زلزله در بازار فلزات گرانبها

فرسایش اعتماد دلار

پس از آنکه طلا و نقره در بازارهای جهانی جهش‌های تاریخی بی‌سابقه‌ای را ثبت کردند، قیمت فلزات گرانبها به خط مقدم صحنه اقتصادی بازگشته‌اند. به باور کارشناسان، این جهش‌ها ناشی از تشدید خطرات ژئوپلیتیکی و اقتصادی و افزایش‌عدم قطعیت در مورد آینده سیستم مالی بین‌المللی بود. دو فلز طلا و نقره با نزدیک شدن به رکوردهای جدید، به عملکرد استثنایی خود ادامه می‌دهند، آن هم در زمانی که سرمایه‌گذاری‌های نهادی و سرمایه‌های بزرگ به سمت دارایی‌های امن، به ویژه طلا، به عنوان ذخیره سنتی ارزش در دوره‌های آشفتگی، روی می‌آورند.

بازارهای جهانی در آغاز هفته شاهد موج خرید قوی بودند که قیمت طلا را به بالای ۵۰۰۰ دلار در هر اونس رساند و رکوردهای تاریخی جدیدی را ثبت کرد که ریشه در تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی از خاورمیانه تا اروپای شرقی، مسائل حساسی مانند گرینلند و ونزوئلا و پیامدهای مستقیم آن‌ها بر ثبات زنجیره‌های عرضه، انرژی و تجارت جهانی دارد. رکورد فعلی تنها بازتاب یک موج سفته‌بازی کوتاه‌مدت نیستند، بلکه نشان‌دهنده تغییر ساختاری در رفتار سرمایه‌گذاران نسبت به طلا، به عنوان ذخیره ارزش و پوشش مؤثر در برابر فرسایش اعتماد به ارزهای اصلی، به ویژه دلار آمریکا هستند که در نتیجه سیاست‌های مالی و پولی ایالات متحده با فشار فزاینده‌ای روبرو است.

رشد قیمت طلا در عرض یک هفته یکی از سریع‌ترین موج‌های صعودی در سال‌های اخیر است و ناشی از افزایش سرمایه‌گذاری و تقاضای نهادی بوده است. این فلز زرد از ابتدای این ماه تقریباً ۱۸ درصد افزایش قیمت داشته است، البته در طول سال گذشته افزایش بیش از ۶۵ درصدی را تجربه کرده بود که نشان دهنده گسترش دامنه تقاضا و تنوع کانال‌های آن است.

عملکرد قوی طلا همچنین با افزایش نگرانی‌ها در مورد چشم‌انداز اقتصاد ایالات متحده به دلیل بازگشت لفاظی‌های تجاری سختگیرانه دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، همراه با تهدید به اعمال تعرفه‌های جدید بر شرکای تجاری کلیدی، همراه با مداخلات مکرر در استقلال سیاست پولی، مرتبط است که نگرانی‌های سرمایه‌گذاران در مورد اعتبار نهادهای اقتصادی ایالات متحده را به خط مقدم بازگردانده است. از سوی دیگر، احتمال تعطیلی دولت آمریکا بر بازارها سایه افکنده و برآوردها به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده است که این امر، ریسک‌گریزی را افزایش داده و سرمایه‌ها را به سمت دارایی‌های امن سوق می‌دهد. در این شرایط، شاخص دلار آمریکا به پایین‌ترین سطح خود در چند ماه اخیر رسیده که جذابیت طلا را برای سرمایه‌گذاران خارج از آمریکا افزایش داده است.

چشم‌انداز نهادهای بین‌المللی

موسسات مالی بین‌المللی پیش‌بینی کرده‌اند که این روند قوی برای طلا ادامه خواهد یافت. بانک HSBC در یادداشتی اخیر اظهار داشت که افزایش اخیر قیمت طلا و نقره منعکس کننده ترکیبی از عوامل ژئوپلیتیکی و اقتصادی است که مهمترین آن‌ها تشدید اختلافات تجاری و بی‌ثباتی سیاسی جهانی است. تحلیلگران Union Bancaire Privée همچنین پیش‌بینی کرده بودند که قیمت طلا تا پایان سال به حدود ۵۲۰۰ دلار در هر اونس خواهد رسید که ناشی از تقاضای مداوم بانک‌های مرکزی و سرمایه‌گذاران حقیقی است.

