نظـم تـازه آب

اما واقعیت این است که بحث انرژی در کشور این روزها به یکی از موضوعات بااهمیت و حیاتی بدل شده است. البته این نکته به معنای آن نیست که انرژی پیش از این حائز اهمیت نبوده بلکه منظور آن است که چون کشور ما از قدیم‌الایام، یک سرزمین غنی و دارای منابع انرژی فراوان بوده است؛ هیچ وقت ضرورت مصرف بهینه و اقتصادی کردن انرژی در سطوح بالای مدیریتی کشور، اولویت نداشته است. اما حالا که کشور با بحران انرژی مواجه شده است و یکی یکی مشکلات سوء مدیریت و سوء مصرف، گریبان مردم را گرفته است؛ مسئولین به دنبال راهکارهای تازه برای اصلاح این چرخه معیوب هستند. کما اینکه شاید خود ماهم تا به امروز توجه چندانی به این نعمت‌ الهی نداشته‌ایم و چون همیشه به راحتی در دسترسمان بوده است؛ برایمان کم‌اهمیت جلوه کرده است اما همان‌طور که می‌دانیم، چه آب و چه سایر منابع انرژی، برای زندگی ضروری است و مدیریت و مصرف بهینه آن امروزه یک تکلیف است.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید که تجارت آب در دنیای امروز، یک صنعت چند میلیارد دلاری است و بسیاری از کشورها، سال‌هاست که در صنعت آب سرمایه‌گذاری می‌‌کنند. به عبارت بهتر آب در حال تبدیل شدن به یکی از قابل سرمایه‌گذاری‌ترین موضوعات دهه است. چرا که هم برای مقاومت در برابر خشکسالی و هم برای بهره‌وری صنعتی و زیرساخت‌های هوشمند، به آب نیاز داریم لذا شاهد یک رقابت نوظهور جهانی برای تأمین آب پاک هستیم. کشورهای مختلفی در دنیا عرضه آب در بورس را تجربه کرده‌اند ولی اگر بنا باشد مشکل کشور در زمینه بی‌آبی حل شود؛ صرفه فروش آب به تنهایی با قیمت بالاتر و به صورت دو نرخی راه حل مناسبی برای مدیریت آب نیست. بلکه بایستی زمینه توسعه صنعت آب را در کشور فراهم کرد. خصوصا در خصوص استان هرمزگان، به دلیل دسترسی به آب‌های آزاد توسعه و سرمایه‌گذاری دولتی و خصوصی در زمینه آب‌شیرین‌کن‌ها و نمک‌زدایی از آب می‌تواند زمینه عرضه سهام شرکت‌های مرتبط را به بورس فراهم کند و شاید اگر دولت به جای دو نرخی کردن آب، به دنبال عرضه سهام چنین شرکت‌هایی در بورس باشد؛ برای آینده کشور بهتر باشد.

چرا باید سرمایه‌گذاری در ذخایر آب را جدی گرفت؟

صنعت جهانی آب در حال ورود به یک چرخه سرمایه‌گذاری جدید است. سال‌ها سرمایه‌گذاری ناکافی، جای خود را به ارتقاء زیرساخت‌ها در مقیاس بزرگ، نوسازی دیجیتال و مشارکت‌های بخش خصوصی داده است و نتیجه آن، بازاری است که با اتکا به فناوری پیشرفته آب اکنون درآمد قابل توجه با پتانسیل حاشیه سود بالا را در دنیا ایجاد کرده است. بر همین اساس، دلایل زیادی برای سرمایه‌گذاری در ذخایر آب وجود دارد که قبل از هر چیز به ماهیت ضروری آب برای ادامه زندگی باید اشاره کرد. به این معنا که آب همیشه مورد تقاضا خواهد بود و چون عرضه و تقاضا دو رکن اصلی هر اقتصادی است؛ سرمایه‌گذاری در این تجارت سودآور خواهد بود؛ لذا می‌توان گفت که بیشتر ذخایر آب، ایمن و مقاوم در برابر رکود اقتصادی هستند. به علاوه، آب، کاربردهای متنوعی نیز دارد. چرا که آب یک ورودی کلیدی در هر چیزی است. از غذا و نوشیدنی گرفته که یک صنعت شناخته شده و کهن است تا صنایع نوظهوری مثل ویفرهای نیمه‌هادی به معنای ماده‌ای است که می‌تواند تا حد زیادی الکتریسیته را هدایت کند. همچنین بر کسی پوشیده نیست که تغییرات اقلیمی روز به روز آب را کمیاب‌تر می‌کند و همین کمیاب شدن، ارزش آن را افزایش می‌دهد و به همین دلیل ساده بشر بایستی به دنبال راه‌حل‌های نوآورانه‌ای برای گسترش دسترسی به آب آشامیدنی باشد. و اما نمک‌زدایی، که در حال حاضر چندان در کشور ما توسعه‌یافته نیست اما سال‌ها است که در جزایر گرمسیری با کیفیت بالا، در اقصی نقاط دنیا استفاده می‌شود؛ لذا نمک‌زدایی را می‌توان یک فرصت رشد در صنعت آب و تجارت پرسود برای استان هرمزگان دانست. چرا که توسعه این صنعت، علاوه بر اینکه می‌تواند زمینه صادرات استانی آب را فراهم کند؛ به دلیل دسترسی به آب‌های آزاد، امکان صادرات به کشورهای دیگر را نیز دارد.

