09

بهمن

1404


اقتصادی

29 آذر 1404 09:16 0 کامنت

مزایای راهبردی

کریدور ریلی قزاقستان-ترکمنستان-ایران رسماً توسط روسای جمهور سه کشور در تاریخ ۳ دسامبر افتتاح شد. این راه آهن که بخشی از کریدور شمال-جنوب است که با کمک بانک توسعه آسیایی (ADB) و بانک توسعه اسلامی (IDB) ساخته شد. طول کل این خط آهن ۹۲۵ کیلومتر بوده که ۸۵ کیلومتر آن در خاک ایران، ۷۰۰ کیلومتر در ترکمنستان و ۱۴۰ کیلومتر باقی مانده در قزاقستان قرار دارد. برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که سالانه ۳ تا ۵ میلیون تن بار از طریق این مسیر حمل می‌شود که در بلندمدت، این حمل و نقل به ۱۰ تا ۱۲ میلیون تن افزایش خواهد یافت. این کریدور مزایای راهبردی برای هر سه کشور دارد. قزاقستان در قلب اوراسیا واقع شده و حدود ۲.۷۲۵ میلیون کیلومتر مربع مساحت دارد. این کشور دومین کشور بزرگ کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و نهمین کشور بزرگ جهان است، اما کشوری محصور در خشکی بوده که دسترسی محدودی به آبراه‌ها دارد. بنابراین، این کشور علاقه‌مند به گسترش مشارکت خود در پروژه‌های مختلف ترانزیت و حمل و نقل است. از همین روی، مقامات قزاقستان بر توسعه فعال زیرساخت‌های حمل و نقل تأکید زیادی دارند و از این منظر، راه‌آهن قزاقستان-ترکمنستان-ایران کاملاً با سیاست اقتصادی جدید قزاقستان همسو است. از زمان آغاز اجرای این پروژه، قزاقستان با هدف یافتن مسیرهای ترانزیتی برای حمل کالاهای خود، از آن حمایت جدی کرده است. باید توجه داشت که غلات به نوعی جزو صادرات اصلی قزاقستان در کنار نفت و گاز است. این خط آهن راه را برای صادرات غلات قزاقستان به بزرگترین مشتریان آن مانند ایران، قزاقستان و کشورهای خلیج فارس هموار می‌کند. این خط آهن همچنین می‌تواند برای حمل نفت قزاقستان، به ویژه برای هند مورد استفاده قرار گیرد.

ترکمنستان نیز با موقعیت جغرافیایی مطلوب خود منافع اقتصادی بسیاری را در این پروژه دارد. به ویژه، این کشور علاقه‌مند به بهره‌مندی از ترانزیت کالا از طریق خاک خود است. برای ترکمنستان، این کالاها شامل محصولات پالایش نفت، صنایع شیمیایی و حوزه ساخت و ساز و همچنین محصولات میوه و سبزیجات و غیره می‌شود. به باور کارشناسان، راه‌آهن قزاقستان-ترکمنستان-ایران، جایگاه ترکمنستان را به عنوان یک قطب کلیدی ترانزیت و حمل و نقل با اهمیت منطقه‌ای و قاره‌ای تقویت خواهد کرد. این نه تنها از نظر اقتصادی و تجاری پروژه‌ای مقرون به صرفه است، بلکه یک عامل مهم در ژئوپلیتیک است که می‌تواند تأثیر مثبت زیادی بر کل اوضاع منطقه و فراتر از آن داشته باشد که عامل مهمی در ثبات و امنیت در آسیا محسوب می‌شود. همچنین، ایران به دلیل تحریم‌های غرب اکنون در تلاش است تا جایگاه خود را در آسیای مرکزی تقویت کند. مناطق آسیای مرکزی و دریای خزر مناطقی با منافع اقتصادی و سیاسی حیاتی برای ایران هستند. حمایت ایران از چنین پروژه‌هایی مانند اظهارات اخیر پزشکیان، نشان می‌دهد که تهران آماده است تا همکاری خود را با کشورهای منطقه تقویت کند. این امر همچنین می‌تواند نقش ایران در تبدیل آن به هاب ترانزیتی منطقه به ویژه در مسیر کریدور شمال-جنوب را هموار و درآمدهای ارزی برای کشور به وجود بیاورد، موضوعی که در شرایط سخت تحریمی کنون جنبه حیاتی دارد.

تقویت کریدور شمال-جنوب

کریدور شمال-جنوب سه شاخه غربی، خرز و شرقی است که بخش غربی به دلیل تکمیل نبودن راه آهن رشت-آستار و بخش خزر به دلیل نبود زیرساخت‌های بندری تاثیر زیادی در مبادلات روسیه با کشورهای جنوب آسیا مانند هند ندارد. از همین روی بخش شرقی که راه آهن قزقستان-ترکمنستان-ایران بخش راهبردی آن است از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.

این امر به ویژه برای روسیه نیز مهم است، زیرا این کشور برای تنوع بخشیدن به بازارها و کاهش وابستگی به اروپا پس از ممنوعیت صادرات نفت و گاز روسیه به اتحادیه اروپا، به دنبال گشودن بازارهای جایگزین به غرب و جنوب آسیا از طریق خاک و بنادر ایران است.

دسترسی روسیه به منطقه خلیج فارس از طریق ایران، از طریق کریدور حمل و نقل بین‌المللی شمال-جنوب (INSTC) که روسیه را به ایران و هند متصل می‌کند، مسکو را قادر می‌سازد بدون عبور از آبراه‌های تحت کنترل غرب به خلیج فارس و اقیانوس هند برسد. این کریدور هزینه‌های حمل و نقل را ۳۰ تا ۴۰ درصد و زمان حمل و نقل را از ۴۰ روز به تقریباً ۲۰ روز کاهش می‌دهد.

اخیرا نیز همکاری در بخش انرژی، سنگ بنای مشارکت استراتژیک بین روسیه و ایران است. تهران یکی از بزرگترین ذخایر گاز طبیعی جهان را در اختیار دارد و این امر، آن را به شریکی کلیدی برای مسکو در هماهنگی سیاست‌های تولید و قیمت‌گذاری در مواجهه با بازارهای غربی تبدیل می‌کند. شرکت‌های انرژی روسی، مانند گازپروم و لوک اویل، علاوه بر تبادل تخصص در زمینه مایع‌سازی و حمل و نقل گاز، امتیازاتی برای سرمایه‌گذاری در میادین گازی ایران به دست آورده‌اند. دو طرف توافق‌نامه‌هایی برای عرضه گاز روسیه به ایران در ازای محصولات صنعتی و کشاورزی منعقد کردند که کانال‌های صادراتی انعطاف‌پذیری را در خارج از سیستم غربی برای روسیه فراهم می‌کرد و در عین حال توانایی ایران را برای غلبه بر تحریم‌ها و توسعه بخش انرژی خود در چارچوب همکاری‌های اقتصادی متقابل افزایش می‌دهد.

همکاری صنعتی نیز به روسیه کمک می‌کند تا منابع جایگزین را تأمین کند و وابستگی به بازارهای غربی یا تأمین‌کنندگان محدود شده توسط تحریم‌ها را کاهش دهد. همه این موارد منوط به رونق بخش شرقی کریدو و ستون فقرات آن یعنی راه آهن قزاقستان-ترکمنستان-ایران است.

روزنامه صبح ساحل

دیدگاه ها (0)
img
خـبر فوری:

سکه ۲۰۲ میلیون تومان؛ طلا به مرز ۲۰ میلیون تومان رسید