خودکفایی نجات‌دهنده

همان‌طور که می‌دانیم تنگه هرمز نه‌تنها مسیر انتقال نفت و گاز، بلکه شاهراه اصلی جابه‌جایی کودهای شیمیایی، به‌ویژه اوره و آمونیاک است و اختلال در این مسیر، به‌طور مستقیم تولیدات کشاورزی در سراسر دنیا را هدف قرار می‌دهد. حالا در پی تحولات نظامی اخیر در خاورمیانه و محدودیت عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، شاهد سرآغاز بحران جهانی تأمین غذا هستیم. چراکه شاید مردم بتوانند بدون خودرو زندگی کنند؛ اما بدون نان و غذا امکان ادامه حیات وجود ندارد و اینجا است که مسدود بودن تنگه هرمز، اهمیت کشاورزی و تولید داخلی برای تأمین غذای مردم را بیش از پیش روشن می‌شود.گفتنی است؛ در بین کشورهای منطقه تنها ایران و ترکیه هستند که کمترین وابستگی را به واردات مواد غذایی دارند و کشورهای حاشیه خلیج فارس تا ۸۵ درصد نیاز غذایی خود را از طریق واردات تأمین می‌کنند. لذا اگر مذاکرات کنونی با شکست مواجه شود؛ بحران مواد غذایی از کشورهای حاشیه خلیج فارس گرفته تا بیشتر کشورهای قاره‌ آفریقا و آسیا را تحت تاثیر قرار خواهد داد. اما چیزی که این مشکل را دو چندان می‌کند این است که این اختلال با فصل‌ کلیدی کشت همزمان شده است. در بسیاری از کشورها، بهار زمان حیاتی برای کاشت محصولات است و هرگونه تأخیر در تأمین کود می‌تواند به کاهش عملکرد محصولات در کل سال زراعی منجر شود. همچنین کاهش دسترسی به کود و سایر نهاده‌ها، اکنون به عاملی تعیین‌کننده در تصمیم‌گیری کشاورزان تبدیل شده و در برخی مناطق به کاهش مصرف یا تغییر الگوی کشت انجامیده است. در چنین شرایطی، نگرانی‌ها بیش از کمبود کوتاه‌مدت، متوجه افت بهره‌وری و کاهش تولید در ماه‌های آینده است. در کنار این مشکل، افزایش قیمت انرژی نیز به‌عنوان عامل تشدیدکننده عمل می‌کند چراکه تولید کودهای شیمیایی به‌شدت به گاز طبیعی وابسته است و جهش قیمت انرژی، هزینه تولید این نهاده‌ها را بالا برده است. پس دو عامل کاهش عرضه و افزایش هزینه تولید در کنار یکدیگر فشار مضاعفی بر کشاورزان سراسر دنیا وارد کرده‌است. اگر این روند ادامه یابد، باید منتظر شوک‌های غذایی در ابعادی گسترده‌ و جهانی باشیم.

اشتراک گذاری:

آفریقا آسیب‌پذیرترین قاره در بحران غذایی

با ادامه‌دار شدن جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، نگرانی‌ها درباره یک فاجعه جهانی در حوزه غذا رو به افزایش است.

با اینکه قیمت جهانی مواد غذایی تاکنون فقط به‌طور محدود افزایش یافته، تحلیل‌گران می‌گویند اثر واقعی این درگیری هنوز ظاهر نشده است. آن‌ها همچنین معتقدند شدت پیامدها تا حد زیادی به این بستگی دارد که اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز تا چه مدت ادامه پیدا کند. اما به‌طور کلی در ماه‌های آینده قیمت مواد غذایی قطعا افزایش خواهد یافت و این موضوع تأمین رژیم غذایی سالم و کافی را برای بسیاری از مردم جهان دشوارتر می‌کند.

گفتنی است؛ افراد فقیر در آفریقا بیشترین آسیب را خواهند دید، چون بخش بزرگی از درآمدشان صرف غذا می‌شود.

