دریای خون در چشم‌ها

اپی‌اسکلریت چیست؟

اپی‌اسکلریت (Episcleritis) به التهاب اپی‌اسکلرا اشاره دارد، لایه‌ای شفاف که دقیقا روی بخش سفید چشم (صلبیه) قرار گرفته است. لایه شفاف دیگری نیز در خارج از اپی‌اسکلرا وجود دارد که ملتحمه (Conjunctiva) نامیده می‌شود. این التهاب باعث خواهد شد که چشم، قرمز و تحریک شده به نظر برسد. اپی‌اسکلریت اغلب شبیه چشم صورتی (التهاب ملتحمه) است، اما باعث ایجاد ترشحات نمی‌شود. علامت اصلی اپی‌اسکلریت، قرمزی چشم است که معمولا در یک چشم و گاهی در هر دو چشم دیده می‌شود. به طور کلی، اپی‌اسکلریت به دو نوع دسته‌بندی می‌شود و ظاهر آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. یک نوع اپی‌اسکلریت، ساده به حساب می‌آید که در آن قرمزی چشم به صورت پخش دیده می‌شود. نوع دیگر آن، گره‌ای یا ندولار (Nodular) است که در آن یک برجستگی یا توده کوچک قرمز روی سفیدی چشم ظاهر خواهد شد. با وجود اینکه اپی‌اسکلریت ساده و گره‌ای (ندولار) کمی با یکدیگر متفاوت هستند اما هر دو یکسری علائم مشترک نیز دارند. برای مثال، حساسیت به نور شدید، اشک ریزش، احساس داغی، سوزش یا وجود جسم خارجی (مانند شن ریزه) را می‌توان نام برد. این علائم معولا روی بینایی اثر نمی‌گذارند و اغلب پس از چند هفته خود به خود برطرف می‌شوند اما چندین ماه بعد مجددا عود می‌کنند.

ریشه‌یابی مشکل چشم‌ها

علت دقیق بروز اپی‌اسکلریت ناشناخته است با این حال اپی‌اسکلریت در افرادی که به بیماری‌های التهابی هستند بیشتر بروز می‌کند. مبتلایان به روماتیسم مفصلی، لوپوس، بیماری‌های التهابی روده (IBD)، روزاسه و بهجت ممکن است دچار اپی‌اسکلریت شوند. همچنین برخی عفونت‌ها مانند سفلیس، هرپس، سل و ...، نیز ممکن است در ابتلا به اپی‌اسکلریت نقش داشته باشند به همین دلیل چشم پزشک انجام آزمایشاتی خاص را برای رد یا تایید ابتلا به این بیماری‌ها، ضروری می‌داند. به طور کلی، برای تشخیص اپی‌اسکلریت، چشم پزشک یک معاینه کامل چشم انجام خواهد داد. تشخیص اپی‌اسکلریت از اهمیت زیادی برخوردار است و افراد باید برای بررسی به موقع و سریع به چشم پزشک مراجعه کنند. به ویژه در شرایطی که درد و قرمزی هم‌زمان بروز کند و تاری دید نیز مطرح باشد، این مسئله ممکن است به دلیل اسکلریت باشد که با اپی‌اسکلریت متفاوت است و در صورت عدم مراجعه و عدم درمان می‌تواند منجر به آسیب دائمی به بینایی شود.

وقت درمان است

همان‌طور که اشاره شد، اپی‌اسکلریت معمولا خود به خود برطرف می‌شود. با این حال، اگر ظاهر چشم فرد را آزار بدهد یا بیماری مرتبا عود کند، تمهیدات درمانی از سوی پزشک در نظر گرفته خواهد شد. برای این مسئله قطره‌های چشمی و در برخی موارد دارو تجویز می‌شود که باید طبق دستور چشم پزشک آن‌ها را مصرف کرد. درمان خودسرانه اپی‌اسکلریت به دلیل شباهت برخی علائم آن به بیماری‌های دیگر توصیه نمی‌شود و می‌تواند مشکلات جدی برای چشم و حتی بینایی ایجاد کند. در شرایطی که بیماری‌های التهابی زمینه‌ای عامل به وجود آورنده اپی‌اسکلریت تشخیص داده شود، درمان بیماری التهابی زمینه‌ای ضروری است. در کنار درمان‌های دارویی، بنا بر صلاح‌دید چشم پزشک می‌توان از کمپرس سرد کمک گرفت. انجام این کار به کاهش التهاب کمک می‌کند برای این منظور می‌توان یک بسته (پک) سرد را داخل یک حوله تمیز گذاشت و آن را روی پلک بسته چشم برای مدتی کوتاه قرار داد. استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی نیز در چنین شرایطی می‌تواند موثر واقع شود. این دسته از افراد در فضای باز باید از عینک آفتابی استفاده کنند. استفاده از عینک آفتابی علاوه بر اینکه حساسیت به نور را کاهش می‌دهد، از چشم در برابر باد و گرد و غبار محافظت می‌کند.

