روایت شهردار لافت از احیای بافت تاریخی و شکل‌گیری اقتصاد جهان‌محلی

به گزارش صبح ساحل، شهردار بندر تاریخی لافت در گفت‌وگو با «صبح ساحل» از مسیری سخن می‌گوید که این بندر قدیمی در سال‌های اخیر برای احیای هویت تاریخی و فعال کردن ظرفیت‌های اقتصادی خود پیموده است؛ مسیری که به گفته او بر پایه دانش بومی، معماری سازگار با اقلیم و مشارکت جامعه محلی شکل گرفته است.

محمد آتشین‌ماه با اشاره به پیشینه تاریخی لافت می‌گوید این بندر تنها مجموعه‌ای از بناهای قدیمی نیست، بلکه نمونه‌ای زنده از شیوه هوشمندانه زندگی مردم جنوب…در کنار خلیج‌فارس است. به گفته او، در معماری و ساختار شهری لافت می‌توان ردپای دانشی را دید که نسل‌ها برای سازگاری با گرما، رطوبت و کمبود منابع آب شکل گرفته است.

آتشین‌ماه می‌گوید: «وقتی به بافت تاریخی لافت نگاه می‌کنیم، در واقع با مجموعه‌ای از تجربه‌های چندصدساله در مدیریت آب، باد و زیست در اقلیم جنوب روبه‌رو هستیم. همین ویژگی‌ها باعث شده امروز این بندر بتواند به عنوان یک الگوی توسعه پایدار مورد توجه قرار بگیرد.»

او توضیح می‌دهد که مدیریت شهری لافت در سال‌های اخیر تلاش کرده میان گذشته و نیازهای امروز پیوندی تازه ایجاد کند. به گفته شهردار لافت، یکی از محورهای اصلی این رویکرد، حرکت به سمت آنچه «اقتصاد جهان‌محلی» نامیده می‌شود بوده است؛ مدلی که در آن ظرفیت‌های بومی، فرهنگی و تاریخی منطقه به موتور محرک اقتصاد تبدیل می‌شوند.

آتشین‌ماه در ادامه به احیای بافت تاریخی این بندر اشاره می‌کند و می‌گوید بخش‌هایی از این بافت در گذشته به دلیل متروکه شدن بناها و نبود کاربری مناسب، به فضایی کم‌تحرک و حتی آسیب‌پذیر تبدیل شده بود. او می‌گوید: «با تدوین طرح‌های مرمتی و تعریف کاربری‌های جدید، تلاش کردیم روح زندگی را دوباره به این فضاها برگردانیم.»

به گفته او، در قالب تفاهم‌نامه‌ای میان شهرداری لافت و سازمان منطقه آزاد قشم، حدود ۱۹ هزار مترمربع از بافت تاریخی مورد مرمت و بازآفرینی قرار گرفته است. این بناها پس از بازسازی، کاربری‌های تازه‌ای پیدا کرده‌اند؛ از فضاهای تجاری کوچک و کارگاه‌های محلی گرفته تا هوم‌آفیس‌ها و مشاغل مرتبط با گردشگری.

شهردار لافت معتقد است همین تغییر کاربری‌ها باعث شده برخی تهدیدهای گذشته به فرصت تبدیل شوند. او مثال می‌زند که در گذشته فرسودگی بادگیرهای قدیمی گاه خطراتی برای ساکنان ایجاد می‌کرد، اما امروز همین عناصر معماری به بخشی از هویت گردشگری و اقتصادی لافت تبدیل شده‌اند.

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، آتشین‌ماه به طراحی ساختمان جدید شهرداری لافت نیز اشاره می‌کند و می‌گوید در طراحی این ساختمان تلاش شده از الگوهای معماری بومی الهام گرفته شود. او توضیح می‌دهد که در اقلیم جنوب، کنترل تابش خورشید و هدایت جریان باد اهمیت زیادی دارد و به همین دلیل در طراحی بنا از حیاط مرکزی و عناصر سنتی استفاده شده است.

به گفته او، حضور نخل در حیاط مرکزی ساختمان نیز تنها یک انتخاب تزئینی نیست، بلکه نمادی از پایداری و زندگی در فرهنگ جنوب به شمار می‌رود و در عین حال به تعدیل شرایط محیطی و کاهش اثر شرجی کمک می‌کند.

شهردار لافت در ادامه به برنامه‌های بلندمدت این بندر اشاره می‌کند و می‌گوید مدیریت شهری در تلاش است سندی راهبردی با افق ۵۰ ساله برای توسعه لافت تدوین کند. او معتقد است چنین سندی می‌تواند مسیر توسعه این بندر تاریخی را فراتر از تغییر مدیران و دوره‌های مدیریتی مشخص کند.

آتشین‌ماه می‌گوید هدف نهایی این برنامه‌ها معرفی لافت به عنوان یک پایلوت جهانی در حوزه اکوموزه است؛ جایی که در آن میراث فرهنگی، زندگی روزمره مردم و اقتصاد محلی در کنار هم معنا پیدا می‌کنند.

او در پایان به توجه برخی مراکز علمی بین‌المللی به این تجربه اشاره می‌کند و می‌گوید در سال گذشته دانشگاه‌هایی از آلمان و ایتالیا برای بررسی و معرفی مدل مدیریت بومی لافت دعوت‌نامه‌هایی ارسال کرده‌اند. به گفته او، این توجه نشان می‌دهد که دانش بومی شکل‌گرفته در سواحل خلیج‌فارس همچنان می‌تواند برای جهان امروز الهام‌بخش باشد.