مدیران این شرکت خواهد بود. عدم تعدیل قرارداد در سال‌های پس از قرارداد عملا این شرکت را موظف به ادامه‌ی این خدمات کرده است که مشخصا باعث تحمیل زیان‌های بزرگی به آنها خواهد بود. تاخیرات بیش از حد در مشوق‌های تعیین‌شده در ایجاد فیبر نوری و عدم وصول به موقع مطالبات، از دیگر دلایل ذکرشده‌ی بحران فعلی شرکت در این نامه است. همچنین عدم متعادل‌سازی قرارداد، با توجه به رشد 3 برابری نرخ ارز در این سال‌ها و با توجه به اینکه خدمات فیبر نوری، خدمات انتقال داده مبتنی بر فناوری بی‌سیم و به‌طور کلی خدمات مربوط به فناوری اطلاعات، به‌طور جدی وابسته به قیمت دلار و واردات تجهیزات هستند، همگی از عواملی است که به تنهایی برای نابود کردن این هلدینگ کافی است. مشکلات ایجاد شده در تامین منابع مالی و وثایق مورد نیاز، همراه با تمرکز اجباری بر انجام تعهدات اجرا و توسعه شبکه فیبر نوری (به عنوان رکن اصلی پروانه فعالیت شرکت)، فعالیت های‌‌وب در سایر حوزه‌های پروانه‌ای را غیرممکن ساخته است. به بیان دیگر، تامین منابع مالی و وثایق مورد نیاز برای پیشبرد پروژه‌ها با دشواری‌های زیادی همراه شده و این مسائل، همراه با تمرکز اجباری بر تعهدات توسعه شبکه فیبر نوری به‌عنوان رکن اصلی پروانه (UNSP)، باعث شده این شرکت نتواند همزمان در دیگر زمینه‌های فعالیت خود عملکرد موثری داشته باشد. های‌وب اعلام کرده است که به منظور اتمام پروژه توسعه شبکه فیبر نوری و پوشش خانوارها در استان‌های تحت پوشش خود، ایجاد شبکه فیبر نوری بین‌شهری داخل استانی الزامی است. این شرکت دلیل این ضرورت را عدم حضور شرکت ارتباطات زیرساخت در اکثر شهرها و همچنین موجود نبودن یک مدل همکاری کارآمد با شرکت مخابرات ایران عنوان کرده است.

به این ترتیب، این شرکت تاکید دارد که برای تکمیل پروژه در سطح استان‌ها، ایجاد شبکه فیبر نوری بین‌شهری درون‌استانی ضروری است تا بتواند اتصال موردنیاز را فراهم کند و تعهدات خود را به سرانجام برساند. این موضوع نشان‌دهنده وابستگی این پروژه به همکاری بین سازمان‌ها و زیرساخت‌های موجود است که در حال حاضر به شکل مطلوب فراهم نیست.

این ماجرا البته زمانی تلخ‌تر می‌شود که بدانیم داده گستر عصر نوین یا همان های‌وب، در سال‌های اخیر بزرگترین پیمانکار ارائه‌دهنده برخی خدمات در کشور بوده است و حتی در مواردی مانند پروژه FTTH، که یک پروژه ملی برای توسعه زیرساخت‌های ارتباطی مبتنی بر فیبر نوری است، عملا بیشترین سرمایه‌گذاری را میان تمامی شرکت‌های ارائه‌دهنده این خدمات انجام داده است. این در حالی است که می‌توان گفت در حال حاضر داده‌ گستر عصر نوین تنها شرکتی است که برخلاف رقبای خود، عمده‌ی سهام آن در دست بخش خصوصی است. با این اوصاف، باید دید تردید های وب در ادامه فعالیت خود، در نهایت به تعطیلی این شرکت خواهد رسید یا با تدابیر دولت چهاردهم، از ورشکستگی آن جلوگیری خواهد شد.