استرس 90 درصد ایرانی ها برای امرار معاش

صبح ساحل ، اجتماعی - «مردم ما استرس دارند، بردبار نیستند و تحمل دیگری را ندارند.» این یک جمله تازه نیست؛ موضوعی است که در چندسال گذشته میان حرف‌های خیلی‌ها جای خودش را باز کرده است. از وزارت بهداشتی‌ها گرفته تا مسئولان سازمان بهزیستی و روانشناسان در چندسال گذشته و هرجا فرصتی دست داده، گفته‌اند که وضع روانی ایرانی‌ها خوب نیست، سرمایه اجتماعی در ایران کم شده و آمارهایی را از انواع و اقسام بیماری‌های روانی اعلام کرده‌اند. حالا رئیس نظام روانشناسی و مشاوره کشور که قبل از این هم بارها درباره وضع روانی ایرانی‌ها هشدار داده بود، آمارهایی را درباره شاخص بردباری ایرانی‌ها اعلام کرده است و البته باز هم با نگرانی.«عباسعلی اللهیاری»، رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور به یک نشست خبری آمد تا باز هم از وضع سلامت روان در ایران بگوید و آمارهایی در این‌باره.او در ابتدای سخنانش گفت که عملا می‌بینیم وضع روانی جامعه خوب نیست، همه عصبی هستند، به یکدیگر پرخاش می‌کنند و این در حالی است که شاخص «بردباری اجتماعی» کشور در سال‌های اخیر تا ٤ رتبه در جهان کاهش یافته است زیرا مردم ما استرس دارند، بردبار نیستند و تحمل دیگری را ندارند: «آنچه در جامعه شاهد هستیم؛ وضع عصبی به هم ریخته مردم و کاهش شاخص بردباری اجتماعی است، به‌طوری که طبق آمارهای اعلام شده جهانی کشور ما ۴ رتبه در بین کشورهای جهان در شاخص بردباری اجتماعی افت کرده است.»او با بیان این‌که شاخص رنج بشری در کشور ما طبق تحقیقاتی که در سال‌های گذشته انجام شده، ۹۰‌درصد اعلام شده است، گفت: «این یعنی ۹۰‌درصد مردم ما برای امرار معاش زندگی استرس دارند.» اللهیاری در ادامه گفت دولت باید متخصصان و کارگزاران را در تدوین برنامه‌های سلامت روان مردم به کار گیرد و این برنامه‌ها را عملی کند:  «سازمان روانشناسی آمادگی همکاری با دولت را در این زمینه‌ها دارد.» رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با بیان این‌که نگاه وزارت بهداشت به موضوع سلامت روان نباید صنفی باشد، گفت:   «باید به مسأله سلامت روان نگاه علمی داشته باشیم نه صنفی تا بتوانیم مشکلات ناشی از سلامت روان را در کشور کاهش دهیم. سلامت روان ارتباط مستقیمی با سلامت جسمانی دارد. ناراحتی‌ها و مشکلات جسمانی ناشی از مسائل روانی است، به‌طوری که استرس می‌تواند سیستم ایمنی را ضعیف کند و بیماری‌های جسمانی را برای افراد به دنبال آورد.»او در ادامه با بیان این‌که استرس جزو لاینفک زندگی امروزی بشر است، گفت: «قبول داریم که نمی‌توان استرس را از زندگی امروزی بشر حذف کرد، اما می‌توانیم راهکارهای مقابله با آن را به افراد آموزش دهیم و در جهت مقابله با آن برنامه‌ریزی کنیم.»رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور گفت براساس بررسی‌های صورت گرفته ٨٠‌درصد بیماری‌ها ریشه عصبی و روانشناختی دارند: «در سلامت روان سه مقوله مهم فکر و باورهای انسانی، هیجانات و عواطف و رفتارها حایز اهمیت هستند و این سه مورد با یکدیگر سلامت روان را تشکیل می‌دهند که در این میان سلامت افکار و باورها از بیشترین درجه اهمیت برخوردار است زیرا تمامی رفتارها، هیجانات و عواطف از تفکر و باور انسان ناشی می‌شود.» او گفت: «این مسائل نیاز به آموزش دارد و همه افراد در جامعه باید در این زمینه آموزش ببینند؛ به‌طور مثال والدین بیش از حد از فرزندان خود در کنکور یا سایر عرصه‌های رقابتی انتظار دارند، درحالی‌که هیچ‌کس از لحاظ روانشناسی مشابه دیگری نیست و حتی دوقلوهای همسان نیز از لحاظ روانشناسی شبیه به یکدیگر نیستند. اگر افراد را با خودشان مقایسه کنیم دیگر مشکلی نخواهیم داشت، بنابراین برگزاری دوره‌های شناخت از خود در جامعه ایرانی ضرورت دارد. انسان ذاتا اجتماعی است و تمایل به برقراری ارتباط دارد، اما این‌که چرا در جامعه این موضوع برای ما مشکل‌آفرین شده، قابل توجه است که علت آن وجود نداشتن شناخت صحیح افراد از خودشان است که این امر باعث می‌شود آنها نتوانند پیام خود را به‌درستی منتقل کنند.»اللهیاری ادامه داد: «برداشت از خود باید مبتنی بر واقعیت باشد و دولتمردان هم باید برای سلامت روان جامعه هزینه کنند. در کشورهایی همچون فرانسه ٧٦‌درصد بودجه سلامت کشور به سلامت روانی، اجتماعی و معنوی اختصاص دارد، اما براساس آمارهای اعلام‌شده این رقم در ایران کمتر از سه‌درصد است و آن هم هزینه برای بیماران بستری شده در تخت‌های بیمارستانی است.»ضروری است که در آموزش و پرورش دانش‌آموزان بیش‌فعال غربالگری شوند زیرا اگر به موقع این موضوع تشخیص داده نشود دانش‌آموز بیش‌فعال دچار اختلال سلوک شده و اگر این موضوع درمان نشود اختلال بزه و اجتماعی در فرد شکل می‌گیرد.»در لایحه سلامت روان ارسالی توسط وزارت بهداشت هم در مسأله سلامت روان تنها بر بُعد روانپزشکی و بیماران روانی اشاره شده است. لایحه سلامت روان ارسالی توسط وزارت بهداشت به علت آن‌که فقط به موضوع بیماران دارای اختلالات روانی شدید اشاره داشت، به‌درستی به لایحه «حمایت از افراد دارای اختلالات روانی» تغییر نام داد. به‌صورت جدی به نوع نگاه و تنظیم این لایحه اعتراض داریم زیرا نگاه این لایحه صرفا روانپزشکی است و سایر تخصص‌ها ازجمله روانشناسان، مددکاران و مشاوران را نادیده گرفته؛ این درحالی است که اگر قرار باشد لایحه‌ای به نام سلامت روان در کشور تصویب شود باید به مسائلی بسیار فراتر از مفاد این لایحه بپردازد.»اللهیاری در ادامه گفت آمار دقیقی از وضع روانی و وضع سلامت روان جامعه در دسترس نداریم: «اگر قرار باشد این آمار را به‌دست آوریم نیاز به پژوهش علمی دقیق داریم تا بتوان اختلالات روانی را با میزان شیوع آنها در کشور به‌طور دقیق مشخص کرد. متاسفانه از وضع روانی جامعه و بیماران روانی مطالعه‌ دقیقی نداریم و آمارهای ۲۰ تا ۳۰‌درصدی که اعلام می‌شود براساس یک متدولوژی علمی و دقیق تحقیقاتی انجام نشده است اما عملا متوجه این هستیم که وضع روانی جامعه خوب نیست. در قانون نظام روانشناختی به‌طور کامل تصریح شده است که این سازمان باید صلاحیت مشاوران و روانشناسان را برای اخذ مجوز مراکز تأیید و در صورت تخلف مشاوران و روانشناسان نیز با آنها برخورد کند و ضامن حقوق مراجعان باشد.  «روزنامه شهروند»