معرفی چند سهام برتر آب در دنیا

شکل‌گیری و فعال‌سازی بازارهای آب به دلیل افزایش هزینه فرصت آب برای حقابه‌داران، سبب بازتخصیص آب به مصارف یا مصرف‌کننده کارآتر می‌شود؛ که می‌تواند به‌صورت انتقال آب از استفاده‌های کشاورزی به استفاده‌های شهری و صنعتی که ارزش‌افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند، یا انتقال آب از کشاورزی‌های کم‌ارزش به کشاورزی‌های با ارزش بیشتری باشد.

همچنین با تشکیل بازار آب، به دلیل ارزش بالای آب، انگیزه کافی برای کاهش تلفات و صرفه‌جویی با هدف استفاده یا فروش آب مازاد ایجاد می‌شود. البته سال‌های زیادی نیست که آب وارد بورس‌های دنیا شده

است.

در سال 2020 برای اولین بار، معامله آب در وال استریت از طریق قراردادهای آتی امکان‌پذیر شد و آب به عنوان یک دارایی جدید، به بازار مالی پیوست. علاوه بر آمریکا، کشورهایی نظیر انگلستان، هند، استرالیا، شیلی و ... نیز آب را در بورس عرضه می‌کنند.

در جدول فوق چند سهام برتر آب که سرمایه‌گذاری در آن در سال 2026 از طریق بروکرهایی که خدمات CFD به ایرانیان ارائه می‌دهند؛ امکان‌پذیر است؛ را بررسی می‌کنیم. هر کدام از این شرکت‌ها بخش متفاوتی از چشم‌انداز سرمایه‌گذاری جهانی آب را نشان می‌دهند.

الگوی مصرف دوگانه: آب یارانه‌ای برای کم‌مصرف‌ها، آب بورسی برای پرمصرف‌ها

قرار است بازار آب در ایران با هدف اصلاح و بازآفرینی آن و خارج شدن آب از یک بازار کاملا دولتی، از طریق بورس یا بورس انرژی شکل بگیرد تا رقابت و کارایی در آن تقویت شود و طبق برنامه در دست اجرا، مشترکانی که الگوی مصرف تعیین شده را رعایت می‌کنند؛ از آب یارانه‌ای یا دولتی بهره‌مند خواهند شد اما برای مصرف مازاد، بازاری پیش‌‌بینی شده تا بخش خصوصی بتواند در آن رقابت کند. گفتنی است؛ در حالی که این موضوع از برنامه‌های مشترک وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی است اما مسئولیت اصلی آن با وزارت جهاد کشاورزی است و همان‌طور که برای بهینه‌سازی مصرف انرژی سازمانی تشکیل شده، لازم است چنین ساختاری نیز در حوزه آب ایجاد شود. همچنین باید افزود؛ عرضه آب در بورس می‌تواند ابزار کوتاه‌مدتی برای مدیریت ناترازی و بهبود بهره‌وری باشد و بایستی جایگزین اصلاح بنیادی نظام قیمت‌گذاری شود تا زمینه دسترسی عادلانه برای مشترکان را فراهم کند و کشور را از بی‌آبی در آینده نجات دهد. همچنین باید تاکید کرد که صرف عرضه آب در بورس و دو نرخی کردن آن، توسعه پایداری در کشور ایجاد نمی‌کند و دولت بایستی به دنبال توسعه صنعت آب در کشور و عرضه سهام آن در بورس باشد.

روزنامه صبح ساحل