اجتماعی
ازدواج، آغاز یک پیوند انسانی است که آثار حقوقی و قانونی نیز به همراه دارد. اما بسیاری از زوجها پیش از عقد نکاح از آن بیاطلاعاند و این ناآگاهی از حقوق و تکالیف در زندگی مشترک میتواند بعدها منشأ اختلافاتی شود که دلیل آن به عدم اطلاع از قانون بر می گردد. بنابراین باید دانست که ازدواج علاوه بر اینکه پیوندی عاطفی محسوب می شود، آثار و تعهدات حقوقی متقابلی نیز برای زوجین به همراه دارد که می تواند شروع بخش قابل توجهی از اختلافات باشد. در این یاداشت تلاش شده است تا به مهمترین نکات قانونی که پیش از ازدواج زن و مرد باید از آن اطلاع داشته باشند بپردازیم.
مهریه
مهریه طبق قانون مدنی ایران حق مالی زوجه است که به محض وقوع عقد بر ذمه زوج قرار می گیرد و مرد متعهد به پرداخت آن است. مطابق قانون فعلی، برخلاف نفقه که استحقاق آن ممکن است به تمکین زن منوط باشد،مهریه هیچ ارتباطی با تمکین زن ندارد. از اینرو باید دانست در حال حاضر حتی در صورت عدم تمکین زن، اصل حق مهریه ساقط نمی شود.نکته دیگر، تعیین نوع مهریه است که ممکن است برای برخی این سوال پیش بیاید که آیا می توان هر آنچه را که بخواهیم به عنوان مهریه تعیین کنیم؟باید توجه نمود که مطابق ماده 1078 قانون مدنی،مهریه باید مالیت داشته و قابل تملک باشد.لذا سکه، وجه نقد،ملک و هر مال مشروعی را می توان به عنوان مهریه تعیین کرد.
نفقه؛ تکلیف قانونی زوج
پرداخت نفقه از دیگر تکالیفی است که در زندگی مشترک برعهده زوج است. نفقه، برخلاف مهریه که یک حق مالی مستقل است، ماهیتی جاری و مستمر دارد و هدف آن تأمین نیازهای روزمره و شأن اجتماعی زن در طول زندگی مشترک است.باید دانست که برخلاف برخی تصورات عمومی، نفقه یک کمک اختیاری یا عرفی نیست، بلکه تعهدی قانونی با ضمانت اجرای حقوقی و کیفری است که از لحظه تحقق عقد نکاح دائم ایجاد میشود.در نکاح موقت،شوهر هیچگونه تکلیفی به پرداخت نفقه ندارد. بنابراین در نکاح موقت زوجین می توانند شرطی تحت عنوان الزام به انفاق را تعیین کنند.
شرط تمکین در استحقاق نفقه: اگر چه قانونگذار پرداخت نفقه را بهعنوان تکلیف الزامآور بر عهده شوهر قرار داده است اما باید دانست که در مواردی این تکلیف از مرد ساقط می شود. مطابق ماده 1108 قانون مدنی هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود. بر این اساس، پرداخت نفقه مشروط به تمکین زن است، مگر آنکه زن عذر موجه قانونی داشته باشد؛ از جمله خوف ضرر جانی، مالی یا حیثیتی.
ضمانت اجرای عدم پرداخت نفقه: در صورت امتناع شوهر از پرداخت نفقه، زن میتواند با مراجعه به دادگاه خانواده، دادخواست مطالبه نفقه معوقه و جاری مطرح کند. دادگاه با ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری، میزان نفقه را متناسب با وضعیت اجتماعی زن تعیین میکند.
عدم پرداخت نفقه و حق طلاق:مطابق ماده 1129قانون مدنی در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه و عدم امکان اجرای حکم محکمه و الزام او به دادن نفقه، زن می تواند برای طلاق به دادگاه مراجعه کند و دادگاه او را اجبار به طلاق می نماید.همچنین در صورت عجز شوهر از دادن نفقه.باید توجه نمود چنانچه زن ناشزه شناخته شود، ادعای ترک انفاق پذیرفته نمیشود.
ضمانت اجرای کیفری(جرم ترک انفاق): عدم پرداخت نفقه علاو بر آنکه دارای ضمانت اجرای حقوقی است، تحت شرایطی با ضمانت اجرای کیفری نیز همراه است.