گلدمن ساکس به نوبه خود تأیید کرد که تقاضا برای طلا اخیراً با تقویت نقش صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETFs)، که دارایی‌های آن‌ها از ابتدای سال ۲۰۲۵ تقریباً ۵۰۰ تن افزایش یافته، در کنار افزایش تقاضای فیزیکی از سوی افراد ثروتمند و مؤسسات سرمایه‌گذاری به طور قابل توجهی افزایش یافته است، بانک پیش‌بینی خود را برای قیمت طلا تا پایان سال ۲۰۲۶ به ۵۴۰۰ دلار در هر اونس افزایش داد، در مقایسه با تخمین‌های قبلی که بسیار پایین‌تر بود.

در همین زمینه، پیش‌بینی‌های منتشر شده توسط موسسات بین‌المللی، از جمله سوسیته جنرال و بانک آمریکا، نشان می‌دهد که اگر خطرات اقتصادی و ژئوپلیتیکی با همین سرعت ادامه یابد، احتمال رسیدن قیمت طلا به محدوده بین ۶۰۰۰ تا ۷۱۵۰ دلار در هر اونس در طول سال ۲۰۲۶ وجود دارد.

حرکت بانک‌های مرکزی به سمت دارایی‌های امن

خریدهای بانک‌های مرکزی همچنان ستون اصلی حمایت از بازار است و داده‌ها نشان می‌دهد که میانگین خرید ماهانه نزدیک به ۶۰ تن بوده که بسیار بیشتر از میانگین ۱۷ تن پیش از سال ۲۰۲۲ است. این ارقام نشان دهنده تلاش‌های بسیاری از اقتصادهای نوظهور برای تنوع بخشیدن به ذخایر خود و کاهش وابستگی به دلار در بحبوحه تغییرات ژئوپلیتیکی شتابان است. در روزهای آینده، بازارها بر تصمیمات سیاست پولی ایالات متحده، به ویژه جلسه فدرال رزرو ایالات متحده و کنفرانس مطبوعاتی رئیس آن، جروم پاول، در کنار داده‌های اقتصادی مهم مربوط به اعتماد مصرف‌کننده، تورم و قیمت تولیدکننده متمرکز خواهند بود که مرحله بعدی بازارهای جهانی را شکل می‌دهند.

رونق نقره

از سوی دیگر، بر اساس گزارش‌های رسمی، نقره نیز با افزایش استثنایی روبرو شد و بهترین عملکرد خود را در بیش از چهار دهه گذشته ثبت کرد. این فلز سفید از ابتدای سال در بورس‌های جهانی تقریباً ۶۰ درصد افزایش یافته که ناشی از ترکیبی از عوامل مانند نقش آن به عنوان یک پناهگاه امن و تقاضای صنعتی قوی است. افزایش نگرانی‌ها در مورد اقتصاد ایالات متحده، ادامه فشار بر دلار و نوسانات بازارهای اوراق قرضه، سرمایه‌گذاران را بر آن داشت تا سبد سرمایه‌گذاری خود را به سمت دارایی‌های فیزیکی، عمدتاً طلا و نقره، هدایت کنند. انتظارات برای کاهش نرخ بهره ایالات متحده در اواخر امسال نیز به افزایش جذابیت فلزات بدون بازده کمک کرده است. نقره، به ویژه از تقاضای صنعتی قوی به دلیل گذار جهانی انرژی سود می‌برد و نقش محوری در صنایع انرژی خورشیدی، خودروهای برقی و زیرساخت‌های شبکه و همچنین کاربردهای هوش مصنوعی ایفا می‌کند. با این حال، رشد عرضه از معادن همچنان محدود است و شکاف ساختاری بین عرضه و تقاضا ایجاد می‌کند.

اگرچه بانک‌های مرکزی به دلیل ارتباط نزدیک نقره با مصارف صنعتی، به عنوان بخش بزرگی از ذخایر خود به آن متکی نیستند، اما سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی آن را به عنوان یک جایگزین جذاب محسوب می‌کنند، به خصوص با توجه به رکوردهای بالای قیمت طلا که احتمال ادامه روند صعودی در دوره آینده را افزایش می‌دهد. براساس برآوردها، ادامه تنش‌های ژئوپلیتیکی، گسترش اختلافات تجاری و شکاف عرضه جهانی، همراه با تقاضای فزایندهد از سوی بخش‌های انرژی و فناوری، نقره را نه تنها به عنوان یک فلز صنعتی، بلکه به عنوان یک دارایی قابل سرمایه‌گذاری به عنوان پوشش ریسک در برابر خطرات کندی رشد جهانی و نوسانات سیاست‌های پولی در دوره آینده، موقعیت قوی نگه می‌دارد.