قمار جنگ زیرساختی

جنگ زیرساخت‌ها کابوس تلخ اسرائیل

بسیاری از تحلیگران معتقدند که در یک جنگ زیرساختی در حوزه انرژی، اسرائیل با محدودیت‌ها و آسیب‌پذیری‌های جدی روبه رو خواهد بود و همین مسئله باعث می‌شود این رژیم در چنین سناریویی با کابوس مواجه شود.

از سویی مقامات آمریکایی از جمله وزیر انرژی آمریکا بارها اعلام کرده‌اند که حمله به زیرساخت‌های نفت و گاز ایران در برنامه آن‌ها نیست. به گزارش اسپوتنیک روسیه با حملات اسرائیل به زیرساخت‌های نفتی ایران، اکنون مشخص شده است که اسرائیل نتوانسته از قبل شدت حملات خود به تاسیسات نفتی ایران را به آمریکا اطلاع دهد. در نتیجه به دنبال این اقدام تل آویو، و نارضایتی آمریکا از آن، این کشور سعی در کم اهمیت جلوه دادن حمله اسرائیل به انبارهای نفت تهران برای کاهش تنش داشت تا از واکنش متقابل ایران به زیرساخت‌های حیاتی منطقه جلوگیری کند. حال اگر این موضوع را کنار تامین کالاهای اساسی از سوی اسرائیل قرار دهیم عمق فاجعه نمایان‌تر می‌شود. اسرائیل در تامین کالاهای اساسی با محدودیت جدی روبه رو است؛ به عنوان نمونه در بخش گندم که میزان تولید این کشور بسیار پایین است و حدود 80 درصد به واردات وابسته است. در شرایط جنگی و اختلال در مسیرهای تجاری و حمل و نقل – اختلال در تنگه هرمز و افزایش هزینه‌های حمل و نقل دریایی- که می‌تواند مستقیم بر قیمت و دسترسی به کالا اثر بگذارد، موقعیت بحرانی‌تر خواهد شد. در مورد ذخیره‌سازی نیز زیرساخت‌های اسرائیل چندان گسترده نیست اکنون اگر این موضوع را به سایر حوزه های کالاهای اساسی و زیرساخت‌های اقتصادی تعمیم دهیم می‌توان دید که در بسیاری از بخش‌ها نیز اسرائیل با محدودیت‌های مشابهی رو به رو است. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند که در صورت گسترش جنگ زیرساختی، این رژیم در برخی از بخش‌های حیاتی با چالش‌های قابل توجهی روبه رو خواهد شد.

ریسک اسرائیل در حمله به منابع سوخت

در شاخص بررسی میزان امنیت انرژی کشورها دو مورد حیاتی وجود دارد. اول تنوع سوخت و دیگری پراکندگی تاسیسات نفتی و انرژی است. درمورد تنوع سهم سوخت‌های مختلف در سبد تامین انرژی یک کشور ایران و اسرائیل شبیه به هم هستند و هر دو 80 تا 90 درصد انرژی خود را منابع نفت و گاز تامین می‌کنند اما مورد دوم وضعیت ایران متفاوت از اسرائیل و در شرایط بهتری قرار می‌گیرد چراکه وسعت سرزمین ایران امکان پراکندگی زیرساخت‌ها و اجرای بهتر ملاحظات امنیتی را فراهم می‌کند. بنابراین ورود اسرائیل به این حیطه نوعی قمار راهبردی محسوب می‌شود.

براساس آمارهای منتشر شده از آژانس بین‌المللی انرژی و انستیتو انرژی در مجموع 93 درصد، از انرژی اسرائیل از نفت، گاز و زغال سنگ تامین می‌شود. در نتیجه با توجه به برخی محدودیت‌های جغرافیایی و توپوگرافی باعث می‌شود امکان اجرای گسترده پدافند غیرعامل و پراکندگی زیرساخت‌ها برای آن‌ها بسیار محدود باشد و قدرت مانور زیادی به این کشور ندهد.

