دولت ترامپ ناامید از نتانیاهو

دو منبع آمریکایی به اکسیوس گفتند که کاخ سفید روز دوشنبه پیام سرزنش‌آمیزی به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ارسال کرد و خشم واشنگتن را از ترور سعد، که آن را نقض توافق آتش‌بس غزه توسط اسرائیل توصیف کرد، ابراز داشت. به گفته مقامات، کاخ سفید در پیام خود این عملیات را به عنوان نقض توافق حاصل شده توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، محکوم کرده است. یک مقام ارشد آمریکایی گفت: «پیام کاخ سفید به نتانیاهو این بود: اگر می‌خواهید اعتبار خود را خراب کنید و نشان دهید که به توافقات پایبند نیستید، مهمان ما باشید، اما ما به شما اجازه نمی‌دهیم اعتبار رئیس جمهور ترامپ را پس از میانجیگری او در غزه خراب کنید». پیش از این تأیید شده بود که اورشلیم پیش از حمله، واشنگتن را از این حمله مطلع نکرده است. یک مقام اسرائیلی تأیید کرد که کاخ سفید ابراز نارضایتی کرده است، اگرچه آنها ادعا کردند که این پیام به صورت دیپلماتیک‌تری تنظیم شده است، با این حال، مقامات آمریکایی اصرار داشتند که نقض توافق واضح است. البته اسرائیل اتهامات نقض آتش‌بس توسط خود را رد کرد و در عوض ادعا کرد که حماس با برنامه‌ریزی یک حمله انفجاری که منجر به زخمی شدن دو سرباز شد، توافق را نقض کرده است. یک مقام اسرائیلی به اکسیوس گفت: «قتل رعد سعد، یک تروریست سرسخت که شبانه‌روز برای نقض توافق و از سرگیری جنگ تلاش می‌کرد، در پاسخ به این تخلفات انجام شد و هدف آن تضمین تداوم آتش‌بس بود» بنابراین اسرائیل از قبول نقض آتش بس شانه خالی کرد. به گفته این دو مقام آمریکایی، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، استیو ویتکوف، فرستاده کاخ سفید و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، از نتانیاهو بسیار ناامید شده‌اند. انتظار می‌رود نتانیاهو در 29 دسامبر در مارالاگو با ترامپ دیدار کند.

نگرانی‌های گسترده‌تر ایالات متحده در مورد سیاست‌های اسرائیل

در سوریه: دولت ترامپ احساس می‌کند که حملات فرامرزی نتانیاهو، تلاش‌های ایالات متحده برای کمک به دولت الشرع برای ایجاد ثبات در کشور را تضعیف می‌کند و همچنین هدف دستیابی به یک توافق امنیتی جدید بین سوریه و اسرائیل را نابود می‌کند.

در کرانه باختری: یک مقام ارشد آمریکایی و یک منبع آگاه گفتند که کاخ سفید به طور فزاینده‌ای نگران خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینیان و آنچه که آن را تحریکات اسرائیل می‌نامد، می‌باشد. آنها فکر می‌کنند سیاست‌های اسرائیل فضایی را ایجاد می‌کند که به تلاش‌های کاخ سفید برای گسترش توافق‌نامه ابراهیم، به ویژه با عربستان، آسیب می‌رساند. این مقام آمریکایی گفت: «ایالات متحده از نتانیاهو نمی‌خواهد که امنیت اسرائیل را به خطر بیندازد. ما از او می‌خواهیم که گام‌هایی برندارد که در جهان عرب به عنوان تحریکات تلقی می‌شود».

در غزه: کاخ سفید معتقد است که نتانیاهو در بسیاری از مسائل، به ویژه در مورد انتقال به مرحله دوم توافق‌نامه صلح، که مستلزم عقب‌نشینی بیشتر نیروهای اسرائیلی است کوته‌بین است. تا جاییکه رئیس جمهور ترامپ در یک تماس تلفنی اخیر به نتانیاهو گفت که باید «شریک بهتری» در غزه باشد. با افزایش ناامیدی در محافل دیپلماتیک ارشد واشنگتن، تنش‌ها بین دولت ترامپ و دولت نتانیاهو بر سر مراحل بعدی توافق آتش‌بس غزه و سیاست‌های منطقه‌ای گسترده‌تر تشدید شده است.

وخامت اعتبار منطقه‌ای نتانیاهو مانع اصلی توافق‌نامه‌های عادی‌سازی روابط

کاخ سفید می‌خواهد از جنگ غزه به سمت ترمیم روابط بین اسرائیل و جهان عرب و گسترش توافق‌نامه‌های ابراهیم حرکت کند اما به گفته مقامات آمریکایی، رهبران سراسر منطقه به شدت به نتانیاهو بی‌اعتماد هستند و مخالفت‌های گسترده‌ای با تعامل با او دارند. به عنوان مثال، تلاش ایالات متحده برای کمک به نتانیاهو برای برگزاری نشستی با عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر، با مخالفت شدید مصر روبرو شده است. نتانیاهو و سیسی از زمان آغاز جنگ غزه با هم صحبت نکرده‌اند. یک مقام آمریکایی گفت: «نتانیاهو در دو سال گذشته به یک منفور جهانی تبدیل شده است. او باید از خود بپرسد که چرا سیسی از دیدار با او امتناع می‌کند و چرا پنج سال پس از توافق‌نامه‌های ابراهیم، هنوز از او برای بازدید از امارات دعوت نشده است. دولت ترامپ برای رفع این مشکل تلاش زیادی می‌کند اما اگر نتانیاهو نمی‌خواهد گام‌های لازم برای کاهش تنش را بردارد، ما وقت خود را برای تلاش برای گسترش توافق‌نامه‌های ابراهیم تلف نخواهیم کرد».

