پایان وهم جنگ کم‌هزینه

زمینه و مقدمه تنش‌های اخیر

تنش یا می‌توان گفت جنگ کنونی (هنوز اطرفین تمایلی به اعلام رسمی جنگ ندارند) ریشه در نقض آتش‌بس طرف آمریکایی دارد. پس از حملات ایران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز برای اعمال حق حاکمیتی خود بر این آبراهه استراتژیک، ایالات متحده حملات شبانه خود را (تا کنون هفت موج متوالی حملات) به اهداف نظامی ایران در استان هرمزگان (از جمله سیریک، جاسک و بندرعباس) و دیگر نقاط جنوب ایران مانند اهواز، چابهار و بوشهر و...انجام داد. این حملات به زیرساخت‌های راداری، لجستیکی، انبارهای تسلیحاتی و تأسیسات دریایی آسیب گسترده‌ای زد و طبق گزارش‌ها زیر ساخت‌های غیرنظامی مانند آب‌شیرین کن‌ها، منجر به اختلال در تأمین آب آشامیدنی برخی روستاها (بیست روستا در جاسک) شد. ایران این حملات را «تجاوز مستقیم» خوانده و در پاسخ، عملیات تلافی‌جویانه‌ای را با شلیک موشک‌های بالستیک و پهپادها علیه پایگاه‌های آمریکایی و تأسیسات هم‌پیمانان ایالات متحده در منطقه اجرا کرده است. تمرکز اصلی پاسخ‌های ایران بر تضعیف قابلیت عملیاتی و لجستیکی آمریکا و تحمیل هزینه‌های اقتصادی و نظامی به متحدان آن بوده است.

یکی از مهم‌ترین رویدادهای تأییدشده و بسیار گسترده، حمله موشکی و پهپادی ایران به پایگاه‌های آمریکایی در اردن است. سنتکام رسماً اعلام کرد که در ۱۷ جولای، دو نظامی آمریکایی در این حمله کشته و یک نفر دیگر مفقود شده است. چهار نظامی دیگر به دلیل جراحات به بیمارستان منتقل شدند اما پس از درمان مرخص گردیدند. این حوادث در پایگاه موافق سلطی (Muwaffaq Salti Air Base) رخ داده که نیروهای آمریکایی و هم‌پیمانان در آن مستقر هستند.

این اولین تأیید رسمی تلفات جانی قابل توجه آمریکا در دور اخیر تنش‌هاست و مجموع تلفات نظامی آمریکا از ابتدای درگیری‌های جنگ «تحمیلی سوم» تا کنون را به حدود ۱۶ نفر رسانده است. دود غلیظی که از پایگاه گزارش شده، نشان‌دهنده اصابت موفق برخی پرتابه‌ها علی‌رغم سیستم‌های پدافندی بوده است. ایران این حمله را بخشی از پاسخ به حملات آمریکا به خاک خود توصیف کرده است.

کویت نیز یکی از شدیدترین ضربه‌ها را در این دور دریافت کرده است. نیروهای آتش‌نشانی کویت اعلام کردند که دو آتش‌سوزی بزرگ پس از اصابت موشک‌های ایرانی مهار شده است. اهداف شامل پالایشگاه نفت، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و یک نیروگاه برق بوده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آسیب به آکادمی امنیتی کویت نیز است.

این حملات، که صبح شنبه گزارش شد، نشان‌دهنده تغییر تاکتیک ایران به سمت هدف‌گیری زیرساخت‌های انرژی و آب کشورهای همکار با آمریکا (به عنوان تلافی) است. مقامات کویتی و رسانه‌های بین‌المللی تأیید کرده‌اند که این حملات منجر به اختلال موقت در خدمات عمومی شده و نگرانی‌هایی در مورد پایداری شبکه انرژی ایجاد کرده است. طبق برخی تحلیل‌ها، اگر این شدت ادامه یابد، ممکن است فشار بر حاکمان کویت برای تغییر سیاست افزایش یابد.

اولین حمله مستقیم به ریاض پس از چهار ماه

یکی از تحولات برجسته و متفاوت شب های گذشته، شلیک موشک بالستیک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به سمت پایگاه‌های نظامی آمریکا در عربستان سعودی بود. طبق گزارش اکسیوس و منابع آمریکایی، این حمله مستقیماً انجام شده است. این رویداد اولین حمله مستقیم جمهوری اسلامی به عربستان سعودی طی چهار ماه گذشته است و اهمیت استراتژیک بالایی دارد. این حمله نشان‌دهنده گسترش جغرافیایی پاسخ ایران است. عربستان به عنوان یکی از اصلی‌ترین هم‌پیمانان آمریکا در منطقه، در ماه‌های اخیر عمدتاً در حاشیه درگیری‌ها قرار داشته بود. هدف‌گیری مستقیم آن، پیام روشنی به ریاض و واشنگتن ارسال می‌کند که ایران آماده افزایش فشار بر تمام پایگاه‌ها و متحدان کلیدی آمریکا است. این الگو نشان می‌دهد ایران با دقت و تمرکز بیشتر عمل کرده و از مهمات پیشرفته‌تری استفاده می‌کند. تهدید به نابودی زیرساخت‌های انرژی و آب منطقه (با اولویت کویت) در صورت ادامه حملات(خصوصا ادامه حملات خصمانه به زیرساخت های غیرنظامی)، سطح تنش را بالاتر برده است.حمله به عربستان پس از چهار ماه سکوت نسبی در این جبهه، نشانه مهمی است که نشان‌دهنده عزم ایران برای جلوگیری از «جنگ یک‌طرفه» و تحمیل هزینه متقارن است. این اقدام می‌تواند تعادل قدرت در خلیج فارس را تغییر دهد و فشار دیپلماتیک بر عربستان برای میانجی‌گری یا تغییر موضع را افزایش دهد.

بر اساس گزارش‌های تأییدشده، در حملات اخیر ایران تعداد شلیک‌ها نسبت به شب‌های قبل کمتر بوده اما تعداد اصابت‌ها بیشتر گزارش شده است. این موضوع نشان‌دهنده دقت موشک‌ها و احتمالاً استفاده از مهمات جدیدتر است.

به گزارش نیویورک‌تایمز، جمهوری اسلامی ایران در این حملات از تاکتیک ترکیبی استفاده کرده است: شلیک همزمان موشک‌های بالستیک و پهپادهای انتحاری برای اشباع و درگیر کردن همزمان سامانه‌های پدافند هوایی دشمن. این تاکتیک باعث می‌شود رهگیرها نتوانند همه تهدیدها را به طور مؤثر خنثی کنند و احتمال نفوذ پرتابه‌ها افزایش یابد. این رویکرد هوشمندانه، که ترکیبی از سرعت موشک‌های بالستیک و مانورپذیری پهپادها است، در حمله به اردن، کویت و پایگاه‌های عربستان سعودی (اولین حمله مستقیم پس از چهار ماه) به کار گرفته شده و نشان‌دهنده تکامل تاکتیکی نیروهای ایرانی در مواجهه با پدافندهای پیشرفته آمریکایی و عربی است. این پاسخ‌ها بخشی از استراتژی «مقاومت نامتقارن» ایران است.

تلفات تأییدشده آمریکا در اردن، آسیب به زیرساخت‌های کویت و فشار بر عربستان و بحرین و حتی عمان، پیام روشنی به واشنگتن ارسال می‌کند: ادامه حملات به خاک ایران، هزینه‌های سنگینی برای نیروهای آمریکایی و متحدان منطقه‌ای خواهد داشت.