عملیات خشم حماسی یا سردرگمی حماسی

نشریه فارین پالسی با تمسخر نام‌گذاری جنگ دولت آمریکا علیه ایران تحت عنوان «عملیات خشم حماسی»، نام واقعی آن را «عملیات سردرگمی حماسی» دانسته است و نوشت: «اهداف ترامپ در قبال ایران گسترده متزلزل و احتمالا غیرقابل دستیابی است».

طبق گزارش موسسه مطالعات جنگ حجم عملیات امریکا و اسرائیل که در چند روز اول بسیار گسترده بود اما از روز چهارم حجم حملات کاهش داشته است و در مجموع، حجم عملیات حدود 55 تا 65 درصد به طور کلی افول کرده است. این موضوع نشان می‌دهد که رسیدن به اهداف مورد نظر در ایران با اختلال مواجه شده و آنگونه که انتظار داشتند جریان تجاوز به خاک ایران پیش نرفته است و از طرفی مشکلات احتمالی در حوزه مهمات گریبان امریکا و اسرائیل را گرفته است. اما قسمت مهم ماجرا اینجاست که ایالات متحده و اسرائیل انتظار حملات تهاجمی ایران علیه مبادی عملیات دشمن را نداشتند؛ آن هم در این سطح و جدیت به گونه‌ای که آسمان اسرائیل و پایگاه‌های امریکا در منطقه، به اتوبانی برای موشک‌های ایران تبدیل شود. تا جاییکه رژیم صهیونیستی قانونی اضطراری را وضع کرده است که براساس آن هرکس ویدئو یا تصویری از اصابت موشک‌های ایران به تل‌آویو در شبکه‌های اجتماعی منتشر کند، تا 5 سال زندان در انتظارش خواهد بود.

این اقدام به دنبال جریمه‌های سنگین کشورهای منطقه مانند بحرین و امارات و کویت برای منتشرکننده تصاویر موشک‌های ایرانی صورت گرفت. تاکر کارلسون، فعال رسانه‌ای آمریکا در پیامی ویدئویی که در تارنمای اینترنتی خود منتشر کرد و از سانسور گسترده پیامدهای جنگ توسط رژیم صهیونیستی خبر داد، گفت: اوضاع در کابینه اسرائیل آشفته است. وی با اشاره به ویرانی‌های گسترده ناشی از حملات موشکی ایران، تصریح کرد: کشورهای حاشیه خلیج فارس هم نمی‌خواهند پیامدهای حمله ایران در معرض دید جهانیان قرار گیرد. وی افزود: کابینه اسرائیل نمی‌خواهد مردم سوختن تل‌آویو یا حیفا را ببینند. از طرفی نگرانی‌های سیاسی از هزینه‌های فزاینده جنگ با ایران، با دلواپسی رای‌دهندگان در پمپ بنزین ها افزایش یافته است.

در مجموع می‌توان گفت در حوزه نظامی ایران توانست در مدت کوتاهی موازنه قوا را برقرار کند و در برخی حوزه‌ها حتی دست برتر داشته و ابتکار عمل را به دست بگیرد. از طرفی بر طبق برآوردهای منتشر شده از هزینه‌های نظامی ایالات متحده در جریان درگیری‌های اخیر منطقه نشان می‌دهد که واشنگتن فقط در 12 روز گذشته با ده‌ها میلیارد دلار هزینه عملیاتی و خسارت تجهیزات نظامی مواجه شده است؛ رقمی که علاوه بر هزینه‌های جاری استقرار نیروها، شامل انهدام سامانه‌های پیشرفته راداری، جنگنده‌ها، پهپادها و مصرف گسترده موشک‌های پدافندی نیز می‌شود. این رقم معادل 1 درصد بودجه نظامی سال 2026 آمریکا است و میزان فشار بر دولت آمریکا از سوی جامعه ایالات متحده را نمایان می کند.