چرا ایران کمترین آسیب را از بحران مواد غذایی خواهد دید؟

با وجود محدودیت در ورود کالا به کشور طی دو ماه گذشته و آسیب به زیرساخت‌ها، هنوز خلل گسترده‌ای در تأمین کالاهای اساسی ایجاد نشده و امنیت غذایی کشور حفظ شده است. علت اصلی این موضوع هم این است که حدود ۸۵ درصد از امنیت غذایی متکی به تولید داخل است و در حال حاضر ایران ۱۲۵ میلیون تن مواد غذایی در کشور تولید می‌کند و تصویب طرح حمایت از تولید کشاورزی و افزایش تاب‌آوری تأمین نیازهای غذایی در شرایط جنگی و بحرانی در دی ماه 1404 در مجلس، به پایداری امنیت غذایی در شرایط بحرانی فعلی کمک خواهد کرد.

امنیت غذایی چیست و استان هرمزگان از این حیث چه وضعیتی دارد؟

تعریف امنیت غذایی از نظر علمی دسترسی مردم در تمامی اوقات به غذای کافی، سالم، مطلوب و مناسب از لحاظ اجتماعی و فرهنگی است به گونه‌ای که تمام سلول‌های بدن از مواد مغذی کافی برای دستیابی به زندگی سالم و فعال بهره‌مند شوند. اما استان هرمزگان اگرچه که نقش تعیین‌کننده‌ای، هم در واردات کالاهای اساسی دارد و هم یکی از قطب‌‌‌‌‌های مهم تولید محصولات کشاورزی خارج از فصل در ایران است و با تولید سالانه حدود ۳ میلیون تن محصول، نقش کلیدی در تامین امنیت غذایی کشور ایفا می‌‌‌‌‌کند اما به لحاظ اقتصادی کم برخوردار محسوب می‌شود و شاخص‌های تغذیه‌ای که با درآمد نسبت مستقیم دارد در این استان‌ حال و روز خوبی ندارد و متاسفانه هرمزگان جزو استان‌های بسیار ناامن غذایی طبقه‌بندی شده‌است. گفتنی است؛ سه استان هرمزگان، کهگیلویه و بویراحمد، سیستان و بلوچستان در صدر این دسته‌بندی قرار دارند.

گفتنی است در آخرین گزارشی که مرکز آمار کشور از رتبه استان هرمزگان بر اساس مهمترین متغیرهای کشاورزی منتشر کرده است؛ نشان می‌دهد که هرمزگان در مساحت استخرهای پرورش آبزیان خوراکی در کشور رتبه دوم را از آن خود کرده است اما در تولید شیر، گوسفند و بره، قارچ خوراکی و همچنین تولید تخم مرغ‌های خوراکی تولید شده در مرغداری‌های صنعتی رتبه آخر را در بین استان‌های کشور دارد.

لازم به ذکر است؛ همان‌طور که در جدول مشخص است؛ در زمینه پرورش بز، مساحت گلخانه و مقدار تولیدات گلخانه‌ای در کشور در وضعیت مطلوبی قرار دارد اما در سایر پارامترها که شامل جمعیت عشایر، اراضی زراعی، گیاهان زینتی، محصولات باغی، پرورش گاو و گوساله و ... از رتبه مناسبی در کشور برخوردار نیست. بخشی از آن را می‌توان تحت تاثیر شرایط آب‌وهوایی و چالش‌‌‌‌‌هایی مانند کمبود منابع آبی، تغییرات اقلیمی و فرسایش خاک است و ضرورت بازنگری در شیوه‌‌‌‌‌های کشاورزی را بیش از پیش آشکار ساخته است. لذا بایستی تغییرالگوی کشت در استان هرمزگان بیش از پیش در اولویت نحوه فعالیت کشاورزی قرار بگیرد.

به این مطلب امتیاز دهید:

هنوز امتیازی ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه ها (0)