بازارها در سراشیبی توافق

بازار ارز ایران در روزهای اخیر به سرعت به اخبار سیاسی واکنش نشان داده و پس از انتشار خبر توافق میان ایران و آمریکا، روند نزولی کم‌سابقه‌ای را تجربه کرده است. این اتفاق در حالی رخ داد که تنها چند هفته پیش، تشدید تنش‌های منطقه‌ای و نگرانی از گسترش درگیری‌ها موجب شده بود نرخ دلار تا محدوده ۱۸۱ هزار تومان افزایش یابد.

بررسی معاملات بازار نشان می‌دهد دلار آزاد که روز یکشنبه در محدوده ۱۶۸ هزار تومان معامله می‌شد، تا ظهر روز دوشنبه با افتی حدود ۶ هزار تومانی به ۱۶۲ هزار تومان رسید. این بدان معناست که از سقف ۱۸۱ هزار تومانی تا نرخ فعلی، حدود ۱۹ هزار تومان یا بیش از ۱۰ درصد کاهش قیمت در بازار ارز رخ داده است؛ افتی که از نگاه فعالان اقتصادی عمدتاً ناشی از تغییر انتظارات روانی و کاهش ریسک‌های سیاسی است.

معامله‌گران معتقدند مهم‌ترین عامل این ریزش، امیدواری به کاهش تحریم‌ها، تسهیل مبادلات مالی و بازگشت بخشی از درآمدهای ارزی کشور است. به همین دلیل بسیاری از دارندگان ارز که در ماه‌های گذشته با انگیزه حفظ ارزش دارایی اقدام به خرید کرده بودند، اکنون در جایگاه فروشنده قرار گرفته‌اند.

همزمان با کاهش نرخ دلار، بازار طلا و سکه نیز وارد فاز اصلاحی شد. سکه امامی تا سطح ۱۷۰ میلیون تومان عقب نشست و به کمترین قیمت پنج ماه اخیر رسید. ربع‌سکه نیز با ورود به کانال ۴۸ میلیون تومانی رکورد جدیدی از افت قیمت را ثبت کرد. هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز برای نخستین بار در سال جاری به کانال ۱۶ میلیون تومان وارد شد.

در بازارهای جهانی نیز خبر توافق تأثیرات قابل توجهی برجای گذاشت. کاهش نگرانی‌ها درباره اختلال در صادرات نفت خلیج فارس موجب افت قیمت نفت شد. از سوی دیگر شاخص دلار آمریکا نیز با کاهش مواجه شد و همین موضوع به رشد بیش از ۲ درصدی قیمت جهانی طلا کمک کرد. در واقع بازارهای جهانی توافق را به عنوان عاملی برای کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی ارزیابی کردند.

اما پرسش اصلی این روزها آن است که دلار تا چه سطحی امکان کاهش دارد؟

برخی تحلیلگران معتقدند در صورت امضای رسمی توافق و آغاز اجرای تعهدات طرفین، دلار می‌تواند وارد کانال ۱۵۰ هزار تومان شود. این گروه بر این باورند که کاهش انتظارات تورمی، افزایش عرضه ارز و بازگشت آرامش به بازار از مهم‌ترین عوامل حمایت‌کننده از روند نزولی خواهند بود.

در مقابل، گروهی دیگر از کارشناسان هشدار می‌دهند که بخش مهمی از افت اخیر ناشی از هیجان روانی بازار است و برای تثبیت قیمت‌های پایین‌تر باید آثار واقعی توافق در اقتصاد کشور مشاهده شود. به اعتقاد این گروه، هرگونه تأخیر در اجرای توافق یا بازگشت تنش‌های منطقه‌ای می‌تواند روند نزولی بازار را متوقف کند.نشانه‌های این موضوع نیز روز گذشته مشاهده شد؛ جایی که انتشار خبر حمله رژیم صهیونیستی به جنوب بیروت موجب توقف روند نزولی دلار، تتر و طلا شد و بازارها بخشی از کاهش قیمت خود را جبران کردند. این اتفاق نشان داد که بازار همچنان نسبت به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه حساس است.در مجموع، شرایط کنونی بازار ارز را می‌توان مرحله «انتظار برای واقعیت» نامید؛ مرحله‌ای که در آن فعالان اقتصادی میان خوش‌بینی به آینده و احتیاط نسبت به ریسک‌های پیش رو قرار گرفته‌اند. اگر توافق ایران و آمریکا به مرحله اجرایی برسد و گشایش‌های اقتصادی ملموسی ایجاد شود، احتمال ورود دلار به کانال ۱۵۰ هزار تومان دور از ذهن نخواهد بود. اما در صورت بروز موانع سیاسی یا امنیتی، بازار می‌تواند بار دیگر بخشی از مسیر کاهشی اخیر را بازگردد.آنچه مسلم است، توافق سیاسی اخیر معادلات بازار ارز را تغییر داده و دلار را از مسیر صعودی ماه‌های گذشته خارج کرده است؛ مسیری که آینده آن بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و اقتصادی روزهای پیش رو گره خورده است.

روزنامه صبح ساحل