دردسرهای یک اختلال زنانه

یک مشکل جدی، پیش از قاعدگی

حدود سه چهارم از خانم‌ها به سندرم پیش از قاعدگی (PMS) مبتلا هستند و علائم آن را بارها و بارها تجربه می‌کنند. بسیاری از افراد این سندرم را می‌شناسند و این تصور را دارند که حتی مشکلات شدید پیش از قاعدگی نیز، مربوط به این سندرم است در حالی‌که علائم بسیار شدید، با عنوان اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی (PMDD) شناخته می‌شود. اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی می‌تواند روند عادی زندگی فرد را دچار اختلال جدی کند به همین دلیل توجه به آن از اهمیت بالایی برخوردار است.

منتظر چه علائمی باشید؟

علائم اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی، معمولا یک هفته قبل از شروع قاعدگی بروز پیدا می‌کند و تا چند روز پس از آن نیز ادامه دارد. بیشتر اوقات این علائم شدید و طاقت‌فرسا هستند و می‌توانند مانع از فعالیت‌های روزانه فرد شوند. نوسانات خلقی شدید، افسردگی یا احساس نا امیدی، افکار خودکشی، خشم شدید و درگیری با دیگران، تنش، اضطراب و تحریک‌پذیری، عدم علاقه به فعالیت‌های معمول، مشکل در تمرکز، احساس از دست دادن کنترل و مشکلات خواب، برخی از علائم به حساب می‌آیند. همچنین عصبی شدن، خستگی، گیجی، فراموشی، تصور بد از خود، بد گمانی (پارانویا)، حساسیت عاطفی و گریه کردن نیز ممکن است ایجاد شود. علاوه بر این، تغییرات اشتها، گرفتگی و نفخ، حساسیت پستان‌ها، سردرد، درد مفاصل یا عضلات، گر گرفتگی، یبوست، حالت تهوع، استفراغ، فشار در لگن، کمر درد، آکنه، التهاب و خارش پوست، تشدید بیماری‌های پوستی و سرگیجه در این افراد دیده می‌شود. علائم دیگری چون اسپاسم عضلانی، تپش قلب سریع یا نامنظم، تورم در مچ پاها یا همه نقاط پاها و در دست‌ها، افزایش وزن، دفع ادرار کمتر از حد معمول، آلرژی، عفونت، تغییرات بینایی، عفونت چشم، کاهش هماهنگی، کاهش میل جنسی و میل به غذایی خاص نیز می‌تواند ایجاد شود. احتمال بروز کبودی در بدن به آسانی وجود دارد. علاوه بر این، برخی از افراد حتی ممکن است غش کنند.

راز یک اختلال زنانه

پژوهشگران هنوز علت دقیق اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی را نمی‌دانند ولی این احتمال را می‌دهند که این مسئله یک واکنش غیر طبیعی به تغییرات هورمونی مرتبط با چرخه قاعدگی باشد. اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی، حدود 10 درصد از خانم‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بسیاری از این خانم‌ها ممکن است علاوه بر اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی، به اضطراب و افسردگی نیز دچار باشند. برخی مطالعات نشان می‌دهند که بین اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی و سطوح پایین سروتونین (یک ماده شیمیایی در مغز که به انتقال سیگنال‌های عصبی کمک می‌کند) ارتباط وجود دارد.

سلول‌های مغزی خاصی که از سروتونین استفاده می‌کنند، خلق و خو، توجه، خواب و درد را نیز کنترل می‌کنند. تغییرات هورمونی ممکن است باعث کاهش سروتونین شده و منجر به بروز علائم اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی شود. آن دسته از افرادی که به سندرم نشانگان پیش از قاعدگی (PMS) مبتلا هستند نیز بیش از سایر افراد در معرض بروز این اختلال قرار دارند.

سابقه تروما (آسیب شدید روانی)، سوء استفاده یا سایر رویدادهای استرس‌زا در زندگی نیز ممکن است در بروز این اختلال نقش داشته باشند. همچنین سابقه خانوادگی را نباید نادیده گرفت به طوری‌که اختلالات خلقی در افراد خانواده و ابتلا به اختلال پیش از قاعدگی یا سندرم نشانگان پیش از قاعدگی خانم‌های خانواده، شانس ابتلا به این اختلال را افزایش خواهد داد.

تشخیص درست حرف اول را می‌زند

چنانچه علائم ابتلا به اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی مشاهده شود، باید به پزشک مراجعه کرد. برای تشخیص قطعی این اختلال، معاینه دقیق، انجام آزمایش و بررسی وضعیت عاطفی و روانی فرد ضروری است. قبل از اینکه پزشک اقدام به تشخیص اختلال کند، از عدم ابتلا به مواردی چون افسردگی و اختلال هراس باید مطمئن شود. علاوه بر این، عدم ابتلا به مواردی چون آندومتریوز، فیبروم، یائسگی و مشکلات هورمونی باید مد نظر قرار بگیرد. چنانچه حداقل 5 مورد از علائم یاد شده در فرد وجود داشته باشد و این علائم حدود 7 تا 10 روز قبل از شروع قاعدگی بروز کند و پس از شروع خونریزی در مدت کوتاهی از بین برود، می‌توان مطمئن شد که فرد به اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی مبتلا است. در صورتی که علائم پس از شروع قاعدگی از بین نروند و ادامه داشته باشند، احتمال ابتلا به این اختلال کم است و عوامل دیگری ممکن است باعث بروز این علائم شده باشند. برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که احتمالا بین بیش فعالی (ADHD) و اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی ارتباط وجود دارد. برخی از زنان مبتلا به بیش فعالی در هفته منتهی به قاعدگی خود، علائم شدیدی را تجربه می‌کنند. ابتلای هم زمان به بیش فعالی و اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی، ممکن است علائم بیش فعالی را نیز تشدید کند.

وقت درمان است

بسیاری از کارهایی که برای مدیریت سندرم نشانگان پیش از قاعدگی (PMS) انجام می‌شود، در تسکین اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی نیز موثر است. درمان باید تحت نظر پزشک یا روانپزشک باشد و گاهی برای بهبود وضعیت، تجویز داروهای ضد افسردگی ضروری است. تغییر در رژیم غذایی، یکی از موارد مهمی است که نباید آن را نادیده گرفت. بسیاری از خانم‌ها تمایل زیادی به مصرف غذاهای حاضری (Fast food) پیدا می‌کنند، این دسته از غذاها می‌توانند وضعیت مبتلایان به اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی را تشدید کنند به همین دلیل از مصرف این نوع غذاها باید پرهیز کرد.

مصرف کافی میوه‌ها و سبزیجات تازه به این دسته از افراد توصیه می‌شود. علاوه بر این، ورزش منظم، مدیریت استرس، مصرف داروهای ضد التهاب و مکمل (در صورت تشخیص پزشک) به بهبود وضعیت کمک خواهد کرد.