تنش‌های روابط آمریکا و اسرائیل

موسسه دموکراسی اسرائیل در ۱۱ نوامبر یک نظرسنجی منتشر کرد که نشان می‌داد تقریباً نیمی از مردم اسرائیل معتقدند که آمریکا «تأثیر بیشتری بر تصمیمات امنیتی» نسبت به دولت خود دارد. این موضوع انتقاد ستون‌نویسان اسرائیلی را برانگیخته است که ایالات متحده با اسرائیل به عنوان پنجاه و یکمین ایالت خود و نه به عنوان یک کشور مستقل و دارای حاکمیت رفتار می‌کند و این امر آنها را به این سوال سوق داده است که آیا این به ضرر آنهاست یا خیر. از سویی، بسیاری از یهودیان، چه شهروند اسرائیل باشند و چه نباشند، نمی‌خواهند مورد حمایت قرار گیرند، همانطور که در آوریل گذشته بیش از ۵۵۰ خاخام و خواننده مذهبی نامه‌ای را امضا کردند و از دولت ترامپ به دلیل «سوءاستفاده از مسئله» یهودستیزی انتقاد کردند و به جمع رو به رشد مخالفان رهبران یهودی پیوستند. اما آیا واقعیت رابطه میان این دو کشور اینگونه است؟ زیرا چند هفته بعد، واشنگتن استراتژی امنیت ملی سالانه خود- یک سند ۲۹ صفحه‌ای -را منتشر کرد که در آن به سختی از اسرائیل نامی برده می‌شود. بدیهی است که رابطه بین آمریکا و اسرائیل بر خلاف هر رابطه دیگری در جهان است. حمایت واشنگتن از دولت یهود در طول فرآیندهای صلح (ناموفق) از دهه 1990 تا حمله 7 اکتبر 2023 حماس و متعاقب آن جنگ در نوار غزه ثابت بوده و یک رابطه بدون قید و شرط از سوی دولت‌های بایدن و هم ترامپ همراه با حمایت دیپلماتیک و نظامی. با این حال، با توجه به تلفات فاجعه‌بار جنگ اسرائیل در نوار غزه، حفظ این نوع رابطه دوجانبه بهای سنگینی داشته است، زیرا گذشته از برخی استثنائات نادر، مانند آتش‌بسی که در اوایل اکتبر ۲۰۲۵ به اجرا درآمد، آمریکا نتوانسته است رفتار اسرائیل در جنگ را شکل دهد.

این امر نشانگر عدم کنترل آمریکا بر اسرائیل و خود سری‌ها و اعمال قدرت‌های تلاویو دارد؛ حتی به صورت پنهان و در لفافه در پی ایجاد تنش در مناطقی است که حوزه نفوذ اسرائیل قلمداد می‌شود و اینجا دیگر تنها گوشه چشمی به واکنش احتمالی آمریکا در مقابل رفتارهای پرتنش خود دارد. بدیهی است که به نفع اسرائیل است که آمریکا را در کنار خود نگه دارد.

حمایت بی‌قید و شرط واشنگتن به اسرائیل چراغ سبز داده است تا عجولانه و بدون ضرورت عمل کند، به گونه‌ای که حتی ایالات متحده را به سمت درگیری‌های نظامی ناخواسته بکشاند. آندره پی. میلر، عضو ارشد امنیت ملی و سیاست بین‌الملل در مرکز پیشرفت آمریکا، استدلال می‌کند: «وقتی کشورهای دیگر سلاح‌های آمریکایی می‌خرند، فروش آنها تابع مجموعه‌ای از قوانین ایالات متحده است؛ چیزی که اسرائیل هرگز واقعاً مجبور به رعایت آنها نشده است. همچنین سایر شرکا از نشان دادن ترجیحات آشکار برای یک حزب سیاسی آمریکایی خودداری می‌کنند؛ رهبران اسرائیل این کار را انجام می‌دهند و با هیچ عواقبی روبرو نمی‌شوند». ترامپ آشکارا می‌خواهد از درگیری غزه خارج شود، همانطور که سعی دارد از درگیری‌های اروپا در قبال اوکراین خارج شود تا بتواند تلاش‌های خود را وقف مهار قدرت رو به رشد چین در اقیانوس آرام کند. بدیهی است که به نفع اسرائیل است که آمریکا را در کنار خود نگه دارد.

روزنامه صبح ساحل