دولت‌ها مردود در آزمون موادمخدر

چهره‌ای کمتر دیده‌شده، قدرتی فراگیر

ال منچو رهبر و بنیان‌گذار "کارتل نسل جدید خالیسکو" (CJNG) است؛ شبکه‌ای جنایی که طی سال‌های اخیر به یکی از بزرگ‌ترین بازیگران قاچاق مواد مخدر در نیم‌کره غربی تبدیل شده است.

برخلاف بسیاری از رهبران پیشین کارتل‌ها، او نه‌تنها در سایه فعالیت نمی‌کند، بلکه با نمایش آشکار قدرت نظامی، پیام روشنی به دولت‌ها و رقبا می‌دهد: توازن قوا تغییر کرده است. رسانه‌های بین‌المللی، CJNG را کارتل «نظامی‌شده» توصیف می‌کنند؛ گروهی که ساختار، تجهیزات و تاکتیک‌هایش شباهت فزاینده‌ای به واحدهای شبه‌نظامی دارد.

کارتل‌ها و فرسایش اقتدار دولت

گزارش‌های متعدد رسانه‌های خارجی نشان می‌دهد که در بخش‌هایی از مکزیک و آمریکای لاتین، کارتل‌ها عملاً جای دولت را گرفته‌اند. آن‌ها با اعمال خشونت، کنترل اقتصادی و نفوذ سیاسی، نوعی «حکمرانی غیررسمی» ایجاد کرده‌اند. در مناطق تحت نفوذ CJNG؛ قوانین محلی توسط کارتل اجرا می‌شود، اخاذی به‌جای مالیات رسمی عمل می‌کند و نیروهای پلیس یا تطمیع می‌شوند یا حذف. این وضعیت، مرز میان دولت قانونی و قدرت جنایی را به‌شدت مخدوش کرده است.

خشونت به‌مثابه پیام

آنچه ال‌منچو را از بسیاری از قاچاقچیان پیشین متمایز می‌کند، استفاده حساب‌شده از خشونت نمایشی است. سرنگونی بالگرد ارتش مکزیک در سال ۲۰۱۵، حملات مستقیم به نیروهای امنیتی و استفاده از پهپادهای انفجاری، نه‌تنها عملیات نظامی، بلکه ابزار جنگ روانی هستند. این پیام‌ها بیش از آنکه خطاب به رقبا باشند، متوجه دولت‌ها و جامعه‌اند: «قدرت واقعی اینجاست».

پیوند جنوب و شمال؛ زنجیره‌ای فراملی

قدرت کارتل‌هایی چون CJNG بدون ساختار فراملی قاچاق ممکن نیست. مواد مخدر تولیدشده در آمریکای جنوبی، از مسیرهای پیچیده زمینی و دریایی عبور کرده و به بزرگ‌ترین بازار مصرف جهان، یعنی ایالات متحده، می‌رسد.

در این میان، نهادهایی چون "DEA" تلاش کرده‌اند با تعقیب رهبران کارتل‌ها، این زنجیره را مختل کنند. با این حال، کارشناسان می‌گویند تمرکز صرف بر سرکوب عرضه، بدون کاهش تقاضا، نتیجه‌ای جز بازتولید خشونت نداشته است.

شکست سیاست «جنگ با مواد مخدر»

تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌های معتبر غربی نشان می‌دهد که سیاست چند دهه‌ای «جنگ با مواد مخدر» نه‌تنها موفق نبوده، بلکه در مواردی به تقویت کارتل‌ها انجامیده است. دستگیری یا کشته‌شدن یک رهبر، اغلب به تجزیه قدرت و افزایش درگیری‌های خونین منجر شده است. ال منچو محصول همین خلأ سیاستی است؛ خلأیی که در آن فقر، نابرابری اجتماعی و فساد سیاسی، نیروی انسانی و مشروعیت محلی کارتل‌ها را تأمین می‌کند.

جامعه؛ بازنده اصلی

در میان این معادلات، شهروندان عادی بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند. روزنامه‌نگاران هدف ترور قرار می‌گیرند، فعالان مدنی خاموش می‌شوند و خانواده‌ها ناچار به ترک خانه‌های خود هستند. در برخی مناطق، نسل جوان کارتل‌ها را نه تهدید، بلکه تنها مسیر بقا و پیشرفت می‌بیند.

این تغییر نگرش اجتماعی، یکی از خطرناک‌ترین پیامدهای گسترش قدرت کارتل‌هاست. ال منچو تنها یک قاچاقچی تحت تعقیب نیست؛ او نشانه بحرانی ساختاری در آمریکای لاتین است. تا زمانی که ریشه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی این بحران درمان نشود، حذف یک چهره، به ظهور چهره‌ای دیگر منجر خواهد شد.

بحران کارتل‌های مواد مخدر، بیش از آنکه مسئله‌ای امنیتی باشد، آزمونی برای حکمرانی، عدالت و توسعه در منطقه است؛ آزمونی که تاکنون، بسیاری از دولت‌ها در آن مردود شده‌اند.

منبع: العربیه، فاکس نیوز، DEA، گاردین