عمان، میان‌بُر تحریم‌گریزی

حجم تجارت ایران و عمان که در سال ۲۰۲۲ میلادی نزدیک به ۲ میلیارد دلار رسید، در سال‌های بعد نیز روندی صعودی داشته و بر اساس توافقات جدید، دو کشور در مسیر تحقق هدف‌گذاری چند میلیارد دلاری در تجارت متقابل قرار گرفته‌اند. به‌طوری که با رشد حدود 50 درصدی، در حال حاضر حجم تجارت میان دو کشور امروز از حدود سه میلیارد دلار در سال فراتر رفته است. این تحولات نشان می‌دهد که همکاری‌های تهران و مسقط اکنون از سطح روابط سنتی عبور کرده و به مرحله‌ای از مشارکت راهبردی در حوزه‌های مختلف اقتصادی، انرژی، فناوری و سرمایه‌گذاری رسیده است.

موقعیت راهبردی، مزیت‌های کلیدی اقتصاد عمان

عمان، با جمعیتی حدود پنج میلیون نفر و ترکیبی از شهروندان بومی و جوامع بین‌المللی، بازاری گسترده برای کالاها و خدمات مختلف فراهم کرده است. البته باید توجه داشت بازار کشور عمان محدود به این جمعیت نیست؛ بلکه غالباً نگاهی که به این کشور وجود دارد، به عنوان پلی برای ارتباط با سایر کشورها است که در حوزه‌های گمرکی و... با آن‌ها توافقات تجاری گوناگونی برقرار کرده است.

رشد اقتصادی عمان طی سال‌های اخیر موجب افزایش توان خرید شهروندان و تقاضا برای محصولات متنوع شده و شرایطی مناسب برای حضور شرکت‌های خارجی، از جمله صادرکنندگان ایرانی، ایجاد کرده است. عضویت عمان در سازمان تجارت جهانی و توافقات تجاری منطقه‌ای نیز دسترسی به بازار این کشور را تسهیل کرده و محدودیت‌های تعرفه‌ای را کاهش داده است.

در این خصوص، «سید محمدابراهیم علوی»، عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی ایران و عمان نیز، در گفتگو با روزنامه «صبح ساحل» با اشاره به نوسانات قیمت نفت در منطقه، گفت: کشور عمان به دنبال تنوع‌بخشی به منابع درآمدی خود است و علاوه بر فعالیت‌های نفت، گاز و پتروشیمی، حوزه‌های صنعتی، معدنی، گردشگری، شیلات و ساختمان‌سازی را نیز توسعه داده است.

وی افزود: این کشور با ۲۴ کشور جهان پیمان تجارت ترجیحی دارد که صادرات به آن کشورها یا از آن‌ها از معافیت‌های گمرکی برخوردار است؛ این شامل کشورهای عربی، برخی کشورهای شمال آفریقا، کشورهای اروپایی مانند سوئیس و حتی ایالات متحده آمریکا می‌شود.

علوی با بیان اینکه جمعیت عمان حدود پنج میلیون نفر است، بیان کرد: این کشور با چهار منطقه اقتصادی ویژه شامل صحار، دقم، صلاله و المزونه (بازارچه مرزی عمان و یمن) ظرفیت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در اختیار دارد. وی همچنین تصریح کرد که عمان در قالب برنامه‌های توسعه‌ای ۲۰۳۰، ۲۰۴۰ و ۲۰۵۰، از سرمایه‌گذاران خارجی استقبال می‌کند و تعاملات اقتصادی بسیار خوبی با ایران دارد؛ به‌عنوان مثال در حوزه گردشگری سلامت، بسیاری از پزشکان ایرانی در رشته‌هایی مانند چشم‌پزشکی و قلب مدتی از سال در عمان فعالیت می‌کنند و شهروندان عمانی نیز برای معالجه به ایران سفر می‌کنند. همچنین حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بازار میوه و تره‌بار عمان در دست ایرانیان است و صادرات مجدد کالا از این کشور به سایر نقاط جهان از جمله مزایای دیگر تجارت با عمان به شمار می‌رود.

وی در نهایت گفت: حجم تجاری ایران و عمان در حال حاضر حدود 3 میلیارد دلار است که در چشم‌انداز چند ساله‌ی خود، امیدواریم به 7 میلیارد دلار برسیم. به صورت کلی صادرات به عمان فرصت‌های قابل توجهی برای کسب و کارهای بین‌المللی فراهم می‌کند، اما موفقیت در این بازار نیازمند درک دقیق مزایا و چالش‌ها و اتخاذ استراتژی‌های مؤثر است. صادرکنندگان با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بازار عمان می‌توانند تجارت خود را توسعه دهند و بازار جدیدی برای محصولات خود کشف کنند.

ظرفیت مغفول 4 میلیارد دلاری در میان مدت

با درک این موضوع که عمان می‌تواند با نقش‌آفرینی خود در سطح جهان به واسطه‌ی قراردادهای تجاری، نقشی بسیار تعیین‌کننده در بازسازی گره‌ تجارتی ایران داشته باشد؛ ظرفیت تجاری ایران با این کشور، بسیار کمتر از میزان مطلوب به نظر می‌رسد.

سلطنت عمان، با همکاری چندین ساله با کشورمان در حوزه‌های گوناگون، می‌تواند کمک شایانی به کم‌اثرسازی تحریم‌ها، کمک به زنجیره‌ی تجارت ایران و کشف بازارهای جدید با مزایای خاص کشور عمان را به کشورمان بدهد.

ظرفیت مغفول‌مانده‌ی 4 میلیارد دلاری که به گفته‌ی عضو هیئت رئیسه اتاق مشترک ایران و عمان می‌تواند در کوتاه‌مدت محقق شود، با کاهش ریسک سیاسی در داخل و خارج، توافقات راهبردی بلندمدت و درک درست‌تری از مزایای نسبی کشورمان، دور از ذهن نخواهد بود.

روزنامه صبح ساحل