ابهام در پایان جنگ اوکراین

ترامپ باور دارد که با داشتن اهرم‌های فشار می‌تواند هر دو طرف جنگ اوکراین را پای میز مذاکره بیاورد و راه را برای توافق هموار کند. در طرف روسی، ترامپ رابطه قوی و شخصی با پوتین داشته که تماس‌های تلفنی متعدد بین این دو مقام نیز در این راستاست. ترامپ روی این رابطه شخصی حساب ویژه باز می‌کند تا پوتین را متقاعد به توقف جنگ کند. یکی دیگر از برگ برنده‌های اصلی ترامپ، کمک‌های نظامی ایالات متحده به اوکراین است که از زمان روی کار آمدن او به میزان زیادی کاهش یافته است. به باور ترامپ، پوتین در نهایت به خواسته‌های او تن می‌دهد، زیرا نگران ازسرگیری ارسال سلاح از جمله تسلیحات راهبردی با قابلیت حمله به عمق خاک روسیه است که به طور بالقوه منجر به فشار شدید نظامی و اقتصادی برای مسکو می‌شود.

پیش از این، ترامپ تصمیم گرفته بود تحویل مجموعه‌ای از موشک‌های دوربرد تاماهاک به اوکراین را متوقف کند که جنجال گسترده‌ای را برانگیخت.

بنابراین، کمک‌های نظامی همچنان قدرتمندترین ابزار چانه‌زنی ترامپ با کی‌یف است، زیرا اوکراین متوجه شده که بدون حمایت ایالات متحده، مسکو دست برتر را در میدان نبرد خواهد داشت. این واقعیت، متحدان اروپایی کی‌یف را به حمایت از آن واداشته است. اوکراین از زمان جنگ جهانی دوم یکی از بزرگترین دریافت‌کنندگان کمک‌های ایالات متحده بوده و کل کمک‌های نظامی، اقتصادی و بشردوستانه آن تا اواسط سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۷۵ میلیارد دلار رسیده است. اما در مارس ۲۰۲۵، ترامپ به طور غیرمنتظره‌ای کمک‌های نظامی به اوکراین را مسدود و متحدان اروپایی را نگران کرد، اما بعداً اعلام شد که این تصمیم را بررسی و احتمالاً ارسال محموله‌های محدود را از سر خواهد گرفت.

البته، خوش‌بینی برای پایان جنگ در اولین اجلاس ترامپ-پوتین برای ۱۵ آگوست در آلاسکا اعلام شد که بر دو موضوع اصلی «آتش‌بس و توافق سیاسی جامع» تمرکز داشت. اما این اجلاس نیز بدون نتایج ملموس به پایان رسید.

سپس امیدها به اجلاس برنامه‌ریزی‌شده «بوداپست» معطوف شد که انتظار می‌رفت کاستی‌های نشست آلاسکا را برطرف کند. با این حال، واشنگتن پس از تماس تلفنی بین سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه و مارکو روبیو، همتای آمریکایی او، ناگهان این اجلاس را لغو کرد. زیرا به ترامپ اطلاع دادند که مسکو تمایلی به مذاکره ندارد مگر اینکه اوکراین به عنوان پیش‌شرط آتش‌بس، سرزمین‌های بیشتری را واگذار کند.

این واکنش نقطه عطفی در موضع ترامپ نسبت به روسیه و پوتین محسوب می‌شد، زیرا در یک سند غیررسمی مسکو کنترل کامل بر منطقه دونباس را درخواست کرده بود. این درخواست با دیدگاه ترامپ مبنی بر پایان دادن به جنگ در امتداد خطوط نبرد فعلی و با رویکرد عمل‌گرایانه او مبنی بر امتیازات متقابل در تضاد بود.

ترامپ میانجیگری در اوکراین را حتی آسان‌تر از دستیابی به صلح در خاورمیانه می‌دانست. او در ماه اکتبر گفت: «من همیشه دوستی خوبی با ولادیمیر پوتین داشته‌ام، اما این جنگ عمیقاً ناامیدکننده بوده است.» اما ترامپ و دولت او با واقعیت‌های پیچیده جنگ و جاه‌طلبی‌های راهبردی هر طرف روبرو شد. در اوکراین، این درگیری به عنوان مبارزه‌ای برای حاکمیت ملی دیده می‌شود؛ اما برای پوتین پیروزی آشکار ضروری است.

با توجه به اینکه روند میدانی به نفع روسیه بوده، مسکو مصمم به کسب حداکثر دستاوردهای راهبردی است. البته، اوکراین در برابر فشار ترامپ و پوتین تنها نیست.

