رسوب توسعه دریایی

روستای ساحلی آبکوهی در بخش لیردف شهرستان جاسک، یکی از مناطقی است که مردم آن سال‌هاست با صیادی روزگار می‌گذرانند. اما امروز اسکله‌ای که قرار بود نقطه امید این روستا و موتور محرک اقتصاد صیادان باشد، به نمادی از بی‌توجهی، رسوب‌گذاری و رکود در سیاست‌های توسعه‌ای بدل شده است.

تصاویر و مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که ورودی اسکله صیادی آبکوهی به‌دلیل تلاطم مداوم دریا و تغییرات جزر و مدی در سال‌های اخیر، با حجم زیادی از ماسه و گل‌ولای پر شده است. به گفته صیادان محلی، نه تنها دهانه اسکله بلکه بخش‌هایی از داخل آن نیز دچار رسوب‌گیری شدید شده و دیگر امکان تردد شناورها وجود ندارد.

یکی از صیادان روستا در گفت‌وگو با خبرنگار صبح ساحل می‌گوید:«برای خروج یا ورود به اسکله باید ساعت‌ها منتظر مد دریا بمانیم. بعضی وقت‌ها شش ساعت تمام منتظر بالا آمدن آب می‌مانیم تا شاید بتوانیم شناور را از گل بیرون بکشیم. اگر حادثه‌ای مثل آتش‌سوزی رخ دهد، همه شناورها در اسکله طعمه حریق خواهند شد، چون هیچ راهی برای نجات نیست.» این شرایط بارها از سوی مردم روستا به اداره شیلات و بنادر و دریانوردی هرمزگان گزارش شده است، اما تا امروز پاسخ روشنی از سوی مسئولان داده نشده. یکی از اهالی می‌گوید:«چندین بار نامه نوشتیم، عکس فرستادیم و حضوری مراجعه کردیم، اما هیچ اقدام عملی صورت نگرفت. انگار اسکله ما در نقشه هیچ اداره‌ای وجود ندارد.»

میراث نیمه‌تمام از دوره‌ای فراموش‌شده

بر اساس بررسی‌های خبرنگار صبح ساحل، اسکله‌های صیادی منطقه جاسک، از جمله اسکله آبکوهی، در دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد ساخته شده‌اند. در آن زمان، دولت وقت طرح ساخت مجموعه‌ای از اسکله‌های صیادی در سواحل مکران را آغاز کرد، اما بیشتر این اسکله‌ها صرفاً نقش موج‌شکن داشتند و از امکانات بندری واقعی مانند عمق کافی، تاسیسات تخلیه و بارگیری یا زیرساخت‌های تعمیراتی بی‌بهره ماندند.

منابع محلی می‌گویند این اسکله‌ها برای بخش خصوصی جذابیتی ندارند؛ نه زیرساخت دارند، نه دسترسی مناسب، نه حتی امنیت سرمایه‌گذاری. از سوی دیگر، شیلات و دولت هم در سال‌های اخیر بودجه‌ای برای لایروبی یا توسعه آن‌ها اختصاص نداده‌اند.

یکی از کارشناسان محلی حوزه شیلات می‌گوید: «این اسکله‌ها بدون مطالعات دقیق ساخته شدند. بیشترشان در نقاطی احداث شده‌اند که دچار رسوب بالا می‌شوند. در واقع، طراحی و موقعیت‌سنجی نادرست باعث شد که به‌جای کمک به صیادان، حالا به معضلی برای آن‌ها تبدیل شود.»

نبود راه دسترسی؛ مانع توسعه و نجات

مشکل دیگر، نبود راه دسترسی مناسب به اسکله‌هاست. بسیاری از روستاهای ساحلی منطقه جاسک از جمله آبکوهی، هنوز جاده‌ای آسفالته یا استاندارد ندارند و صیادان ناچارند از مسیرهای خاکی یا حتی مال‌رو برای رسیدن به اسکله استفاده کنند. این وضعیت نه تنها حمل‌ونقل تجهیزات صیادی را دشوار کرده، بلکه در مواقع اضطراری مانند طوفان، بیماری یا آتش‌سوزی جان مردم را به خطر می‌اندازد.به گفته یکی از اعضای تعاونی صیادان، «ما بارها از اداره راه و فرمانداری درخواست کرده‌ایم حداقل مسیر اسکله را آسفالت کنند، اما پاسخ همیشه این بوده که بودجه نیست. وقتی دسترسی نباشد، هیچ سرمایه‌گذاری هم رغبت نمی‌کند در این منطقه کار کند.»

توسعه دریا‌محور در حرف؛ بی‌توسعه در عمل

نکته‌ای که بیش از همه مورد انتقاد صیادان و کارشناسان قرار دارد، تناقض میان شعار «توسعه دریا‌محور» و واقعیت میدانی سواحل مکران است. در حالی که مسئولان ارشد کشور از «ظرفیت عظیم دریا برای اشتغال و اقتصاد» سخن می‌گویند، اسکله‌هایی مانند آبکوهی به حال خود رها شده‌اند و مردم بومی درگیر ابتدایی‌ترین مشکلات زیرساختی‌اند.اگرچه دولت بر توسعه محورهای بندری و دریایی تأکید دارد، اما بدون حمایت از تعاونی‌های صیادان، لایروبی اسکله‌ها، ایجاد مسیر دسترسی و تأمین بودجه لازم، این سیاست‌ها در حد شعار باقی می‌ماند.صیادان آبکوهی امروز به‌جای آنکه سهمی از توسعه دریامحور داشته باشند، درگیر گل‌ولای، بی‌توجهی و انتظارند. اسکله‌ای که قرار بود امید معیشتشان باشد، به نمادی از رکود و بی‌پناهی بدل شده است و اگر موجی از حمایت برنخیزد، این روستا و ده‌ها روستای مشابه در مکران، همچنان در حاشیه توسعه باقی خواهند ماند.

روزنامه صبح ساحل