راز بیست را جدی بگیرید!

اپی‌اسکلریت ممکن است نگران کننده به نظر برسد اما یک بیماری شایع محسوب می‌شود و اغلب مشکلات طولانی مدت به وجود نمی‌آورد. افراد مبتلا به اپی‌اسکلریت تا جای ممکن باید از چشم‌های خود مراقبت کنند. استفاده از تلفن همراه و کامپیوتر عامل ایجادکننده اپی‌اسکلریت محسوب نمی‌شود اما ممکن است باعث تشدید علائم یا تحریک بیشتر چشم شود. استفاده مداوم از صفحه نمایش، با کاهش پلک زدن همراه است و حدود 60 درصد پلک زدن را کاهش خواهد داد. این مسئله باعث تبخیر سریع‌تر اشک و خشکی چشم می‌شود. خشکی چشم، تحریک و قرمزی را بیشتر می‌کند.

یکی دیگر از مواردی که می‌تواند در چنین شرایطی ایجاد شود، خستگی دیجیتال (Digital Eye Strain ) است. تمرکز طولانی مدت بر متن‌های دیجیتال، عضلات تمرکز کننده چشم را خسته می‌کند که می‎‌تواند باعث تشدید علائم و آزار بیشتر چشم شود. آن دسته از افرادی که در زمان ابتلا به اپی‌اسکلریت ناچار به استفاده از کامپیوتر یا تلفن همراه هستند، باید به صورت مدوام طبق دستور چشم پزشک از قطره اشک مصنوعی استفاده کنند. علاوه بر این، رعایت قانون 20-20-20 نیز ضروری است یعنی هر 20 دقیقه باید به مدت 20 ثانیه به جسمی که در فاصله حدود 20 فوتی (تقریبا 6 متری) قرار دارد، نگاه کرد تا عضلات چشم استراحت کند. تغییر تنظیمات صفحه نمایش نیز در چنین شرایطی می‌تواند تا حدودی موثر باشد و برای این منظور فعال کردن فیلتر نور آبی ضروری است.

کمک گرفتن از تغذیه

در منابع معتبر علمی، تغذیه به عنوان عامل قطعی برای درمان اپی‌اسکلریت معرفی نشده است اما به دلیل ماهیت التهابی بودن بیماری، می‌توان از تغذیه به عنوان عامل کاهنده التهاب کمک گرفت. غذاهایی که حاوی امگا-3 (Omega-3) هستند مانند ماهی‌های چرب (سالمون) و گردو، به کاهش التهاب و بهبود کیفیت اشک کمک می‌کنند. مصرف میوه و سبزیجات رنگی مانند بلوبری، اسفناج و کلم به دلیل داشتن ویتامین‌های سی (C) و ایی (E) از سلول‌های چشم در برابر آسیب‌های اکسیداتیو (به صدمات سلولی ناشی از استرس اکسایشی گفته می‌شود)، محافظت می‌کنند. برخی مطالعات نشان می‌دهند که در زمان عود بیماری‌های التهابی چشم، محدود کرن قندهای مصنوعی، شکرهای تصفیه شده، چربی‌های ترانس و غذاهای فرآوری شده، می‌تواند تا حدی در کاهش التهاب موثر باشد. نوشیدن آب به میزان کافی، به حفظ لایه اشکی چشم کمک می‌کند. تحقیقات جدید نشان می‌دهند که کمبود ویتامین دی (D)، ممکن است با افزایش خطر بیماری‌های خودایمنی و التهابی مرتبط باشد. البته مصرف آن باید تحت نظر پزشک و بر اساس نیاز بدن افراد در نظرگرفته شود چون مصرف بیش از حد آن می‌تواند منجر به مسمومیت شود. / Healthline.com