مطابق ماده 53 قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱: هرکس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه شش محکوم میشود. تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی خصوصی است و در صورت گذشت وی از شکایت در هر زمان تعقیب جزائی یا اجرای مجازات موقوف میشود.
شروط ضمن عقد
قانونگذار ایران با پیشبینی شروط ضمن عقد نکاح این امکان را فراهم آورده است که زوجین، متناسب با شرایط و توافق خود، پارهای از حقوق و تعهدات را بهصورت معتبر و الزامآور در عقدنامه درج کنند. بر اساس ماده 1119 قانون مدنی طرفین عقد ازدواج می توانند هر شرطی که مخالف با مقتضای ذات عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنمایند. باید دقت نمود پذیرش شروطی که ضمن عقد نکاح ذکر می شود،حقوق و تکالیفی را برای زوجین بوجود می آورد. بنابراین زوجین باید با آگاهی نسبت به ضمانت اجرای هر کدام از این شروط اقدام به امضا کنند زیرا امضا به منزله اعلام اراده و پذیرش است. زوجین می توانند شروطی مانند حق اشتغال، حق تحصیل، حق خروج از کشور، حق تعیین محل سکونت، شرط وکالت در طلاق، تقسیم اموال و سایر توافقات مالی و غیرمالی را در ضمن عقد ازدواج یا به صورت جداگانه و با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی آن ها را تعیین کنند. باید توجه کرد که قانون اجازه درج شرط هایی که مخالف قانون آمره باشد مانند شرط عدم پرداخت نفقه را نمی دهد؛ این شرط با ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی که پرداخت نفقه را تکلیف قانونی زوج میداند، در تعارض و باطل است. همچنین شروط ضمن عقد نکاح نباید مخالف شرع باشند. از دیگر مواردی که در درج شروط باید رعایت کرد این است که این شروط نباید با ذات ازدواج تعارض داشته باشند مانند شرط عدم تمکین مطلق یا عدم رابطه زوجیت. در درج شروط اگر این موارد رعایت نشود، باعث می شود تا شروط باطل و بلااثر شوند.
حقوق و تکالیف متقابل زوجین
در قانون مدنی حقوق و تکالیف متقابلی برای زن و شوهر پیش بینی شده است که عدم رعایت آن ها می تواند تبعات قاونی به همراه داشته باشد.
حسن معاشرت و همکاری متقابل: مستند به ماده 1103قانون مدنی، زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با یکدیگر هستند. لذا زوجین موظفاند با رفتار متعارف، احترام، همکاری و پرهیز از خشونت، زندگی مشترک را اداره کنند و باید در نظر داشته باشند که سوءرفتار مستمر از سوی مرد میتواند از مصادیق عسر و حرج محسوب شود. در رابطه با ضمانت اجرای این تکلیف از سوی زن باید گفت؛عدم انجام وظیفه حسن معاشرت از سوی زن باعث می شود تا او ناشزه محسوب شود و از تبعات آن، محروم شدن از حق نفقه است.
معاضدت و همکاری در امور خانواده: از دیگر حقوق و تکالیف متقابل زوجین،معاضدت در تشیید مبانی خانواده است.مستند به ماده 1104 قانون مدنی،زوجین باید در تشیید مبانی خانواده و تربیت اولاد با یکدیگر معاضدت نمایند.به این معنی که زوجین به یکدیگر وفادار باشند و از انجام کارهایی که این امر مهم را سست می کند، دوری کنند.
جدیدترین اخبار
شهرداری عنوان قهرمانی را کسب کرد
ملیپوشان اسنوکر عازم قطر شدند
محل برگزاری بازی پرسپولیس و استقلال مشخص شد
تیم ملی فوتسال ایران راهی مرحله حذفی شد
امروز آخرین مهلت ثبتنام در ششمین دوره دستیاری آموزشی دانشگاه آزاد
عراقچی وارد استانبول شد
طلا در بازارهای جهانی سقوط کرد
خانه کاراته از اولویتهای هرمزگان است
برای پیشبرد ورزش در بندرعباس و هرمزگان تلاش بیشتری میکنم
تیم پدر و پسر بر بام قهرمانی ایستاد
نجات جان ۳ صیاد بعد از یک هفته سرگردانی در دریای عمان
صدرنشینی تراکتور و سقوط پرسپولیس
صدور بیش از ۱۸۵ هزار مجوز استخدام
ظرفیتهای هرمزگان در عرصه ملی به خوبی نمایش گذاشته شد
بارش پراکنده باران و رعد و برق در مناطق شرقی
