داستانی از دیروز تا فردا !!!!

صبح ساحل ، اجتماعی - محمد خداکریمی//وقتی واژه دستفروشی به میان می‌آید ذهن انسان ناخودآگاه به‌سوی کلماتی همچون فقر، بیکاری و... سوق پیدا می‌کند. دستفروشی به‌عنوان یک پدیده، گوشه‌ای از چهره یک شهر را تشکیل می‌دهد. تفاوت نمی‌کند، کجا زندگی کنی، شهری کوچک یا کلان‌شهری پرجمعیت. درگذر از خیابان‌های شهر منظره‌هایی بد یا خوب، زشت یا زیبا چشمان شمارا به بازی می‌گیرند.شاید به توان گفت ریشه این پدیده که آن را دستفروشی می‌نامیم نه‌تنها در خود فرد و خانواده و طبقه اجتماعی، بلکه در زیرساخت‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه نهفته است و از این رو، پاک کردن آن از جامعه، نیازمند چاره‌جویی بنیادی و کارشناسانه است. همان‌طوری که عنوان شد بیکاری، نداشتن مهارت، بی‌سوادی، درآمد پایین، مهاجرت، فقر و... از علل و یا عوامل شکل‌گیری دستفروشی در جامعه ما شناخته می‌شوند. بدون اغراق باید گفت روزبه‌روز عمق شکاف‌های شغلی، درآمدی و رفاهی جامعه در حال افزایش است و این موضوع در کنار آمار فزاینده جمعیت کارجویان بی‌مهارت یا دارای تخصص بدون سرمایه و افزایش تقاضا در بازار کار موجب می‌شود افراد به دنبال راهی برای کسب درآمد باشند تا دستشان به‌سوی پدر و مادر و بستگان دراز نباشد، از این رو به دستفروشی یا مشاغلی مانند آن تن می‌دهند که همین موضوع موجب شکل‌گیری پدیده دستفروشی و گسترش بازارهای این‌چنین در خیابان‌ها و گذرهای شهری می‌شود. بسیاری از افراد ممکن است به‌ناچار برای فرار از تهیدستی و فقر مطلق دست به دامان شغل‌هایی شوند که در نظام طبقه‌بندی مشاغل هیچ تعریفی نداشته و به‌عنوان آسیبی مطلق در ساختار اقتصادی نیز به شمار آیند.این را فراموش نکنیم که در شرایط کنونی، در کشور ما تقاضا برای کار بسیار و بازار اشتغال نابسامان است، همین عوامل باعث می‌شود که افراد جویای کار به‌ویژه گروه‌های کم‌توان و آسیب‌پذیر را وادار می‌کند که به‌جای رفتن به‌سوی کسب درآمدهای نامشروع، در پی راهی مشروع برای کسب درآمد حلال باشند، از این رو چاره‌ای ندارند، مجبورند به دست‌فروشی پناه یاورند.برای برطرف کردن و حذف پدیده دستفروشی از سطح شهر بندرعباس باید اقدامات بنیادی صورت گیرد که این معضل با ایجاد و فراهم کردن زمینه‌های کارآفرینی و اشتغال برای این افراد در بازارچه‌ها یا کارگاه‌های تولیدی و... بتوانند افزون بر برطرف کردن این پدیده یا معضل اجتماعی، گامی مهم در راستای برقراری عدالت و کاستن از شکاف‌ها و نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی در بردارند.نمی‌توان با برخوردهای توهین‌آمیز و بدون کارشناسی با مقابله با دستفروشان پرداخت. چراکه این نوع برخوردها تا به امروز مثمر ثمر و کارساز نبوده است. در همین شهر بندرعباس که از آن به‌عنوان پایتخت اقتصادی ایران نامیده می‌شود، در هر معبر و کوچه‌پس‌کوچه‌های منتهی به مرکز شهر، عده‌ای بساط دستفروشی گسترانیده‌اند.گرچه مأموران رفع سد معبر شهرداری با این دسته از دستفروشان برخورد می‌کنند و چه‌بسا به جمع‌آوری بساط آن‌ها نیز منجر می‌شود، اما همین افراد در ساعاتی که خبر از مأموران شهرداری نیست، دوباره بساط خود را در معرض فروش قرار می‌دهند.شاید بتوان گفت، برخورد مأموران شهرداری که ازجمله وظایف ذاتی آن‌ها نیز هست، تنها تلاش برای پاک کردن صورت مساله است نه حل آن!!! داستان دستفروشی آدم‌ها، داستان یک روز و دو روز نیست.داستانی است که پایانی هم برای آن متصور نیست. تا فاصله طبقاتی هست. تا شکاف فقیر و غنی زیاد است تا فقر و بیکاری، دامن‌گیر جامعه است، این پدیده، یعنی دستفروشی هم هست.باید برای حل آن چاره‌ای اندیشید، اما این را باید باور کرد که حل این معضل چندان هم آسان نیست، پدیده‌ای که نه‌تنها در کشور ما بلکه در بسیاری از کشورهای دنیا، حتی ژاپن هم دیده می‌شود. شاید به توان گفت، دستفروشی پدیده‌ای جهانی است.