دژگانی، زنی میراث بان و میراث پژوه

شاید در قسمت¬های مختلف کشور، مردان خالق بسیاری از هنرهای سنتی باشند، اما در جزیره ی قشم این زنان هستند که به خلق و آفرینش فرهنگ می پردازند؛ انواع هنرهای مربوط به رودوزی پوشاک از زری بافی تا گلابتون، شَک بافی و ... نکته دیگر در ارتباط با هویت فکری جزیره پیوستگی حضور زنان و میراث آب است. برای روشن شدن این پیوستگی ارتباط بی بی و برکه ها در روایت های بومی آب جزیره ناگستننی است.

دژگانی نه تنها نقش میراث بانی را می دانست، فراتر از همه با نگارش کتاب های ارزشمند می توان او را یک میراث پژوهش برجسته زن در خلیج فارس و جزیره قشم دانست. ایشان در کنار مادر بودن و وظایف سنگین زندگی، با مستند نگاری بخش های مختلف میراث ناملوس همه را در شناخت هویت فکر بزرگترین جزیره خلیج فارس یاری رساند. در نوشته های ایشان می توان با جنبه های مهم میراث هنری زنان جزیره بیشتر آشنا شد. میراث غذایی و تهیه انواع خوراک های محلی(پودُنی، مِیگ، هَواری و..) و حتی طعم و بومی ادویه‌های معطر هندی و آفریقایی در لابه لای کتابهایش احساس می شود. لالایی و واسونک های جزیره و میراث ادبی در نوشته های ایشان بسیار پر رنگ است. روشن است در نوشته هایش در مورد میراث زنان عمق شناخت دیده می شود. وقتی از زیورآلات قدیمی(پَدری، بَنگری، میل، کِیرِه و...)، چِلِه(حجله)، هاش(آسیاب دستی)، حَنیر(حنا) و عِیش(عروسی)، مشاطًه و اشعار باسِنَک(واسونک) را شرح می دهد، در میابید که ایشان با تجربه زیستی و نگاه عمق توانسته نقش واقعی زن جزیره معرفی کند. او به درستی به ارتباط زنان و میراث آب پی برده است. ایشان بی بی های مهم جزیره که برکه های زیادی را برای خیر برای مردم ساختند را به خوبی شناخته و معرفی می کند. ایشان هنرهای مختلف زنان جزیره بر روی پارچه ها و انواع هنرهای مربوط به رودوزی پوشاک از زری بافی تا گلابتون، شَک بافی، خوس بافی و.. را درک کرده و با جزییات معرفی می کند.

خدا ایشان را بیامرزد و جنت فردوس نصیبش گردد.

امید ساحل