اروپا همچنان حامی سرسخت کیف است و این درگیری را تهدیدی مستقیم برای امنیت قاره می‌داند. کشورهای اروپایی در طول جنگ کمک‌های گسترده‌ای به اوکراین ارائه داده‌اند که نشان دهنده عزم آن‌ها برای جلوگیری از پیروزی روسیه است. آن‌ها همچنین موفق به متقاعد کردن واشنگتن شدند که جنگ اوکراین برای آینده بلوک غرب حیاتی است و هرگونه راهبردی برای حل آن باید با دقت برنامه‌ریزی شود.

ابهام در طرح ترامپ

براساس گزارش ورد پالیسی هاب؛ به نظر می‌رسد ترامپ به این باور رسیده که تکیه بر «هویج» مانند دیپلماسی شخصی با پوتین، منجر به پایان جنگ نخواهد شد. در نتیجه، او به رویکرد «چماق» روی آورده و از فشار و تحریم علیه مسکو برای وادار کردن آن به پذیرش شرایط استفاده می‌کند.

در این راستا دو تحول قابل ارزیابی است؛

۱- تحریم‌های ایالات متحده علیه بخش انرژی روسیه: در ۲۲ اکتبر، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده (اوفک) تحریم‌های جدیدی را علیه غول‌های انرژی روسیه، روس‌نفت و لوک‌اویل، اعمال کرد. نکته قابل توجه این است که حتی جو بایدن که موضع قاطع‌تری در حمایت از اوکراین داشت، از تحریم این شرکت‌ها خودداری کرده بود تا از واکنش شدید شرکای ایالات متحده و درگیر تجارت انرژی با روسیه هستند و همچنین از شوک به اقتصاد جهانی جلوگیری کند.

در صورت اجرای کامل، این تحریم‌ها باعث می‌شود بانک‌های خارجی قبل از پرداخت‌های نفت خام روسیه، آن‌ها را اعمال کنند. باید توجه داشت که روس‌نفت و لوک‌اویل در مجموع بیش از نیمی از تولید و صادرات نفت روسیه را به خود اختصاص می‌دهند. در همین حال، در ۲۳ اکتبر، اتحادیه اروپا نوزدهمین بسته تحریم‌های خود علیه روسیه را تصویب کرد، از جمله ممنوعیت واردات گاز طبیعی مایع (LNG) روسیه و اضافه شدن ۱۱۷ کشتی دیگر از «ناوگان سایه» مسکو که مجموع کشتی‌های تحت تحریم را به ۵۵۷ می‌رساند. این گام‌ها از سوی غرب برای وادار کردن مسکو به پذیرش پیشنهاد صلح ترامپ طراحی شده است.

۲- مجوز احتمالی موشک‌های دوربرد برای اوکراین: طبق گزارش‌ها، پنتاگون به کاخ سفید چراغ سبز نشان داده است تا موشک‌های دوربرد تاماهاک را به اوکراین تحویل دهد و تصمیم نهایی را به ترامپ واگذار کرده است.

هرگونه تغییر در این تصمیم نشان‌دهنده تشدید قابل توجه تنش‌ها خواهد بود که می‌تواند منجر به عواقب غیرقابل پیش‌بینی و تشدید رویارویی شود. در همین حال، در ۲۳ اکتبر، اتحادیه اروپا نوزدهمین بسته تحریم‌های خود علیه روسیه را تصویب کرد، از جمله ممنوعیت واردات گاز طبیعی مایع (LNG) روسیه و اضافه شدن ۱۱۷ کشتی دیگر از «ناوگان سایه» مسکو که مجموع کشتی‌های تحت تحریم را به ۵۵۷ می‌رساند. این گام‌ها از سوی واشنگتن برای وادار کردن مسکو به پذیرش پیشنهاد صلح ترامپ طراحی شد.

با این حال، چشم‌انداز کاهش تنش همچنان نامشخص است، زیرا هر دو طرف مواضع خود را حفظ کرده‌اند. یک ارزیابی اطلاعاتی اخیر ایالات متحده نتیجه‌گیری می‌کند که پوتین بیش از هر زمان دیگری مصمم به ادامه جنگ در اوکراین است. با توجه به سیاست‌های غیرقابل پیش‌بینی و اغلب متغیر ترامپ، چشم‌انداز صلح در اوکراین همچنان بسیار نامشخص است.

در حالی که پایان دادن به جنگ احتمالا هدف اصلی ترامپ است، اما دستیابی به آن به هیچ وجه آسان نخواهد بود. هرچند که خبرگزاری CBS به نقل از یک مقام آمریکایی اعلام کرد: «اوکراین تا حد زیادی طرح صلحی را که واشنگتن ارائه کرده پذیرفته است و تنها نکات کوچکی باقی مانده که در حال بررسی است. کیف اکنون درک مشترکی از شرایط واقعی دارد و انتظار می‌رود زلنسکی به زودی به واشنگتن سفر کند تا احتمالاً توافق را نهایی کند.»

روزنامه صبح ساحل