چرا شایعه جای خبر را می‌گیرد؟

به گزارش صبح ساحل، در دنیای امروز ، شایعه سازی و نشر و گسترش آن درسطح جوامع انسانی با اهداف مشخص ومعین، پیشه‌ای متداول است.

میزان تاثیرپذیری شایعات بر جوامع بی‌سواد و کم‌سواد، به مراتب بیشتر از جوامع تحصیل‌کرده و باسواد است. از آنجایی که اکثر انسان‌ها اهل تحقیق وتجسس نیستند، لذا شایعات به شکل وسیع و گسترده‌ای در آن‌ها تاثیر می‌کند.

چرا شایعه جای خبر را می‌گیرد؟ در پاسخ باید گفت که شایعه در جایی مطرح می‌شود که زمینه دسترسی به اخبار موثق و بهنگام امکان‌پذیر نباشد. بنابراین با بیان برخی از تفاوت‌های خبر با شایعه، در چندین نکته مشخص می‌شود که چرا شایعه جای خبر را می‌گیرد:

1- خبر دلایل واستدلال واضح و قاطع دارد، اما شایعه به دلایل غیرقاطع و غیر واضح اتکا دارد.

2- شایعه وقتی رواج می‌یابد که رویداد مربوط به آن، در زندگی افراد مهم باشد یا در مورد آن‌ها خبرهای مبهم پخش شود و این ابهامات وقتی به میان می‌آید که خبر تحریف شده دریافت شود یا فرد از درک و فهم این نوع خبرها عاجز بماند.

3- گاهی شایعه مبنی برحدس وگمان‌های مبتنی بر حقایق آشکار به میان می آید.

4- گاهی شایعات براساس واقعیت ساخته می‌شود، اما نمی‌توان به آن باور کرد، زیرا در برخی اوقات، شایعه تنها یک جعل خبر است که آن را برای کمک رساندن به دشمن به عنوان جزوی از جنگ کلمات و عملیات روانی به کار می‌گیرند.

امروزه شبکه های اجتماعی (داخلی وخارجی) توانسته‌اند کاربران زیادی را جذب خود کنند؛ اما آنچه مشهود است، تاثیر این شبکه‌ها به گونه‌ای است که بسیاری از جوانان را وادار کرده، ساعت‌ها وقت خود را در این شبکه‌ها سپری و ضایع کنند، اما آیا این افراد تشخیص می‌دهند که کدام اطلاعات و اخبار منتشر شده در این فضا صحیح است و کدام‌یک در حد شایعه است؟

جذاب بودن موضوع خبر، مخاطب شبکه‌های اجتماعی را از صحیح بودن خبر غافل می‌کند و باعث رواج پیداکردن شایعه می‌شود.

وقتی یک جامعه در شرایط بحرانی قرار می‌گیرد، افکار عمومی عطش فراوانی برای دریافت اطلاعات و اخبار پیدا می‌کند. در نبود منابع موثق، فقدان پاسخگویی بهنگام و عدم اقناع افکار عمومی، فرصت مناسبی برای شبکه‌های اجتماعی به وجود می‌آید که به سرعت شایعات و اطلاعات و اخبار نادرست را منتشر کنند و افکار عمومی را تحت تاثیر خود قرار دهند. در ماجرای حادثه انفجار و آتش‌سوزی غم‌انگیز و تاسف‌آور بندر شهید رجایی بندرعباس به خوبی مشاهده شد که در ساعات و روزهای اول این اتفاق تلخ، بیشترین شایعه در بین مردم توسط عناصر غیرشمول و از طریق کانال شبکه‌های اجتماعی به سرعت رواج یافت. فراوانی شایعه پیرامون علل و عوامل آتش‌سوزی بندر شهید رجایی و تعداد مجروحین و جان‌باختگان به‌قدری گسترده و متنوع بود که هیچ‌کس نمی‌توانست درستی و نادرستی اخبار و اطلاعات را از هم تمیز و تشخیص دهد. عقل سلیم، این راهکار را بیان می‌کنند که بهترین و مهمترین روش برای مقابله باشایعات، عدم پذیرش خبر از منابع غیر رسمی، عدم اشتراک‌گذاری اخبار مبهم و غیر موثق و عدم انتقال شایعه (کلامی) به دیگران است.