قهرمان بندرعباس؛ هلاکو نیکخواه و جغرافیای جسارت

بندرعباس قهرمانان و نامداران متعددی دارد که هر یک فصلی از تاریخ اجتماعی و ورزشی این شهر را شکل داده‌اند. هلاکو نیکخواه، اما، در میان آنان جایگاهی خاص دارد؛ نه صرفاً به خاطر مدال‌ها و مسئولیت‌ها، بلکه به سبب روحیه‌ای که او را به شخصیتی ماندگار بدل کرد.

هلاکو نیکخواه در فروردین ۱۳۱۵ در محله‌ی چاه محمودی بندرعباس چشم به جهان گشود. کودکی‌اش در فضای ساده و صمیمی جنوب گذشت؛ جایی که شور زندگی با گرمای هوا و پهنای دریا در هم تنیده است. تحصیلات ابتدایی را در مکتب‌خانه ملازهرا آغاز کرد و سپس در مدارس مشیر دوانی و جاوید ادامه داد. عطش یادگیری او را تا آموزشگاه تخصصی زبان انگلیسی ارومیه کشاند؛ جایی که تحصیلاتش را در رشته زبان انگلیسی به پایان رساند.

از همان کودکی، استعداد بدنی و مهارت‌های ورزشی‌اش چشمگیر بود. او همزمان در چندین رشته فعالیت می‌کرد: دوچرخه‌سواری، شنا، فوتبال و موتورسواری. این چندبعدی بودن، بعدها به شناسنامه‌ی شخصیتی‌اش بدل شد. در سال ۱۳۳۴ عنوان قهرمان دوچرخه‌سواری استان را به دست آورد و در دهه سی، با تیم فوتبال «عقاب سورو» به میدان رفت. همواره از یارانش، به‌ویژه سید احمد طباطبایی، دروازه‌بان تیم، به نیکی یاد می‌کرد و نقش آنان را در پیشبرد ورزش منطقه ارج می‌نهاد.
پس از پایان دبیرستان، بی‌درنگ به عنوان معلم ورزش در همان دبیرستانی مشغول به کار شد که خود روزی شاگردش بود. اما پیچ‌وخم بخشنامه‌ها و الزام به تحصیلات عالی، مسیرش را موقتاً تغییر داد. او راهی آموزشگاه زبان رضاییه شد و پس از فراغت از تحصیل، مدتی به مدرسه نظام رفت، اما سرانجام بار دیگر به آموزش و پرورش بازگشت؛ جایی که تدریس و تربیت نسل جوان با روحیه‌اش سازگارتر بود.

در سال ۱۳۳۸، پس از حادثه‌ای که برای رئیس وقت تربیت بدنی بندرعباس رخ داد، مسئولیت اداره کل تربیت بدنی بندرعباس به هلاکو نیکخواه واگذار شد. این دوره از درخشان‌ترین فصل‌های زندگی اداری اوست. بنیان‌گذاری ورزشگاه تختی بندرعباس، سامان‌دهی ورزش‌های همگانی و قهرمانی، و اعزام ورزشکاران به مسابقات کشوری که با کسب عناوین و مدال‌های متعدد همراه شد، از افتخارات این دوره به شمار می‌آید.

با این همه، روح آزاد او در چارچوب‌های اداری آرام نمی‌گرفت. پس از مدتی، بار دیگر به آموزش و پرورش بازگشت و به تدریس زبان انگلیسی پرداخت. نگارنده در سال ۱۳۵۳ افتخار شاگردی او را در مدرسه محمود پزشکی داشته‌ام؛ معلمی سخت‌گیر و مهربان که درس را با زندگی پیوند می‌زد.
از رشادت و تهور هلاکو نیکخواه حکایت‌ها بسیار است: شنای تاریخی از بندر لافت تا بندر پل، عضویت در گروه «گرگاش» که پیش‌تر شرح آن آمده، و از پای درآوردن کفتار مهاجمی با ضربات مشت؛ واقعه‌ای که بازتابی کشوری یافت و او را به نماد جسارت بدل کرد. او دو بار با موتورسیکلت دور ایران را پیمود؛ سفری که بیش از یک ماجراجویی، نشانه‌ی عطش شناخت و ارتباط با مردم بود.

دستی بر ساز داشت و فراغت را به بطالت نمی‌گذراند. با پیر و جوان دوستی می‌کرد و گوشه‌گوشه جغرافیای استان را می‌شناخت. «جیپ شهباز» معروفش، با شماره ۴۳۲۹۷، سال‌ها همراه او بود؛ همان جیپی که بعدها نگارنده خریداری کرد و تا همین سال‌های اخیر در اختیار داشت.
در تابستان ۱۳۸۸، حدود یک سال پیش از آسمانی شدنش، به همراه چند تن از دوستان به دیدارش رفتیم. حاصل آن دیدار، مصاحبه‌ای تصویری و مفصل درباره زندگی، فرهنگ و تاریخ ورزش بندرعباس است؛ سندی زنده از حافظه‌ی مردی که خود بخشی از این تاریخ بود.

هلاکو نیکخواه رفت، اما داستانش همچنان در خیابان‌ها، ورزشگاه‌ها و خاطره‌ی شاگردان و همشهریانش جاری است؛ مردی که بندرعباس را نه فقط زندگی کرد، بلکه معنا بخشید.

برگرفته از سایت آرموس