پادگان امتحان نهایی

آغاز با تأخیر؛ اوج تنش در گرمای 40 درجه

در چندین حوزه امتحانی شهر بندرعباس، آغاز امتحانات نهایی پایه دوازدهم با تأخیرهایی بیش از یک ساعت همراه بود؛ اتفاقی که فضای تنش و نگرانی را برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها دوچندان کرد. آزمون‌هایی که طبق برنامه باید ساعت ۷:۳۰ صبح آغاز می‌شدند، به‌دلیل نقص فنی در تجهیزات چاپ و تکثیر، تا نزدیک ساعت ۱۰ به تعویق افتادند؛ آن‌هم در شرایطی که والدین ناچار بودند در گرمای بالای 40 درجه ساعت‌ها بیرون از حوزه‌ها منتظر بمانند.

یکی از دانش‌آموزان حاضر در یکی از حوزه‌ها گفت: «تا ساعت ۱۰ هم هنوز امتحان شروع نشده بود. هیچ‌کس توضیحی نمی‌داد. فقط استرس بود و بی‌اطلاعی. خسته‌کننده بود و آزاردهنده.»

این وضعیت، نخستین موج از نارضایتی خانواده‌ها را به‌دنبال داشت؛ اعتراض‌هایی که به‌سرعت به فضای مجازی نیز کشیده شد و کاربران در شبکه‌های اجتماعی خواستار پاسخگویی مسئولان شدند.

ضعف فنی؛ آزمونی که شنیده نشد

مشکل تنها به تأخیر در آغاز امتحانات محدود نشد. در آزمون زبان انگلیسی، که بخش شنیداری از اجزای اصلی آن به‌شمار می‌آید، کیفیت بسیار پایین پخش صدا در برخی حوزه‌ها موجب شد بسیاری از دانش‌آموزان عملاً نتوانند محتوای صوتی را درک کنند.

یکی از دانش‌آموزان در این‌باره گفت: «هیچی نفهمیدیم. همه با چهره‌های مضطرب فقط به هم نگاه می‌کردن. صدا انگار از ته چاه پخش می‌شد.» در شرایطی که امتحان به‌خودی‌خود با استرس همراه است، چنین نقص‌هایی نه‌تنها سنجش عادلانه را مخدوش می‌کند، بلکه فشار روانی مضاعفی بر داوطلبان وارد می‌کند.

ممنوعیت عجیب؛ آب هم ممنوع بود؟

در کنار مشکلات فنی و مدیریتی، محدودیت‌های عجیب دیگری نیز در برخی حوزه‌ها اعمال شد. برای نمونه، در چندین مرکز امتحانی، ورود بطری آب برای دانش‌آموزان ممنوع اعلام شده بود؛ آن‌هم در گرمای شدید بندرعباس و در جلسات امتحانی سنگین و طولانی‌مدت.

یکی از اولیای دانش‌آموزان در این‌باره گفت: «یعنی چه در این گرما آب هم نباید ببرن؟ به‌جای اینکه به فکر سلامت و شرایط روحی بچه‌ها باشن، فقط دنبال سخت‌گیری هستن. این اسمش امتحان نیست، شکنجه‌ست.»

در برخی موارد، حتی تذکرهای سخت‌گیرانه و گاه غیرضروری از سوی مراقبین، فضای جلسه را بیش از پیش متشنج کرده بود؛ وضعیتی که به گفته کارشناسان، تأثیرات مخربی بر سلامت روانی دانش‌آموزان به‌ویژه در دوران پرتنش امتحانات خواهد داشت.

پاسخ مسئولان: ما اطلاع‌رسانی کردیم

پس از اوج‌گیری انتقادات، مدیحه دوانی، سرپرست معاونت آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش هرمزگان، در گفتگو با خبرنگار صبح ساحل با تأیید وجود تأخیر در برخی حوزه‌ها اظهار کرد: «دلیل این تأخیر، اطلاعیه رسمی سازمان سنجش بود که به‌موقع به حوزه‌ها اعلام شده و اطلاع‌رسانی‌های لازم نیز در سطح استان انجام شده است.» وی درباره نحوه برخورد مراقبین و برخی گزارش‌های منتشرشده افزود: «پیش از شروع امتحانات، برای مراقبین جلسات آموزشی برگزار شد و تأکید شد که برخورد آن‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که موجب آرامش دانش‌آموزان شود. اگر مواردی خارج از این چارچوب رخ داده، در حال بررسی و پیگیری است.»

دوانی درباره ممنوعیت ورود آب به جلسه نیز توضیح داد: «هیچ‌گونه ممنوعیتی برای آوردن بطری آب وجود ندارد. تنها شرط آن، شفاف بودن بطری برای جلوگیری از تخلف احتمالی است. این موضوع به‌صورت مکتوب به حوزه‌ها ابلاغ شده بود.» در خصوص ضعف تجهیزات صوتی نیز اضافه کرد: «با تخصیص اعتباری نزدیک به ۴ میلیارد تومان برای به‌روزرسانی امکانات صوتی، تلاش شده کیفیت برگزاری امتحانات در سال جاری بهبود یابد. در اکثر حوزه‌ها مشکلی گزارش نشده، اما اگر در حوزه‌ای اختلالی وجود داشته، موضوع به‌طور جدی پیگیری خواهد شد.»

وقتی امتحان، تمرین اضطراب می‌شود

امتحانات نهایی که قرار است ابزار سنجش علمی و عادلانه باشند، امسال در بندرعباس بیشتر به تمرینی برای تحمل گرما، بی‌نظمی و استرس شباهت داشتند. در حالی‌که مسئولان از عدالت آموزشی و آمادگی صحبت می‌کنند، خانواده‌ها با بی‌برنامگی، تأخیر، سردرگمی و فشار روانی مواجه شده‌اند.

این وضعیت نه‌تنها سلامت روانی دانش‌آموزان را تهدید می‌کند، بلکه اعتماد عمومی به نظام آموزشی را نیز زیر سؤال می‌برد. روایت امسال، زنگ خطری جدی است برای بازنگری فوری در سازوکار برگزاری امتحانات نهایی. صدای دانش‌آموزان و والدین باید شنیده شود؛ پیش از آن‌که سنجش به جای رشد، به منبع آسیب بدل شود.

آیا زمان تغییر نرسیده است؟