چند نرخی بودن ارز، ریشه رانت و قاچاق / راه‌حل مجلس: واقعی‌سازی نرخ و ارزآوری

به گزارش صبح ساحل، مهدی طغیانی،نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: واقعیت این است که باید ارز تک‌نرخی شود چون چند نرخی در هر سیستمی، رانت ایجاد می‌کند. اکنون اختلاف‌نظر درباره چندنرخی یا تک‌نرخی بودن ارز نیست به طوری که حتی آنهایی که معتقدند نرخ ارز باید مثلاً ۲۰ یا ۲۸ هزار تومان باشد، طرفدار چندنرخی بودن ارز نیستند.

وی توضیح داد: نکته این است که می‌گویند باید با پیاده کردن سازوکارهایی در اقتصاد کشور، نرخ ارز «واقعی‌تر» شود چون نرخ‌های فعلی بازار، واقعی نیست؛ اعتقادشان این است که با به کار گرفتن این سازوکارها، نرخ ارز کمتر خواهد شد.

نایب رئیس کمیسیون اقتصادی بیان کرد: سازوکارهایی که بیان می‌کنند مواردی همچون صفر شدن قاچاق کالا و تعطیل شدن تمام رویه‌های غیررسمی مبادلات است و اینکه باید ارز کلا در اختیار بانک مرکزی قرار بگیرد و بانک مرکزی تخصیص‌ها را براساس همان نرخی که طبق متغیرهای کلان اقتصادی به دست ‌آورده، انجام دهد. حال اینکه بانک مرکزی چگونه آن نرخ را محاسبه می‌کند، بحث جدایی است.

وی اضافه کرد: به باور این گروه، اگر این اتفاقات بیفتد نرخ ارز به نرخ مدنظر بانک مرکزی رسیده و تعادل برقرار می‌شود؛ این نگاه و حرف برخی از همکاران ماست که در اقتصاد کلان مطرح می‌کنند.

طغیانی اضافه کرد: گروه دیگر معتقدند آنچه امروز در بازار ارز رخ می‌دهد، برآیند واقعی نیروهایی است که در اقتصاد کشورمان فعال هستند؛ ممکن است ما این وضعیت را نپسندیم اما وقتی مرز باز است و ارز و سوخت را می‌برند یا با ارز، کالا به شکل قاچاق وارد می‌کنند و انواع رانت‌های ارزی شکل می‌گیرد، نتیجه همین وضعیتی می‌شود که اکنون داریم.

نایب رئیس کمیسیون اقتصادی بیان کرد: برای نمونه، عدم بازگشت ارز در سال گذشته حدود ۳۰ میلیارد دلا بود. حدود ۲۰ میلیارد دلار رفع تعهد نشده و حدود ۱۰ میلیارد دلار هم برآورد بیش‌اظهاری در واردات و کم‌اظهاری در صادرات است.

وی ادامه داد: ۳۰ میلیارد دلار ارز به صورت رسمی به کشور برنگشته اما غیررسمی وارد شده است و این یعنی واردات و خروج سرمایه؛ بدین شکل که مثلا فردی خانه‌اش را فروخته، از بازار ارز گرفته و سرمایه‌اش را از کشور خارج کرده است. این‌ها ارز رسمی نیستند و ارز ‌برگشت‌نشده به صورت رسمی است.

طغیانی با اشاره به پیگیری‌های کمیسیون اقتصادی، گفت: قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز وجود دارد اما واقعیت این است که در شرایط فعلی نمی‌توان بازار ارز را با هیچ‌کدام از این دو نگاه مدیریت کرد.

وی در پایان و در جمع‌بندی بیان کرد: در این شرایط می‌توان رفته رفته به سمت جمع‌کردن مشکلات بازار ارز حرکت کرد و حداکثر تلاش برای ارزآوری باشد؛ هدف اول ارزآوری و ورود ارز به کشور است که در این صورت خود به خود نرخ ارز درست می‌شود.