فردو دوباره می‌ایستد

بعد از انجام حملات آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران رئیس جمهور این کشور ادعا کرد برنامه هسته‌ای ایران به طور کامل از بین رفته است. زمان زیادی از این ادعا ترامپ نگذشت که شبکه خبری سی ان ان گزارشی از ارزیابی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا منتشر که به وضوع در آن گفته بود: "حملات اخیر آمریکا به تاسیسات هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان تنها چندماه برنامه‌ای عقب انداخته است." این ارزیابی همچنین در صحبت‌های رافائل گروسی دبیرکل آژانس انرژی اتمی نیز مورد تائید قرار گرفته است.

شبکه آمریکایی مذکور افزود: «این ارزیابی که قبلاً گزارش نشده بود، توسط آژانس اطلاعات دفاعی، بازوی اطلاعاتی پنتاگون، تهیه شده است. این ارزیابی بر اساس ارزیابی خسارات جنگی است که توسط فرماندهی مرکزی ایالات متحده پس از حملات ایالات متحده انجام شده است.»

ارزیابی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا و گزارش سی ان ان که حواشی زیادی در آمریکا به دنبال شد، ترامپ رئیس جمهور آمریکا را برآشفته کرد. او و اعضا دولتش که دموکرات‌ها و شبکه خبری سی ان ان را به کم اهمیت جلوه دادن عملیات خلبانان ارتش آمریکا متهم می‌کنند می‌خواهند طرح پیگیرد قانونی منتقدان را از طریق وزارت دادگستری بررسی کنند. موضوعی که عدم موفقیت عملیات آمریکا برای از بین بردن برنامه‌ای هسته‌ای ایران را تائید می‌کند.

جفری لوئیس، کارشناس تسلیحاتی از مؤسسه مطالعات بین‌المللی میدلبری که تصاویر ماهواره‌ای از سایت‌های هدف را بررسی کرده می‌گوید: «آتش‌بس بدون آنکه اسرائیل یا آمریکا بتوانند سایت‌های کلیدی زیرزمینی مانند نطنز، اصفهان و پارچین را نابود کنند، اعلام شد. این تأسیسات می‌توانند مبنایی برای بازسازی سریع برنامه هسته‌ای ایران باشند.» علاوه بر ارزیابی سرویس اطلاعات دفاعی آمریکا و صحبت‌های کارشناسان نظامی و امنیتی آمریکا، اکنون روزنامه واشنگتن پست گزارشی از شنود مکالمات تلفنی مقامات ایرانی توسط سازمان‌‌های اطلاعاتی آمریکا را منتشر کرده است که نشان می‌دهد میزان تخریب حملات آمریکا آنطور که ادعا می‌شود باعث تخریب و خسارت زیادی نشده است.

واشنگتن پست روز یکشنبه ۸ تیر (۲۹ ژوئن) در گزارشی به نقل از چهار منبع آگاه به اطلاعات محرمانه در دولت دونالد ترامپ، اعلام کرد که واشنگتن به مکالمات شنود‌ شده‌ مقامات ارشد ایرانی درباره حملات آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران دست‌یافته است که در آن می‌گویند این حملات «کمتر از حد انتظار» ویرانگر بوده است. به گفته این منابع، دو مقام ارشد دولت ایران در این مکالمه خصوصی درباره علل این که این حملات به حد انتظار گسترده و مخرب نبوده گمانه‌زنی می‌کردند.

عباس عراقچی: فردو فعلا قابل استفاده نیست

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه با شبکه «سی‌بی‌اس» آمریکا در مورد میزان آسیب به برنامه هسته‌ای ایران گفت: انرژی هسته‌ای به یک علم و فناوری در ایران تبدیل شده و روشن است که فناوری را به وسیله بمباران نمی‌توان از بین برد. بنابراین اگر اراده ما بر پیشرفت مجدد در صنعت باشد که هست، این اراده مسلم است که به سرعت می‌توان همه خرابی‌ها را ترمیم و همه صدماتی که وارد شده را، جبران کرد و این به این دلیل نیست که تاسیسات دست نخورده است نه؛ به این دلیل که فناوری دست نخورده است و تکنولوژی در بین دانشمندان ما وجود دارد.

عباس عراقچی اظهار کرد: ظاهر امر نشان می‌دهد که صدمات به فردو خیلی سنگین و خیلی جدی بوده است. من دوباره تکرار می‌کنم که اطلاعات دقیق ندارم. ولی ظاهرا فعلا قابل استفاده نیستند.

عراقچی در این مصاحبه در پاسخ به این سوال که گزارش شده که دولت شما اعلام کرده در حال تسریع فعالیت‌های مهندسی با هدف ایجاد دسترسی به فردو است. اکنون وضعیت فردو چگونه است؟ اظهار کرد: هیچ‌کس اطلاع دقیقی ندارد که در حال حاضرچه اتفاقی در فردو افتاده است. تا آنجایی که من می‌دانم میزان آسیب‌ها خیلی زیاد و خیلی جدی بوده است. با این‌حال سازمان انرژی اتمی ایران در حال بررسی و ارزیابی وضعیت است و نتیجه کار به دولت اعلام خواهد شد.

گروسی: ایران ظرف چندماه می‌تواند تعدادی آبشار سانتریفیوژ را راه اندازی کنند

گروسی دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد تاثیر حمله آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران می‌گوید: معتقدم که آن‌ها می‌توانند ظرف چند ماه یا کمتر، تعدادی آبشار سانتریفیوژِ قادر به تولید اورانیوم غنی‌شده راه‌اندازی کنند.

مدیرکل آژانس در پاسخ به این سوال که آیا تهران پیش از حمله آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران، قادر به انتقال و جابه‌جایی تمام ۴۰۸.۶ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالای خود بوده است، مدعی شد: ما از محل احتمالی این مواد مطلع نیستیم. بنابراین ممکن است که در نتیجه حمله مقداری از آن از بین رفته و احتمال دارد مقداری هم جابه‌جا شده باشد. بنابراین در مقطعی باید شفاف‌سازی دراین‌باره صورت بگیرد.

با وجود گزارشات ارائه شده توسط سازمان‌های اطلاعات آمریکا و تحلیل کارشناسان در رسانه‌های جهان، همچنین صحبت‌های عباس عراقچی و گروسی اما همچنان میزان دقیق خسارات وارد شده به تاسیسات هسته‌ای مشخص نیست. این وضعیت مبهم تا زمان ارائه گزارش و اطلاعات توسط سازمان انرژی اتمی ایران مبهم باقی خواهد ماند.

البته به نظر می‌رسد این ابهام پابرجا بماند و سازمان انرژی اتمی ایران فعلا گزارش رسمی از خسارات وارد شده منتشر نکند. اما همانطور که رئیس جمهور و وزیر امور خارجه ایران بر آن تاکید داشته‌اند دانش هسته‌ای برای همیشه نزد متخصصان ایرانی باقی خواهد ماند و امکان از بین رفتن آن وجود ندارد.

با این وجود دو موضوع ادامه فعالیت برنامه هسته‌ای ایران را در آینده‌ای نزدیک تائید می‌کند؛ یک موضوع عدم نابودی تاسیسات هسته‌ای در عمق زمین که به نظر می‌رسد برای هیچ وقت قابل از بین رفتن نیست و صرفا نیاز به بازسازی مجدد دارند. موضوع دوم هوشمندی در انتقال مواد غنی سازی شده به خارج از تاسیسات هسته‌ای مورد هدف قرار گرفته است که نشان از موجود بودن مواد غنی سازی شده دارد.