کارگاه «تکنیک‌های اقناعی و واکنش سریع رسانه‌ای» در بندرعباس برگزار شد

به گزارش صبح ساحل، این کارگاه با هدف ارتقای دانش و مهارت‌های تخصصی فعالان رسانه در حوزه اقناع، تحلیل محتوای رسانه‌ای و مدیریت واکنش سریع در فضای خبری برگزار شد.

در این نشست آموزشی، ابراهیم مهرانی با اشاره به تفاوت «مخاطب» و «کاربر» در عصر ارتباطات، اظهار کرد: مخاطب سنتی دریافت‌کننده‌ای یک‌سویه است، اما کاربر در فضای نوین رسانه‌ای هم دریافت‌کننده و هم تولیدکننده و ارسال‌کننده پیام است؛ بنابراین معادلات تأثیرگذاری تغییر کرده است.

وی با تأکید بر ضرورت نگاه عمیق به ظاهر و باطن رسانه‌ها افزود: آنچه در نگاه اول دیده می‌شود لزوماً تمام واقعیت نیست؛ هرچه نگاه عمیق‌تر شود، لایه‌های بیشتری از معنا آشکار می‌شود و همین مسئله ماهیت رسانه را شکل می‌دهد. برداشت افراد از یک پیام رسانه‌ای نیز می‌تواند متفاوت باشد و این تفاوت، ناشی از پیش‌فرض‌ها و چارچوب‌های ذهنی مخاطبان است.

مهرانی با تشریح مفاهیم «متن»، «زیرمتن» و «فرامتن» تصریح کرد: متن همان چیزی است که دیده می‌شود، زیرمتن هدف تولیدکننده محتواست و فرامتن برداشت مخاطب از پیام است. رسانه زمانی موفق عمل می‌کند که بتواند برداشت مخاطب را در راستای اهداف مدنظر خود هدایت کند.

وی با اشاره به قدرت بازنمایی در رسانه‌ها گفت: رسانه‌ها می‌توانند واقعیت را وارونه جلوه دهند یا حتی مفاهیمی را خلق کنند که در عالم خارج وجود عینی ندارند. از این رو، صحت‌سنجی خبر و راستی‌آزمایی منابع اهمیت اساسی دارد و باید با بهره‌گیری از ابزارهای فنی و جست‌وجوی منبع اولیه، اصالت تصاویر و اخبار بررسی شود.

وی در ادامه با مرور سیر تاریخی کارکرد رسانه‌ها بیان کرد: رسانه‌ها ابتدا با کارکرد اطلاع‌رسانی شکل گرفتند، سپس نقش آموزشی یافتند و در ادامه به حوزه سرگرمی وارد شدند و امروز به مرحله «سرگرم‌آموزی» و «بازی‌آموزی» رسیده‌اند. ابراهیمی همچنین مدل ساده ارتباطات شامل منبع، رمزگذاری، کانال ارتباطی، گیرنده و رمزگشایی را تشریح کرد و بر اهمیت درک صحیح فرآیند انتقال پیام تأکید نمود.

مهرانی با اشاره به تحولات جهانی ارتباطات و شکل‌گیری جامعه شبکه‌ای، خاطرنشان کرد: امروز جنگ، جنگ رسانه‌هاست و ابزار رسانه می‌تواند کارکردی مشابه سلاح داشته باشد. به گفته وی، در چنین فضایی سواد رسانه‌ای به‌عنوان «سپر دفاعی» مخاطبان در برابر پیام‌های هدفمند عمل می‌کند.

وی با انتقاد از ضعف آموزش سواد رسانه‌ای در کشور افزود: آموزش این مهارت باید از سنین پایین آغاز شود، چراکه در بزرگسالی بسیاری از نگرش‌ها تثبیت شده و تغییر آن‌ها دشوارتر است.

این کارشناس رسانه با تشریح برخی نظریه‌های ارتباطی از جمله نظریه «گلوله جادویی»، «مارپیچ سکوت»، «کاشت» و «دو مرحله‌ای جریان ارتباطات» توضیح داد: تکرار مستمر یک پیام می‌تواند به تدریج آن را به‌عنوان واقعیت در ذهن مخاطب تثبیت کند و رهبران فکری در این فرآیند نقش کلیدی دارند.

وی همچنین با تأکید بر شناخت مالکیت رسانه‌ها گفت: هیچ رسانه‌ای بدون هدف تأسیس نمی‌شود و جهت‌گیری آن متأثر از سیاست‌ها و منافع صاحبان و تأمین‌کنندگان مالی آن است؛ بنابراین تحلیل پیام بدون توجه به مالکیت رسانه ناقص خواهد بود.

مهرانی در بخش دیگری از سخنان خود به تکنیک‌های اقناعی از جمله تحریک احساسات، برجسته‌سازی ویژگی‌ها، تکرار تدریجی (قطره‌چکانی) و چینش پازلی محتوا اشاره کرد و افزود: در این تکنیک‌ها پیام‌ها به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که به‌مرور زمان نگرش و رفتار مخاطب را تحت تأثیر قرار دهند.

روش‌های صحت‌سنجی اخبار، تحلیل تصاویر و ویدئوهای رسانه‌ای، بررسی شیوه‌های تأثیرگذاری پیام‌ها بر مخاطب و نقش آموزش و سرگرمی در رسانه‌ها نیز در این کارگاه مطرح شد. این بخش‌ها با ارائه مثال‌های عملی و تجربیات میدانی همراه بود تا شرکت‌کنندگان علاوه بر دانش نظری، مهارت‌های کاربردی لازم برای مواجهه با رسانه‌ها را نیز بیاموزند.

این برنامه روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن‌ماه در سالن اجتماعات اداره کل نهاد کتابخانه‌های عمومی استان برگزار شد.